Trồng tre kinh doanh măng, những vấn đề cần lưu ý

Thị trường tiêu thụ măng tươi chủ yếu thông qua thương lái, nhữngcũng rất dễ tiêu thụ. Đầu mùa thuận (mùa mưa) giá bán 4.000đ/kg, giữa vụ 3.000đ/kg, cuối vụ 6.000 - 7.000đ/kg. Vụ mùa nghịch (mùa nắng) giá tương đối cao, từ 12.000 - 15.000đ/kg (luộc đã bóc la bao). Giá măng trehàng năm thường dao động ở mức trên nên người trồngtrecũng thấy thoải mái vì đã đem lại hiệu quả khá cao. Nhưng 2 năm trở lại đây do không am hiểu về kỹ thuật, lại chạy theo lợi nhuận nên năng suất măng ở một số vườn trecó chiều hướng đi xuống. Tình trạng này là do các nguyên nhân sau đây:

- Công tác quản l ýkhâu thu hoạch không được chặt chẽ, không có kế hoạch chọn măng để lại trên bụi (măng để lại làm cây bố mẹ).

- Cuối mùa mưa, nếu còn nhiều măng nanh (măng mọc từ măng đã sắn trước đây) thì người dân lại tiếp tục thu hoạch, nếu ít măng nanh thì để lại nhưng không chăm sóc.Do vậy, trong vòng 2 -3 năm sẽ không có măng lớn (có đường kính 15 -20cm), và dẫn đến tình trạng không có cây trelớn (măng to). Măng trephát triển lớn nhất cũng chỉ đạt đường kính từ 5 - 6cm.

- Thu hoạch nhữngmục măng nằm phía ngoài nên làm cho bụi trekhông phát triển theo chiều rộng mà có chiều hướng gom về phía tâm bụi tre.

Trồngtrekhai thác măng trái vụ đòi hỏi người sản xuất phải có kỹ thuật thâm canh và có kinhnghiệm nhiều năm. Cây trelà cây đa năm có thể cho thu nhập quanh năm, nếu biết cách để xử l ýtrong mùa khô, có thể là cây xóa đói giảm nghèo cho thu nhập cao trong diện tích nhỏ.

Để giúp cho người trồngtrecó thể kéo dài thời kỳ khai thác măng (thời kỳ kinhdoanh) 10 - 20 năm người trồngtrecầnlưuýtrồngtređến năm thứ 3 mới bắt đầu cho thu hoạch. Trong thu hoạch đầu vụ thuận, người chủ vườn cầnchọn trước 3 - 4 mục măng to có các măng phát triển đều, măng phải mọc từ dưới mặt đất lên rồi dùng nước sơn đánh dấu, không cho khai thác. Còn lại nhữngmục măng khác tiến hành cho thu hoạch. Các bước làm cụ thể như sau:

Trelà loại cây hút dinh dưỡng rất mạnh, vì thế cầnđầu tư phân hữu cơ và vô cơ, trong đó lượng phân hữu cơ từ phân chuồng rơm rạ, lá mía… càng nhiều năng suất càng cao (không giới hạn), nhất là trong vụ khai thác măng mùa nghịch. Có thể sử dụng lượng phân bón theo tỉ lệ 3- 2 - 0,5, với số lượng 60-100gram (Urê+ Super lân + Kali)/bụi/năm và tăng tăng dần mỗi năm từ 10 - 20% tùy theo đất tốt hay xấu.

Cách xử lýmăng vụ nghịch

Trước khi xử l ývụ nghịch cầnthực hiện một số thao tác như tỉa bỏ các cây nhỏ, các nhánh để dễ khai thác măng, giúp cho tretập trung phát triển ở các điểm sẽ cho măng tresau này. Xung quanh bụi trecầnđào sâu khoảng 20cm, ngang 40cm nhằm giúp cho măng trephát triển từ dưới lên, hạn chế măng trephát triển chiều ngang mau chòi gốc ( lưuý: treMạnh Tông khó xử l ýhơn treĐiềm Trúc).

Khi khai thác xong mùa mưa, cầnbón phân chuồng 10 - 20kg, 30 - 50gr phân super lân, 10 - 20gr urê xung quanh gốc (dưới hố) để cho cây trephục hồi. Ủ xung quanh gốc một lớp mỏng bằng rơm rạ.

Khi kết thúc mùa mưa để vườn trethật khô khoảng 1 tháng, sau đó tưới nước thật đậm đều trong vườn và bón từ 20 - 30gr Urê và 5 - 10gr Kali. Ủ thật dầy lớp rơm rạ xung quanh gốc. Do lúc này thời tiết hơi se lạnh, tác dụng trong quá trình phân giải phân chuồng, rơm rạ… sẽ sinh ra nhiệt làm cho gốc treấm lên, kích thích các quá trình hoạt động sinh hóa của treở các đỉnh sinh trưởng (mắt gốc) mới phát triển thành măng. 30 ngày sau khi tưới nước, trebắt đầu phát triển măng. Trong vườn trekinhdoanhmăng mùa nghịch cầntưới đủ ẩm, thường xuyên, trong suốt mùa nắng, giúp cho măng phát triển mạnh (ít sơ), nếu thiếu độ ẩm (tưới không đảm bảo) làm cho năng mau già nhiều sơ thương lái chê.

Để tăng năng suất măng tươi, hạn chế măng mau già, một số hộ trồngtrehuyện Tân Châu sử dụng 2 cách: Ủ chung quanh gốc bằng rơm rạ thật cao, hạn chế cho măng tiếp xúc với ánh sáng, măng phát triển mạnh, nhưng chậm già hoặc sử dụng các lon nhựa to để chụp mục măng lại hay sử dụng bao ni long màu đen cũng làm chậm sự hình thành chất sơ (sự già) của măng.

Trong mùa mưa nếu đầu tư thâm canh, đủ độ ẩm, phần gốc còn lại của măng có thể đẻ ra nhiều măng con (2 - 3 măng con/mục măng) nhưng măng sẽ nhỏ hơn so với măng mẹ, giá bán cũng bằng với giá măng lớn. Nhữngmăng trechọn để làm cây mẹ, nếu trong điều kiện chăm sóc tốt 2 - 3 tháng sau có thể cho măng con, đối với măng này trọng lượng, kích thước bằng hoặc lớn hơn măng mẹ.

Tỷ lệ để câytretrên bụi

Trên bụi nên để lại từ 9 - 12 cây tre( treông bà 3 - 4 cây; trebố mẹ 3 - 4cây; con cái 3 - 4 cây). Nếu không giữ được tỷ lệ trên, trenon dễ bị gãy, đổ do gió bão vì không có nơi nương tựa. Nhữngcây trenhỏ không bán được cũng được chặt bỏ sát gốc (ngay lóng gần mặt đất), không nên để trong bụi. Khi trephát triển theo chiều rộng, theo thời gian thì phần các gốc trephía trong sẽ mục đi, các măng tresẽ có chiều hướng phát triển vào bên trong (vào tâm của bụi tre), người trồngtrelựa chọn để lại cây trecho cân đối trong bụi.

Khi đến thời điểm giá trethấp, người trồngtrethấy không hiệu quả thì không cầnphải phải thu hoạch bán, nên chọn mục măng to để lại (chú ýcân đối bụi) nếu số lượng cây trên bụi càng nhiều và mọc cân đối càng tốt.