Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 14/01/2014 18:54 (GMT+7)

Máy trả lời điện thoại như người

Tác giả hệ thống độc đáo này là nhóm nghiên cứu thuộc Phòng trí tuệ nhân tạo (AILab) Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐHQG TP.HCM).

Hiểu được tiếng Việt ba miền

Giải nhì giải thưởng Nhân tài đất Việt

Hệ thống hỏi đáp thông tin tự động bằng nhận dạng giọng nói do nhóm nghiên cứu Phòng trí tuệ nhân tạo nghiên cứu, phát triển đã đoạt giải nhì giải thưởng Nhân tài đất Việt 2012 trong lĩnh vực công nghệ thông tin.

- Quý khách muốn kết nối đến phòng, ban nào? - Xin cho gặp phòng đào tạo - Quý khách muốn kết nối đến phòng đào tạo đúng hay sai? - Đúng rồi!” Đoạn hội thoại này chúng tôi ghi nhận được khi gọi vào số điện thoại 73089… - tổng đài của Trường ĐH Khoa học tự nhiên. Cảm nhận của người gọi là đang được một điện thoại viên trả lời ở đầu dây bên kia. Nhưng thật bất ngờ khi PGS.TS Vũ Hải Quân, trưởng phòng thí nghiệm AILab, chủ nhiệm đề tài, tiết lộ không có người nào ở đầu dây bên kia, chỉ là “người ảo” mà thôi.

Người ảo đó chính là hệ thống hỏi đáp thông tin tự động bằng nhận dạng giọng nói (VIS). Sau khi “nghe” tiếng nói từ đầu dây bên kia, “người ảo” sẽ tiếp nhận thông tin thông qua bộ phận nhận dạng giọng nói, rồi xử lý và trả lời ngay lập tức y như một con người thật sự. ThS Lê Hà Minh, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết để tạo được sự tương tác trực tiếp với người dùng thông qua giọng nói tiếng Việt, VIS được tích hợp hai công nghệ nhận dạng tiếng nói, tổng hợp tiếng nói trên phần mềm giao tiếp với mạng điện thoại bên ngoài. “Người ảo” này có thể “hiểu”, trả lời được người nói tiếng Việt với phương ngữ chủ yếu của ba miền tại VN: Bắc, Trung, Nam. Trong đó, lợi thế hơn cả là tiếng Sài Gòn, tiếng Hà Nội và một số địa phương ở miền Trung.

Để giúp “máy” có thể hiểu và xử lý được ngôn ngữ, nhóm nghiên cứu đã phải “tập nói, tập nghe” cho bộ xử lý. ThS Phạm Minh Nhựt, một thành viên khác của nhóm, cho biết việc làm này giống như dạy một đứa trẻ nói tiếng Việt vậy, “dạy” được càng nhiều thì hệ thống sẽ hiểu và đáp càng trôi chảy. Bộ nhớ của kho dữ liệu sẽ quyết định “trí thông minh” của hệ thống. Nhóm nghiên cứu đã làm đầy kho dữ liệu nhận dạng giọng nói bằng cách thu âm giọng nói mẫu và cập nhật vào “hạt nhân” của hệ thống.

“Chúng tôi thu mẫu giọng Sài Gòn nhiều nhất và cũng là giọng chuẩn nhất mà hệ thống có thể phục vụ ở thời điểm hiện tại. Giọng miền Bắc thì cho máy “nghe” giọng từ Đài Tiếng nói VN và cũng phải “nghe” nhiều lần máy mới “nhớ và hiểu được giọng của từng phương ngữ khác nhau” - ThS Lê Hà Minh kể.

Như đứa trẻ bắt đầu tiếp xúc với một ngôn ngữ mới, công nghệ nhận dạng giọng nói cũng bắt đầu từ các âm vị, âm tiết và từ từ mới tiến đến câu… Thế nên, nhóm nghiên cứu đã mất một thời gian dài “vật lộn” mới hoàn thành được công nghệ nhận dạng giọng nói Việt để tích hợp trên VIS. Tuy cố gắng giải quyết tối đa các phương ngữ tiếng Việt (bằng cả giọng nam và nữ), nhưng theo ThS Minh, ngoài ngôn ngữ phổ thông thì phương ngữ tiếng Việt nhiều vùng miền (đặc biệt là miền Trung và miền Tây Nam bộ) có thể là một rào cản trả lời của hệ thống.

Tổng đài thông minh

Tại nhiều nước, các hệ thống trả lời tự động bằng tiếng Anh đã được đưa vào sử dụng nhưng ở VN, một hệ thống hỏi đáp bằng tiếng Việt qua tổng đài điện thoại mới chỉ dừng lại ở các nghiên cứu lý thuyết. Một trong những lý do quan trọng mà nhóm nghiên cứu quyết đeo bám đề tài này chính là bài toán điện thoại nội bộ với quá nhiều đầu số và không có nhân viên trực tổng đài ở Trường ĐH Khoa học tự nhiên. Trường có hai cơ sở và trước đó phải sử dụng đến hơn 100 đầu số, rất tốn kém và khó ghi nhớ. Vào thời điểm tuyển sinh, số điện thoại của trường thường xuyên bị nghẽn.

Từ năm 2010, nhóm nghiên cứu bắt đầu phát triển VIS dựa trên những nghiên cứu về nhận dạng tiếng nói và tổng hợp tiếng nói mà nhóm thực hiện từ năm 2009 do ĐHQG TP.HCM, Sở KH&CN TP.HCM tài trợ. Đến cuối năm 2012, một hệ thống trả lời tự động đã chính thức được lắp đặt thử nghiệm thay thế tổng đài mà Trường ĐH Khoa học tự nhiên đã dùng trước đó. VIS có những ưu thế riêng như không cần người trực, hệ chuyển mạch riêng có thể xử lý cùng lúc nhiều cuộc gọi. Ngoài ra, người dùng cũng rất ấn tượng với chức năng “người ảo” hoàn toàn mới này.

Ứng dụng của VIS không dừng lại ở việc trở thành những “tổng đài thông minh”. VIS có thể dùng làm hạt nhân cho các phần mềm tương tác tiếng nói của AILab như ứng dụng báo nói, trợ lý du lịch, hỗ trợ người khiếm thị. Ngoài ra, VIS có thể dùng làm hệ thống bình chọn; cung cấp các loại thông tin; hỏi từ khóa; tổng hợp các thông tin về tỉ giá, sức khỏe; có thể giúp điều khiển đèn, tivi… bằng giọng nói; các hệ thống dịch vụ hàng không, ngân hàng thông qua điện thoại…

Chi phí khoảng 100 triệu đồng

ThS Lê Hà Minh cho biết với những đơn vị có quy mô như Trường ĐH Khoa học tự nhiên, để lắp đặt một tổng đài thông minh như vậy, ngoại trừ chi phí phần cứng, ứng dụng tích hợp trả lời tự động bằng công nghệ nhận dạng tiếng nói có giá khoảng 100 triệu đồng. Tùy yêu cầu của từng cơ quan, công ty và yêu cầu thiết bị, công suất khác nhau, giá một hệ thống VIS sẽ khác nhau. Điều khác biệt của VIS là sau khi có thiết bị và phần mềm, người dùng sẽ không tốn thêm các “giá trị gia tăng” theo thời gian như các sản phẩm dịch vụ khác.

Xem Thêm

Tin mới

Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.