Phát huy vai trò, trách nhiệm của trí thức KH&CN & LHHVN trong hoạt động của MTTQVN các cấp

TSKH Phan Xuân Dũng, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (LHHVN) và Tổng Thư ký LHHVN Nguyễn Quyết Chiến đồng chủ trì hội thảo. Tham dự hội thảo có TS Phan Việt Phong, Phó Vụ trưởng Vụ KH&CN Ban Tuyên giáo Trung ương; đại diện Uỷ ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQVN), MTTQ TP Hà Nội, Ban Tuyên giáo trung ương (Viện Dư luận xã hội), Liên hiệp các Hội KH&KT Tp Hà Hội cùng các chuyên gia, nhà khoa học đại diện các Hội ngành, các tổ chức KH&CN thuộc  LHHVN; đại diện Văn phòng và các Ban của LHHVN.

Toàn cảnh hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng nhận định, MTTQVN là tổ chức liên minh chính trị, liên hiệp tự nguyện của các tổ chức chính trị, các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội và các cá nhân tiêu biểu, trong đó LHHVN là một thành viên tích cực và có trách nhiệm. Thời gian qua, LHHVN đã chủ động tham gia các hoạt động giám sát và phản biện xã hội theo đề nghị của MTTQVN theo tinh thần Quyết định số 217 ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị ban hành quy chế giám sát và phản biện xã hội của MTTQVN và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội. Theo đề nghị của MTTQVN, LHHVN đã tổ chức các hoạt động lấy ý kiến của trí thức Kh&CN gửi tới các kỳ họp của Quốc hội. LHHVN là tổ chức đại diện cho đội ngũ trí thức KH&CN, với số lượng lên đến 2,2 triệu trí thức, chiếm tới 32,5% đội ngũ trí thức cả nước. Đây là một trong những kênh quan trọng để đội ngũ trí thức KH&CN phát huy vai trò, trách nhiệm tham gia đóng góp thêm cơ sở, luận cứ, góp phần hoàn thiện thể chế, giám sát, nâng cao tính hiệu lực, hiệu quả trong thực thi pháp luật, để chính sách, pháp luật đi vào cuộc sống, thúc đẩy sự phát triển chung của đất nước.

Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng phát biểu khai mạc hội thảo

Ngày 28/11/2024, Bộ Chính trị đã ban hành Kế hoạch số 20- KH/TW thực hiện Nghị quyết số 45-NQ/TW, ngày 24/11/2023 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng và phát huy vai trò của đội ngũ trí thức đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong giai đoạn mới (Kế hoạch số 20). Theo đó, Kế hoạch đã giao cho MTTQVN nhiệm vụ: Xây dựng kế hoạch giám sát, phản biện xã hội; kế hoạch tuyên truyền, vận động Nhân dân, nhất là đội ngũ trí thức tích cực thực hiện; tham gia giám sát việc thực hiện Nghị quyết và chính sách, pháp luật về xây dựng đội ngũ trí thức; Xây dựng các đề án cụ thể để phát huy vai trò, trách nhiệm của trí thức trong hoạt động của Mặt trận Tổ quốc.

Tại Kế hoạch số 20-KH/TW, Bộ Chính trị giao nhiệm vụ cho các tổ chức chính trị - xã hội, LHHVN, Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam xây dựng kế hoạch giám sát, phản biện xã hội; kế hoạch tuyên truyền, vận động Nhân dân, nhất là đội ngũ trí thức tích cực thực hiện; tham gia giám sát việc thực hiện Nghị quyết và chính sách, pháp luật về xây dựng đội ngũ trí thức và xây dựng các đề án cụ thể để phát huy vai trò, trách nhiệm của trí thức trong hoạt động của MTTQVN. 

Để góp phần thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ tại Kế hoạch số 20 của Bộ Chính trị, LHHVN xác định trong thời gian tới sẽ đẩy mạnh tham gia vào các hoạt động của MTTQVN nhằm phát huy sức mạnh tổng hợp, tăng cường liên minh công nhân - nông dân - trí thức, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc; tiếp tục phản ánh nguyện vọng và ý kiến đóng góp của đội ngũ trí thức KH&CN với Đảng, Nhà nước và MTTQVN các cấp, Chủ tịch Phan Xuân Dũng nhấn mạnh tại hội thảo.

Trong báo cáo đề dẫn hội thảo, Trưởng ban Ban TV,PB&GĐXH LHHVN Bùi Kim Tuyến cho biết, ở cấp Trung ương, LHHVN và 08 Hội ngành toàn quốc (Hội Luật gia Việt Nam, Tổng hội Y học Việt Nam, Hội Đông y Việt Nam, Hội Khoa học Lịch sử Việt Nam, Hội Làm vườn Việt Nam, Hội Sinh vật cảnh Việt Nam, Hội Thủy sản Việt Nam, Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam) là thành viên của MTTQVN; Chủ tịch LHHVN trong cơ cấu là thành viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQVN. LHHVN có cơ cấu lãnh đạo tham gia đại biểu Quốc hội theo sự phân bổ, hiệp y của MTTQVN. Hiện nay, MTTQVN có đại diện tham gia Hội đồng Trung ương LHHVN khóa VIII (nhiệm kỳ 2020-2025).

