Liên hiệp các hội và khoa học kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 12/02/2024 14:23 (GMT+7)

Xã hội phát triển nhờ khoa học, công nghệ

Khoa học, công nghệ luôn được coi là cơ sở quan trọng hàng đầu cho sự phát triển nhanh, bền vững và là một trong những đột phá chiến lược phát triển đất nước.

PGS.TS Bùi Thị An, Viện trưởng Viện Tài nguyên Môi trường và Phát triển cộng đồng (thành viên Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam), Chủ tịch Hội Nữ trí thức Hà Nội, khẳng định, khoa học và công nghệ (KH&CN) có vai trò rất quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội. Chúng ta cần tập trung giải quyết những vấn đề đặt ra để KH&CN có những đóng góp quan trọng, xứng với tiềm nǎng, vị trí quốc sách hàng đầu và thực sự trở thành động lực để thúc đẩy phát triển.
Xa hoi phat trien nho khoa hoc, cong nghe
Ảnh minh họa. 
KH&CN bao trùm tất cả lĩnh vực, thúc đẩy sự phát triển
Trong bối cảnh khó khăn, thách thức, kinh tế xã hội Việt Nam năm 2023 vẫn có nhiều điểm sáng, trong đó có đóng góp không nhỏ của khoa học và công nghệ. Bà đánh giá vai trò của khoa học và công nghệ trên tất cả lĩnh vực phát triển kinh tế, nông nghiệp, du lịch, văn hoá, đời sống… như thế nào?
Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định, một trong những nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2021 - 2030) là phát triển mạnh mẽ KH&CN, đổi mới sáng tạo nhằm tạo bứt phá, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Mới đây, Bộ Chính trị ban hành kết luận số 69 tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế.
Theo đó, sau 10 năm thực hiện Nghị quyết số 20-NQ/TW, phát triển KH&CN phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã có chuyển biến tích cực, từng bước khẳng định vai trò động lực trong phát triển kinh tế - xã hội, lực lượng sản xuất hiện đại, kinh tế tri thức, góp phần nâng cao năng suất lao động và chất lượng, hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ có nhiều tiến bộ, một số lĩnh vực đa ngành mới được hình thành, tăng cường tiềm lực và trình độ KH&CN quốc gia. Khoa học xã hội và nhân văn đóng góp tích cực cho việc cung cấp luận cứ trong vận dụng, phát triển sáng tạo Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; hoạch định đường lối, chính sách phát triển đất nước và hoàn thiện hệ thống pháp luật...
Tại ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam 18/5/2023, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhắc lại câu nói của triết gia người Thụy Sĩ Henri Frederic Amiel "Xã hội phát triển nhờ khoa học".
Thủ tướng nhấn mạnh, trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang mang lại nhiều cơ hội cũng như không ít thách thức mới, lại càng thấy rõ vai trò quan trọng của KH&CN trên tất cả lĩnh vực, từ phát triển kinh tế, nông nghiệp đến du lịch, văn hoá…, mang tính chất thúc đẩy, đột phá và bền vững. Không có KH&CN, không thể có năng suất, chất lượng, sự bền vững và sự đột phá.
Xa hoi phat trien nho khoa hoc, cong nghe-Hinh-2
PGS.TS Bùi Thị An 
Để KH&CN thực sự phát triển xứng tầm
Đảng, Nhà nước luôn xác định phát triển, ứng dụng KH&CN là quốc sách hàng đầu, động lực quan trọng nhất để phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, thực tế KH&CN phát triển chưa tương xứng tiềm nǎng và vị trí quốc sách hàng đầu, chưa thực sự trở thành động lực để thúc đẩy phát triển?
Theo tôi, để khoa học và công nghệ phát triển, đóng góp nhiều hơn nữa, bên cạnh chủ trương, chúng ta cần phải thể chế hóa ra. Nếu có chủ trương mà không cụ thể hóa, hiệu quả sẽ không cao.
Văn kiện Đại hội XIII của Đảng xác định 12 định hướng chiến lược phát triển đất nước đến năm 2030, trong đó nhấn mạnh hai nội dung mang tính nền tảng: “Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, chú trọng đổi mới sáng tạo, đẩy mạnh chuyển đổi số quốc gia, phát triển nền kinh tế số, xã hội số”. Để thực hiện được những định hướng chiến lược này, Đại hội XIII của Đảng xác định: “Xây dựng đội ngũ trí thức ngày càng lớn mạnh, có chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới”, cho thấy vai trò quan trọng của đội ngũ trí thức trong phát triển khoa học và công nghệ?
