Ung thư amidan
Đáp: Amidan nằm ở vùng họng miệng; vùng họng miệng dài khoảng 12,7 (5 inches) có giới hạn trên là cửa mũi sau và giới hạn dưới là lỗ trên của thực quản và khí quản. Vùng họng miệng bao gồm các cấu trúc: 1/3 sau lưỡi, vòm khẩu cái mềm, amidan, trụ trước sau của amidan, thành họng. Amidan là một cấu trúc nhỏ ở phía sau của họng, là một phần của hệ miễn dịch giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây nhiễm trùng.
Ung thư amidan là một loại ung thư vùng đầu cổ. Tùy thuộc vào loại tế bào mà ung thư xuất phát sẽ có những kiểu ung thư amidan khác nhau. Carcinom tế bào gai là ung thư thường gặp nhất chiếm 90% và lymphom là loại ung thư thường gặp thứ hai của amidan. Trong một số trường hợp, việc chẩn đoán phân biệt giữa lymphom và carcinom kém biệt hóa gặp nhiều khó khăn, khi đó sinh thiết với cắt trọn amidan được xem là một việc làm cần thiết.
Theo như thư của chị mô tả thì đây là một trường hợp carcinom tế bào gai của amidan.
Bệnh viện Ung bướu TP. HCM năm 2009 tiếp nhận điều trị hơn 130 trường hợp ung thư amidan loại carcinom tế bào gai. Đây là loại ung thư amidan thường gặp ở lứa tuổi 50 – 70. Nam nhiều hơn nữa 3 – 4 lần, thường có (60%) di căn hạch cổ trong đó có 15% di căn hạch cổ 2 bên và 7% di căn xa.
Các yếu tố nguy cơ liên quan ung thư amidan:
- Hút thuốc.
- Uống nhiều rượu.
- Nếu kết hợp cả 2 yếu tố trên, nguy cơ bị ung thư sẽ cao hơn.
- Nhiễm HPV (virus gây u nhú ở người).
Triệu chứng
Đau họng là triệu chứng đầu tiên thường gặp. Đau thường lan lên tai cùng bên. Có khi sờ thấy hạch cổ do di căn và đôi khi hạch cổ là triệu chứng chú ý đầu tiên. Ngoài ra còn gặp; ho, khó nuốt, sụt cân, có khối u lành sau họng, thay đổi giọng nói…
Chẩn đoán chính xác là sinh thiết amidan để có thể giải phẫu bệnh.
Đánh giá chú ý bao gồm soi thanh quản, phế quản, thực quản vì trong trường hợp có yếu tố nguy cơ cao có thể xuất hiện thêm ung thư thứ hai khoảng 10% trường hợp. X quang phổi và CT scan vùng đầu cổ cũng là những xét nghiệm cần thực hiện.
Tiên lượng sống còn tùy thuộc giai đoạn bệnh nhưng nói chung khoảng 50% sống ít nhất 5 năm sau chẩn đoán.
Điều trị
Phẫu thuật, xạ trị, hóa trị là những phương thức điều trị được chọn lựa tùy thuộc tình trạng bệnh.
Phẫu thuật:cắt bỏ một phần họng chứa bướu. Có nhiều cách phẫu thuật tùy thuộc vị trí bướu. Có những biến chứng có thể tạm thời như khó thở, ảnh hưởng đến khả năng nói.
Xạ trị:xạ trị ngoài hoặc xạ trị áp sát. Chỉ định khi bướu nhỏ; trước hoặc sau phẫu thuật nếu có bướu lớn; điều trị triệu chứng khi giai đoạn tiến xa.
Hóa trị:ít được sử dụng. Những nghiên cứu gần đây cho thấy kết hợp hóa trị và xạ trị cho kết quả tốt ở những trường hợp ung thư đầu cổ bao gồm ung thư amidan lan rộng. Hóa trị tân hỗ trợ làm giảm kích thước bướu hạ giai đoạn đang được tiếp tục nghiên cứu đánh giá. Hóa trị đa hóa chất cho kết quả tốt.
Bướu nhỏ xạ trị hoặc phẫu thuật là phương pháp được lựa chọn. Nếu bướu lớn dùng kết hợp hóa trị và xạ trị và phẫu thuật có thể sẽ là phương pháp chọn lựa sau cùng nếu không đáp ứng xạ trị kết hợp hóa trị. Phẫu thuật có thể sẽ bao gồm cắt bỏ bướu, hạch di căn vùng cổ và một phần xương hàm; phẫu thuật tái tạo cần thiết sau điều trị phẫu thuật nhằm phục hồi chức năng và thẩm mỹ.
Sau điều trị vẫn phải tiếp tục theo dõi sát vì có thể xuất hiện ung thư thứ hai vùng đầu cổ.
Trong trường hợp của cha chị, đây là trường hợp ung thư amidan lan rộng. Tùy điều kiện cụ thể trên bệnh nhân sau khi thăm khám, bác sĩ sẽ quyết định phương pháp điều trị nào có hiệu quả nhất cho bệnh nhân. Trong thời gian điều trị, cần cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng và nên dùng thức ăn mềm, lỏng khi xạ trị; chú ý vấn đề vệ sinh răng miệng.
Sau xạ trị bệnh nhân có thể được chuyển đến Viện Răng Hàm Mặt để làm máng fluor nhằm bảo vệ răng.
