Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 15/06/2010 14:53 (GMT+7)

Tạo ra bò con từ tế bào đông lạnh

Thành công này có ý nghĩa lớn trong việc duy trì nòi giống của các loài sinh vật quý hiếm và mang đến hy vọng về khả năng có con trong tương lai đối với những người có hoàn cảnh đặc biệt.

Những con bò từ tế bào đông lạnh đầu tiên của Việt Nam

Thạc sĩ Phan Kim Ngọc và các cộng sự ở phòng thí nghiệm tế bào gốc của Trường ĐH Khoa học Tự nhiên – ĐH Quốc gia TPHCM vừa thành công trong việc tạo ra những con bò con từ những tế bào được bảo quản trong đông lạnh trước đó một thời gian dài. Đây là những con bò đầu tiên ở Việt Nam được tạo ra từ các tế bào đông lạnh. Trước đây, người ta từng tiến hành thụ tinh nhân tạo các tế bào sinh sản vừa lấy ra từ cơ thể sống của cha, mẹ để tạo thành phôi. Sau đó đưa phôi này vào trữ lạnh để chờ khi thích hợp sẽ cấy vào cơ thể mẹ để phôi sinh trưởng tạo thành bào thai. Còn ở nghiên cứu này, các tế bào đã làm đông lạnh từ trước được giải đông và tiến hành cho thụ tinh. Đây là việc làm rất khó khăn và tốn nhiều công sức, có ý nghĩa rất quan trọng trong thực tế. Kỹ thuật này mở ra hy vọng mới trong việc bảo tồn sinh vật và đem lại hy vọng có con cho những người gặp hoàn cảnh đặc biệt.

Khó khăn đầu tiên của kỹ thuật này là quá trình trữ đông các tế bào phải đạt điều kiện đặc biệt là 196 0C, trong môi trường nitơ lỏng để các tế bào không bị tổn thương. Ngoài ra, quá trình thụ tinh cho các tế bào này sau khi giải đông cũng là một khó khăn lớn, đặc biệt là trứng. Sau khi giải đông, màng thụ tinh của trứng bị tổn thương khiến cho tinh trùng hầu như không thể xâm nhập vào bên trong. Để giúp khắc phục điều này, các nhà khoa học đã sử dụng phương pháp vi tiêm, dùng các mũi kim cực nhỏ đưa các đoạn gen vào thẳng bên trong nhân tế bào, giúp cho quá trình thụ tinh có thể diễn ra thuận lợi. Sau đó, các nhà khoa học đưa các tế bào đã được xử lý vào tủ nuôi có môi trường giống như một cơ thể sống để phát triển thành phôi.

Đối với công trình thực hiện trên bò, các nhà khoa học tiêm thẳng những phôi đó vào tử cung các con bò cái được chuẩn bị từ trước. Một điều đặc biệt là các nhà khoa học đã cho phôi có gen của giống bò vàng Việt Nam cấy vào cơ thể của những con bò sữa ngoại nhập. Vì thế, kết quả là những con bò sữa đen trắng này sinh ra những con bò vàng có ngoại hình và màu da khác hẳn bò mẹ. Đó là ý đồ của những người nghiên cứu nhằm tạo ra một kết quả hoàn toàn rõ rệt rằng những con bò con hoàn toàn không giống các con bò mẹ.

Thạc sĩ Phan Kim Ngọc cho biết thêm, thực ra trong đề cương của đề tài nghiên cứu chỉ yêu cầu tạo ra phôi từ các tế bào đông lạnh. Tuy nhiên, do quá “hăng máu” nên các nhà khoa học đã bỏ ra hơn 100 triệu đồng tiền riêng ngoài số tiền 350 triệu đồng được cấp làm đề tài để đưa các phôi này sinh trưởng thành các con bò con thực sự. Đề tài thực hiện từ cuối năm 2005, đến đầu năm 2008 thì thành công trong việc tạo phôi. Ban đầu, có 4 con bò được sinh ra nhưng sau đó một con chết do mắc bệnh thông thường, một con do sơ ý nên bị mất và hiện còn 2 con phát triển bình thường.

Hy vọng cứu những loài quý hiếm

Để dễ hình dung, thạc sĩ Phan Kim Ngọc giải thích: Trước đây, đối với những bệnh nhân ung thư sẽ phải điều trị bằng phương pháp chiếu xạ thì mong ước có con trong tương lai là không tưởng. Đó là bởi sau khi chiếu xạ, các tia phóng xạ cực mạnh sẽ bắn gãy hết gen, làm cho các em bé sinh ra bởi những người này sẽ bị dị tật, quái thai và nhiều vấn đề khác. Giờ đây, sau thành công của nghiên cứu nói trên, những người bị ung thư nếu mong muốn sau này sẽ có con thì trước khi thực hiện chiếu xạ chỉ việc yêu cầu bệnh viện lấy ra một ít tế bào (tế bào sinh sản hoặc bất kỳ tế bào nào trên cơ thể) và cho vào trữ lạnh. Hai, ba năm sau hoặc lâu hơn nữa, nếu những người này mong muốn có con thì sẽ thực hiện giải đông các tế bào này và tiến hành thụ tinh để sinh ra một em bé bình thường mang nguồn gen khỏe mạnh trước đây của chính người đó.

Ngoài ra, kết quả nghiên cứu trên cũng có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn các loài sinh vật quý hiếm. Ví dụ, có một loài hổ quý sắp tuyệt chủng, chẳng may vì lý do gì đó khiến con hổ bị chết. Khi đó các nhà khoa học chỉ việc lấy tế bào sinh sản hoặc một ít tế bào bất kỳ trên con hổ và cho vào trữ lạnh. Đến khi cần phục hồi, chỉ việc đem các tế bào đó ra giải đông, tiến hành thụ tinh để tạo ra những con hổ con quý hiếm cần bảo tồn.

Xem Thêm

Tin mới

Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.