GS Trần Hữu Tước - Người thầy thuốc mẫu mực của nền y tế cách mạng
GS Trần Hữu Tước là một trí thức cách mạng tiêu biểu, một người thầy thuốc mẫu mực, một tấm gương sáng về tài năng và y đức của nền y tế cách mạng.
Bác sĩ (BS) Trần Hữu Tước sinh ra và lớn lên tại làng Bạch Mai, xã Hoàn Long, nay thuộc quận Hai Bà Trưng, Hà Nội. Sau khi tốt nghiệp trung học, ông đi du học tại Pháp với ý nguyện được làm nghề thuốc để chữa bệnh cho đồng bào. Tốt nghiệp BS y khoa năm 1937, ông sớm trở thành một thầy thuốc giỏi về chuyên khoa tai mũi họng tại Pa- ri. Sống và làm việc tại Pháp, BS Trần Hữu Tước luôn nhớ về quê hương.
Năm 1946, sau khi Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng phái đoàn Việt Nam sang Pháp dự Hội nghị Phông-ten-nơ-blô, ông là một trong những trí thức nghe theo lời kêu gọi của Bác (cùng kỹ sư Võ Quý Huân và Giáo sư Trần Ðại Nghĩa) từ bỏ cuộc sống sung túc hơn 13 năm ở Pháp, trở về phục vụ Tổ quốc.
Về đến Tổ quốc, người BS tròn 30 năm tuổi đời háo hức sống những giờ phút kỳ diệu nhất của dân tộc trên đất nước mình. Ông nhớ lời Bác dạy: Muốn làm một người thầy thuốc tốt, trước hết phải làm một người chiến sĩ tốt, để từ đó mang hết tâm trí của mình tham gia giảng dạy ở Trường đại học Y Dược khoa (nay là Trường đại học Y Hà Nội) và xây dựng ngành tai mũi họng thuở ban đầu.
Khi cả nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông phụ trách cứu thương cho Trung đoàn Thủ đô suốt 60 ngày đêm chiến đấu trong nội thành Hà Nội. Tháng 2-1947, ông mang theo 30 kg dụng cụ chuyên khoa, cùng các chiến sĩ rút khỏi Hà Nội ra vùng kháng chiến.
Trong hai năm đầu, ông theo Trường Y sĩ di chuyển đến 30 địa điểm tại nhiều vùng nông thôn để tuyên truyền phòng bệnh và chữa bệnh cho bộ đội và nhân dân. Ngay trong hoàn cảnh kháng chiến còn nhiều khó khăn, ông luôn coi trọng việc phổ cập kiến thức về bệnh lý tai mũi họng cho đông đảo nhân dân và tích cực bồi dưỡng các y, bác sĩ chuyên khoa đủ năng lực quản lý Khoa Tai Mũi Họng Bệnh viện Bạch Mai một cách chủ động khi về tiếp quản Thủ đô Hà Nội ngày 10-10-1954. Tháng 1-1955, BS Trần Hữu Tước là một trong chín vị Giáo sư đầu ngành đầu tiên của nước ta được Chính phủ phong chức danh Giáo sư.
Giáo sư Trần Hữu Tước dành nhiều công sức đào tạo, bổ túc và xây dựng đội ngũ cán bộ và mạng lưới tai mũi họng trên toàn miền bắc, đảm nhận thêm trách nhiệm Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai (1958-1969), rồi được cử làm Viện trưởng Tai Mũi Họng (năm 1969) khi đơn vị này được thành lập.
Cả cuộc đời, ông đóng góp toàn bộ trí tuệ và sức lực để xây dựng ngành tai mũi họng hoàn chỉnh, đưa ngành tai mũi họng của Việt Nam tiến lên vừa có trình độ quốc tế, vừa làm tốt nhiệm vụ phục vụ nhân dân. Các công trình nghiên cứu tiêu biểu, chuyên sâu của ông được tập trung vào các lĩnh vực: ung thư tai - mũi - họng (ung thư vòm, hạ họng, thanh quản), viêm tai - xương chũm hài nhi; apxe não và tiểu não do tai, điếc trẻ em, dị ứng trong tai - mũi - họng, nội soi...
Giáo sư còn là một nhà hoạt động xã hội nhiệt tình, là đại biểu Quốc hội khóa II, III và IV; Ủy viên Ðoàn Chủ tịch Ủy ban T.Ư Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; Chủ tịch đầu tiên của Tổng hội Y học Việt Nam; Phó Chủ tịch Hội Chữ thập đỏ Việt Nam; Chủ tịch Hội Tai mũi họng Việt Nam. Ở bất cứ cương vị nào, Giáo sư cũng tỏ ra là một cán bộ có tinh thần trách nhiệm, góp phần tích cực vào sự nghiệp chung.
GS Trần Hữu Tước đã được tuyên dương Anh hùng Lao động năm 1966, được Nhà nước tặng thưởng Huân chương Ðộc lập hạng nhất năm 1983 và được truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học - kỹ thuật đợt một (năm 1996). Thành phố Hà Nội đã dành một đường phố thuộc phường Nam Ðồng, quận Ðống Ða mang tên Giáo sư Trần Hữu Tước.
GS Trần Hữu Tước là người thầy thuốc mẫu mực và tận tụy. Với người bệnh, ông hết mực yêu thương và tôn trọng họ, nhất là những người bệnh nặng, có hoàn cảnh khó khăn, nghèo đói. Ông thường xuyên đến thăm hỏi, an ủi người bệnh, bất kể ngày hay đêm. Cuộc đời và sự nghiệp của GS Trần Hữu Tước là một tấm gương đạo đức nhân hậu, chí công vô tư, thanh bạch, liêm khiết, hết lòng chăm lo đào tạo cho thế hệ trẻ, mẫu mực trong việc chăm sóc người bệnh; sống giản dị, thẳng thắn, cởi mở, đầy nghĩa tình với các đồng nghiệp.
GS Trần Hữu Tước đã hiến dâng cả cuộc đời cho nền y tế cách mạng Việt Nam. Cuộc đời và sự nghiệp, tài năng và đức độ của ông là tấm gương sáng, để lại nhiều bài học và kinh nghiệm quý báu cho những người làm khoa học nói chung và cho ngành y tế nói riêng; cho thế hệ trẻ hôm nay về tinh thần phấn đấu, nghị lực vươn lên, vượt qua khó khăn để đạt tới đỉnh cao trong khoa học, đem tài năng và sức lực cống hiến nhiều nhất, thiết thực nhất cho Tổ quốc.
Với tài năng khoa học xuất sắc, đức độ, khiêm nhường, GS Trần Hữu Tước đã để lại cho thế hệ sau nhiều công trình, kinh nghiệm quý báu về chuyên ngành Tai Mũi Họng và nhân cách của một thầy thuốc, một nhà khoa học ưu tú.
