Profile “đáng nể” của GS gốc Việt làm TBT tạp chí bậc nhất thế giới

Từ ngày 1/1/2025, GS Dương Quang Trung chính thức đảm nhận vị trí Tổng Biên tập tạp chí IEEE Communications Surveys & Tutorials (IEEE COMST), tạp chí lớn nhất trong số 336 tạp chí của Hiệp hội Điện, Điện tử quốc tế (IEEE). Tạp chí này có hệ số ảnh hưởng (Impact Factor) lên tới 34,4 và chỉ số trích dẫn CiteScore (Scopus) đạt 80,2, đứng đầu trong gần 700 tạp chí thuộc lĩnh vực Điện, Điện tử.

Việc ông trở thành người Việt đầu tiên giữ vị trí Tổng Biên tập của một tạp chí khoa học uy tín như vậy không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn là minh chứng cho sự phát triển và đóng góp của các nhà khoa học Việt Nam trên trường quốc tế.

Chia sẻ với báo chí, GS Trung cho biết, ông rất tự hào khi là người đứng đầu tạp chí uy tín bậc nhất của IEEE. Ông sẽ nỗ lực để tiếp tục phát triển tạp chí trở thành nguồn thông tin quan trọng cho các nhà nghiên cứu và chuyên gia làm việc trong lĩnh vực hệ thống viễn thông và thông tin di động, trí tuệ nhân tạo, học máy, và tính toán lượng tử", GS Trung nói.

Giáo sư Dương Quang Trung, sinh năm 1979 tại Hội An, Quảng Nam, là một trong những nhà khoa học Việt Nam xuất sắc trong lĩnh vực viễn thông và công nghệ thông tin. Với hơn 550 công trình nghiên cứu, trong đó có 350 bài được đăng trên các tạp chí khoa học uy tín, ông đã khẳng định vị thế của mình trong cộng đồng khoa học quốc tế.

Sau khi tốt nghiệp loại giỏi ngành Điện - Điện tử tại Đại học Bách khoa TP.HCM, ông nhận học bổng toàn phần của Chính phủ Hàn Quốc để theo học thạc sĩ. Tiếp đó, ông hoàn thành bằng tiến sĩ chuyên ngành Hệ thống viễn thông năm 2012 với học bổng toàn phần tại Thụy Điển.

Năm 2013, ông được bổ nhiệm vào ngạch giáo sư tại Đại học Queen's Belfast, một trong 24 trường đại học hàng đầu Vương quốc Anh, mà không phải trải qua giai đoạn sau tiến sĩ. Đến tháng 8/2020, ông được phong giáo sư thực thụ, trở thành một trong những trường hợp bổ nhiệm nhanh nhất trong gần 200 năm lịch sử của trường.

Giáo sư Trung đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá. Ông là người duy nhất ở Anh được trao cả hai giải thưởng nghiên cứu danh giá của Viện Hàn lâm kỹ thuật Hoàng gia, gồm Research Fellowship (năm 2016) và Research Chair (năm 2020). Ông cũng nhận giải thưởng Newton Prize cho nghiên cứu xuất sắc của chính phủ Anh, năm 2017.

Năm 2020, ông được Bổ nhiệm làm Giám đốc Nghiên cứu (Research Chair) của Viện Hàn lâm Kỹ thuật Hoàng gia Anh. Ngoài ra, ông còn được công nhận là một trong những nhà khoa học có ảnh hưởng nhất trên thế giới theo thành tựu trọn đời do Tạp chí PLoS Biology của Hoa Kỳ công bố tháng 11/2020.

Năm 2022, với vai trò chủ trì đề tài nghiên cứu công nghệ di động không dây thế hệ mới, GS Dương Quang Trung được nhận giải thưởng nghiên cứu xuất sắc, kèm khoản tài trợ 8 triệu CAD (5,9 triệu USD) của chính phủ Canada.

Theo Hội đồng giải thưởng, công nghệ truyền thông các thế hệ tiếp theo sau mạng 5G đang đối mặt với những thách thức lớn. Mối quan tâm hàng đầu là hỗ trợ số lượng lớn thiết bị không dây và di động có nhiều yêu cầu cao về bảo mật, độ chính xác, dung lượng, trong bối cảnh lưu lượng truy cập ngày càng tăng.

GS Trung cùng nhóm nghiên cứu của mình đã giải quyết những thách thức này bằng cách phát triển công nghệ truyền thông, sử dụng thiết kế không dây mới và tối ưu hóa lượng tử, truyền thông vật lý được hỗ trợ bởi trí tuệ nhân tạo và học máy lượng tử. Từ đó, nhằm tạo ra những kết nối "di động không giới hạn", có chất lượng dịch vụ cao.

Tại hội nghị thông tin di động lớn nhất thế giới (IEEE Globecom) vào các năm 2016, 2019 và 2022, GS Trung đã được vinh danh cho nghiên cứu xuất sắc nhất. Năm 2022, ông nhận giải cho hai công trình "Ứng dụng lý thuyết trò chơi trong nghiên cứu tối ưu hóa tích hợp mạng vệ tinh - mặt đất cho mạng 6G" và "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giải quyết bài toán về băng thông rộng cho mạng 6G”.

Việc GS Trung trở thành người Việt đầu tiên giữ vị trí Tổng Biên tập của một tạp chí khoa học uy tín như vậy không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn là minh chứng cho sự phát triển và đóng góp của các nhà khoa học Việt Nam trên trường quốc tế.

Với vai trò mới, GS Dương Quang Trung mong muốn thúc đẩy sự phát triển của các nghiên cứu trong lĩnh vực viễn thông, đặc biệt là các công nghệ mạng di động thế hệ mới như 5G và 6G. Ông cũng hy vọng tạo cơ hội cho các nhà khoa học trẻ, đặc biệt là từ Việt Nam, tiếp cận và đóng góp vào các nghiên cứu mang tầm quốc tế.

Ngoài công việc nghiên cứu và giảng dạy, ông còn tích cực tham gia các hoạt động kết nối giữa các nhà khoa học Việt Nam và quốc tế, nhằm chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm, góp phần nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học trong nước.

Hành trình của Giáo sư Dương Quang Trung từ một sinh viên xuất sắc tại Việt Nam đến vị trí Tổng Biên tập tạp chí khoa học hàng đầu thế giới là minh chứng cho sự nỗ lực không ngừng và tài năng xuất chúng. Thành tựu của ông không chỉ là niềm tự hào của cá nhân và gia đình mà còn là nguồn cảm hứng cho thế hệ trẻ Việt Nam trong việc theo đuổi đam mê khoa học và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.