Theo mục tiêu Chuyển đổi số quốc gia tầm nhìn đến năm 2030, Việt Nam sẽ trở thành quốc gia số, phát triển thịnh vượng, tiên phong ứng dụng công nghệ mới và mô hình mới; đổi mới căn bản, toàn diện phương thức quản lý, điều hành của Chính phủ; sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; lối sống, làm việc và học tập của người dân; phát triển môi trường số an toàn, nhân văn, bao trùm, rộng khắp, không để ai bị bỏ lại phía sau.
Việt Nam xác định mục tiêu kép là vừa phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số, vừa hình thành các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam có năng lực cạnh tranh toàn cầu để hiện thực hóa khát vọng một Việt Nam hùng cường, thịnh vượng, người dân được phồn vinh, ấm no và hạnh phúc.
Để thực hiện những mục tiêu đó, vai trò của đội ngũ trí thức Việt Nam có tầm quan trọng đặc biệt. Công nghệ số cần nguồn lực về điều kiện vật chất để đầu tư cho hạ tầng và chất lượng nguồn nhân lực, chuyên gia số.
Tuy nhiên, chúng ta chưa chuẩn bị kịp thời. Giai đoạn này rất mới và sự chuẩn bị nguồn nhân lực còn hạn chế. Vấn đề đặt ra hiện nay là phải đào tạo nguồn nhân lực số phục vụ cho công nghệ số.
Chính phủ cần có kế hoạch, thậm chí những đề án riêng trình Quốc hội, để đào tạo bổ sung kịp thời nguồn nhân lực cho công nghệ số, chuyển đổi số, kinh tế số. Chúng ta đã có chủ trương đúng và đang triển khai, tuy nhiên phải có đề án một cách cụ thể để chuẩn bị nguồn lực là kinh phí xây dựng hạ tầng và con người.
Xin cảm ơn PGS.TS Bùi Thị An về cuộc trao đổi trên!
Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức KH&CN
TSKH Phan Xuân Dũng - Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam - cho biết, khi Chính phủ thông qua chương trình chuyển đổi số quốc gia, cả nước vào cuộc. Sự vào cuộc này thể hiện ở chủ trương, chính sách, văn bản pháp luật… Các giải pháp được nêu ra cụ thể để thực hiện chuyển đổi số quốc gia nhanh nhất.
Chính phủ xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, 80 bộ, ngành tham gia cơ sở dữ liệu. Các doanh nghiệp Việt Nam liên quan công nghệ thông tin có bước tiến mạnh, hưởng ứng lời kêu gọi và chủ trương lớn của Chính phủ. Do đó, chỉ số đổi mới sáng tạo của Việt Nam hàng năm tăng lên liên tục. Có thể khẳng định rằng, chuyển đổi số quốc gia mà Chính phủ đưa ra đã được cả xã hội hưởng ứng và đạt nhiều kết quả rất đáng ghi nhận.
Xa hoi phat trien nho khoa hoc, cong nghe-Hinh-3
TSKH Phan Xuân Dũng - Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam 
Địa vị của một quốc gia, dân tộc được đánh giá, khẳng định bằng địa vị, vị thế về KH&CN, đội ngũ trí thức… Vì thế, đội ngũ trí thức đóng vai trò rất quan trọng, quyết định sự phát triển kinh tế, xã hội của một quốc gia, đặc biệt trong thời kỳ KH&CN phát triển nhanh, mạnh và cao như hiện nay.
“Dư địa để phát triển một quốc gia chính là giải pháp để phát huy trí tuệ của đội ngũ trí thức quốc gia đó. Việt Nam không nằm ngoài logic, tư duy này. Đảng, Nhà nước, Chính phủ và các bộ, ngành đã đưa ra rất nhiều giải pháp, ví dụ “Hãy tin vào đội ngũ trí thức, vinh danh họ và cho họ được hưởng những gì mà họ làm ra”; “Hãy giao cho họ việc để trí tuệ của họ được thể hiện”...”, TSKH Phan Xuân Dũng nói.
Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cho rằng, đã là trí thức, nghiên cứu khoa học có những việc mang tính chất mạo hiểm. Do đó, khi có nghiên cứu, công việc chưa đạt được như mong muốn, đừng coi đó như vi phạm, khuyết điểm. Bởi lẽ, thất bại của nghiên cứu này có thể là khởi đầu của sự thành công của nghiên cứu khác và cần được đền đáp công lao khi nghiên cứu thành công.
>>> Mời độc giả xem thêm video Đại biểu Quốc hội, TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp cá

