Về tác dụng kỳ diệu của cây hoàn ngọc

Trong vườn nhà bạn tôi có cây mọc từng bụi, lá hình mác, thân đốt màu tía. Bạn tôi nói đó là cây hoàn ngọc, theo tài liệu của Hội người cao tuổi, cây này có tác dụng chữa cảm cúm, rối loạn tiêu hoá, chấn thương chảy máu, đặc biệt hiệu nghiệm với chấn thương sọ não, gan, thận, đau dạ dày - tá tràng, chảy máu đường ruột, đái buốt, đái ra máu, đái đục, xơ gan cổ trướng, viêm phổi, tràn dịch màng phổi, đau mắt đỏ ứ huyết, sa dạ con, huyết áp cao và thấp… Nếu cây này có nhiều tác dụng như vậy thật là quý. Bạn tôi nói mới áp dụng chữa đau bụng, đi ngoài, còn thực hư thế nào chưa rõ.

Đáp: Cây hoàn ngọc chính là cây xuân hoa với nhiều tên gọi khác nhau như nhật nguyệt, thần dược, cây âm dương, cây con khỉ, trạc mã, thần tượng linh, cây mặt qủy, nội đồng, người Tày gọi là tu lình. Tên khoa học của cây đã được xác định là Pseuderanthemum palatiferum(Nees) Radlk, thuộc họ Ô rô (Acanthaceae).

Đó là một cây bụi sum sê, sống nhiều năm cao 1-2m, phần gốc hoá gỗ màu nâu tía. Thân non màu xanh lục, phân nhiều cành mảnh. Lá mọc đối, hình mũi mác, gốc thuôn, đầu nhọn, mép nguyên, hai mặt nhẵn. Cụm hoa mọc ở kẽ lá hoặc đầu cành thành xim dài 10-16cm. Hoa lưỡng tính, màu trắng pha tím. Quả nang, chứa 4 hạt nhỏ.

Cây mọc tự nhiên ở rừng núi, vài năm gần đây được trồng rải rác trong nhân dân. Năm 1997-1998, cây hoàn ngọc đã gây xôn xao dư luận về công dụng kì diệu như bạn đọc đã nêu. Trong dân gian người ta dùng lá cây để chữa bệnh tiêu chảy, lỵ trực khuẩn, nhiễm khuẩn đường tiêu hoá, viêm đại tràng mãn tính, trĩ nội, cầm máu ngoài da. Lá không có mùi, không vị, hơi nhớt. Khi dùng thì rửa sạch, nhai với vài hạt muối rồi chiêu nước. Có thể dùng lá đã phơi khô hoặc nấu canh lá tươi để ăn. Liều dùng tuỳ thuộc vào người bệnh, người lớn ăn 7-9 lá, ngày hai lần. Trong phòng thí nghiệm thử tác dụng kháng vi sinh vật cho thấy lá, cao toàn phần và các phân đoạn chiết xuất từ lá Xuân hoa có tác dụng kháng vi khuẩn Gram âm (như E. coli, Staphyllococcus aeruginosa), vi khuẩn Gram dương (như Bacillus subtillis, Staphyllococcus aureus, Streptococcus pyogenes), nấm men (như Candida albicans, Saccharomyces cerevisiae) và nấm mốc (như Aspergilluss niger, Fusarium oxysporum, Pyricularia oryzae, Rhezoctonia solani). Nghiên cứu tác dụng sinh học cho thấy lá hoàn ngọc không độc, và có tác dụng bảo vệ gan.

Thời gian qua , ở tỉnh Tây Ninh có nhiều người dùng lá cây và uống trà “hoàn ngọc” do một cơ sở địa phương làm để chữa các bệnh phổi, bệnh tiểu đường, cao huyết áp, mất ngủ, bệnh vảy nến…,thậm chí là những bệnh về não, gan, thận... Người bị những bệnh này không nên nghe theo mách bảo của người không có chuyên môn mà bỏ qua những loại thuốc hoặc phương pháp chữa bệnh đã được khoa học trong nước và thế giới chứng minh là hiệu quả.

Nguồn: KH&ĐS, số 22 (1844), 17/3/2006