Bà Bùi Kim Tuyến, Trưởng ban Ban Tư vấn, phản biện và giám định xã hội LHHVN báo cáo đề dẫn hội thảo

Ở địa phương, tất cả 63 Liên hiệp Hội tỉnh/thành phố đều là thành viên của MTTQVN tỉnh/thành phố trực thuộc Trung ương; Chủ tịch Liên hiệp Hội địa phương có nơi kiêm nhiệm Phó Chủ tịch hoặc tham gia Ban thường trực MTTQVN tỉnh/thành phố. Một số Liên hiệp Hội địa phương có cơ cấu lãnh đạo tham gia đại biểu HĐND cấp tỉnh/thành phố theo sự phân bổ, hiệp y của MTTQVN tỉnh/thành phố.

Thực hiện chương trình phối hợp với MTTQVN trong giám sát và phản biện xã hội, từ năm 2015 đến nay, LHHVN đã ký kết nhiều chương trình phối hợp giám sát và cử đại diện tham gia nhiều hoạt động giám sát do MTTQVN chủ trì: Tham gia đoàn giám sát việc thực hiện Nghị quyết TW6 (khóa XI) về phát triển khoa học, công nghệ và Luật KH&CN tại các địa phương; tham gia giám sát việc thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về khai thác tài nguyên, bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu; Bên cạnh đó là các hoạt động phối hợp khác: Tham gia tuyên truyền, vận động hội viên, trí thức góp phần xây dựng, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; Phối hợp tổ chức công bố Sách vàng Sáng tạo Việt Nam.

Tại hội thảo, các đại biểu đánh giá cao báo cáo nêu các kết quả rất đáng ghi nhận của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam, nòng cốt là trí thức KH&CN của LHHVN trong công tác phối hợp với MTTQVN; đánh giá cao các hoạt động của trí thức trong các hoạt động phối hợp với MTTQVN. Với nhiều tâm huyết, các đại biểu đã thảo luận, đề xuất nhiều giải pháp thúc đẩy sự tham gia của trí thức thuộc hệ thống LHHVN vào các hoạt động của MTTQVN các cấp trong thời gian tới, thúc đẩy vai trò của LHHVN và của MTTQVN trong hệ thống chính trị như: Nêu cao công tác tư vấn phản biện, hội đồng phản biện trong thời gian tới; cần có sự tổng kết sâu sát hơn nữa về sự phối hợp giữa LHHVN và MTTQVN; MTTQVN cần có sự đánh giá toàn diện hơn, sâu sắc hơn về vai trò, sự đóng góp đội ngũ trí thức LHHVN và của LHHVN.

Ông Phạm Anh Tuấn, Phó Chủ tịch MTTQVN Tp Hà Nội những kết quả của MTTQVN Tp. Hà Nội trong đó có vai trò quan trọng của trí thức trên địa bàn Thủ đô

Bà Từ Thúy Quỳnh, Viện Dư luận xã hội, Ban Tuyên giáo Trung ương phát biểu tại hội thảo

Ông Lê Thanh Tùng, Trưởng ban Truyền thông và Phổ biến kiến thức LHHVN đóng góp ý kiến tại hội thảo

Các đại biểu cũng nhận định cần tăng cường sự phối hợp nhằm phát huy vai trò, trách nhiệm của trí thức trong hoạt động của MTTQVN, cụ thể: xây dựng văn bản, chương trình phối hợp cụ thể theo từng giai đoạn giữa LHHVN và MTTQVN; trong hoạt động TV,PB&GĐXH và phổ biến kiến thức MTTQVN nên chú trọng lực lượng trí thức KH&CN LHHVN với vai trò là lực lượng nòng cốt; đề xuất mô hình đảm bảo vai trò của công dân, nông dân trí thức trong liên minh chính trị của Đảng ta, đất nước ta và khuyến khích trí thức tham gia vào các hoạt động của MTTQVN; MTTQVN có thể kết nạp thêm thành viên là thành viên của LHHVN trở thành thành viên độc lập của MTTQVN; tổ chức diễn đàn đối thoại giữa trí thức KH&CN Việt Nam và MTTQVN; tiếp tục tăng cường sự phối hợp giữa LHHVN với Ban TGTW, cụ thể là Viện Dư luận xã hội để lấy ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, đội ngũ trí thức của LHHVN…

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại hội thảo