Xem Thêm

Hỗ trợ doanh nghiệp giảm thiểu phát thải khí nhà kính
Chiều 30/1 tại Hà Nội, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển doanh nghiệp (trực thuộc VUSTA) đã tổ chức hội thảo tuyên truyền, phổ biến kiến thức, tập huấn lập báo cáo kiểm kê phát thải khí nhà kính cho 120 doanh nghiệp tại khu vực phía Bắc.
Bộ Tài chính đề xuất lập sàn giao dịch tín chỉ carbon quốc gia
Sáng 8/1, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về Đề án thành lập thị trường tín chỉ carbon tại Việt Nam. Theo đó, việc hình thành thị trường tín chỉ carbon là thực hiện cam kết giảm phát thải ròng khí nhà kính bằng 0 trên thực tế.
Đắk Lắk: Chuyển giao kỹ thuật bảo tồn giống lợn sóc Tây Nguyên
Ngày 08/12/2023, tại xã Quảng Hiệp huyện Cư M’gar, Liên hiệp hội Đắk Lắk đã tổ chức Hội thảo đầu chuồng Chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật và bảo tồn giống lợi sóc Tây Nguyên. Tham dự Hội thảo có lãnh đạo Liên hiệp hội; cán bộ các phòng, ban Liên hiệp hội; đại diện UBND xã Quảng Hiệp và gần 30 hộ nông dân trên địa bàn Xã.
Khai mạc Hội nghị Thành phố thông minh Việt Nam – châu Á 2023
Hội nghị Thành phố thông minh Việt Nam – châu Á 2023 (Vietnam - Asia Smart City Summit 2023) đã khai mạc vào sáng 29-11 tại Hà Nội. Sự kiện do UBND thành phố Hà Nội; Sở Thông tin và Truyền thông và Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA), phối hợp tổ chức với chủ đề “Khai thác dữ liệu – Xây dựng Thành phố thông minh, phát triển bền vững.

Tin mới

Phú Yên: Liên hiệp Hội tham gia phản biện độc lập Đề án ngành nuôi trồng thủy sản
Theo đề xuất của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Phú Yên (Liên hiệp Hội Phú Yên) về việc đề nghị Liên hiệp Hội Phú Yên được tham gia phản biện độc lập Đề án tổng thể phát triển ngành nuôi trồng thủy sản trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030.
Lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, Cục Xuất bản và Vụ Báo chí - XB (Ban Tuyên giáo Trung ương) làm việc với NXB Tri thức
Ngày 26/2/2024, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, TSKH Phan Xuân Dũng, Bí thư Đảng đoàn, Chủ tịch LHHVN đã chủ trì buổi làm việc với Nhà xuất bản Tri thức. Cùng tham dự buổi làm việc có Phó Chủ tịch Phạm Ngọc Linh, Tổng thư ký Nguyễn Quyết Chiến, các đồng chí lãnh đạo các phòng ban và toàn thể cán bộ, người lao động của Nhà xuất bản Tri thức.
Bình Định: Tổ chức 02 Hội thảo Tư vấn phản biện về lĩnh vực giao thông
Ngày 20/02, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Bình Định (Liên hiệp Hội) đã tổ chức 2 cuộc Hội thảo tư vấn phản biện về phương án đề xuất đầu tư dự án “Nút giao thông khác mức tại khu vực ngã 5 Đống Đa – Hoa Lư” và dự án “Tuyến đường nối từ Lê Thanh Nghị về Cảng Quy Nhơn”.
Chủ tịch danh dự VUSTA–GS, TSKH Đặng Vũ Minh cùng 5 nhà khoa học Việt Nam được vinh danh là Viện sĩ Viện Hàn Lâm KH Nga
Theo đài Sputnik, tháng 2/2024, Viện Hàn lâm khoa học Nga (RAS) kỷ niệm 300 năm thành lập. Trong số các Viện sĩ-thành viên nước ngoài của RAS có 6 Viện sĩ của Việt Nam: Trần Đại Nghĩa, Nguyễn Khánh Toàn, Nguyễn Duy Qúy, Nguyễn Văn Hiệu, Đặng Vũ Minh, Trần Đình Long