Phòng trị bệnh giun đũa lợn

Nguyên nhân

Do một loài giun tròn lớn, màu trắng hồng, giun đực dài 11-22cm, giun cái dài tới 25-30cm. Giun đũa lợn phát triển trực tiếp, không cần ký chủ trung gian. Giun cái trưởng thành đẻ trứng, trứng theo phân ra ngoài, gặp nhiệt độ, độ ẩm thích hợp, chỉ sau 2-3 tuần trứng phát triển thành ấu trùng cảm nhiễm. Khi lợn nuốt phải ấu trùng cảm nhiễm vào ruột, ấu trùng phát triển trong vòng 10-15 ngày thành giun trưởng thành và bắt đầu đẻ trứng. Một con giun trưởng thành một ngày có thể đẻ tới 200.000 trứng và cả đời (7-10 tháng) có thể đẻ tới 27.000.000. Chúng tôi đã mổ khám thấy có con lợn nhiễm đến gần 500 con giun/một cơ thể lợn. Trứng giun có thể tồn tại 1-2 năm trong điều kiện tự nhiên.

Ở nước ta, lợn có thể bị nhiễm giun quanh năm và mức độ nhiễm giữa các mùa chênh lệch không đáng kể.

Cơ chế gây bệnh và triệu chứng lâm sàng

Ở giai đoạn ấu trùng: Ấu trùng sau khi vào ruột, chui qua thành ruột, gây tổn thương ruột, tạo cơ hội cho vi khuẩn, virus xâm nhập vào cơ thể. Ấu trúng theo máu về gan, chui qua nhu mô gan, gây tổn thương, xuất huyết, viêm gan có nốt hoại tử. Khi ấu trùng đi qua tim, đến phổi, chúng đi vào các phế nang, gây xuất huyết, gây viêm phổi và kéo theo hàng loạt các nhiễm khuẩn thứ phát gây ra các bệnh truyền nhiễm ở phổi.

Những sản phẩm phân huỷ của ấu trùng bị chết cùng sản phẩm trao đổi chất của chúng gây dị ứng cho lợn.

Ở giai đoạn trưởng thành

Khi lợn bị nhiễm giun đũa với số lượng ít, triệu chứng lâm sàng của lợn không rõ ràng.

Khi lợn bị nhiễm nhiều giun đũa, chúng hút mất phần lớn dinh dưỡng của vật chủ, làm con vật ăn uống giảm sút, đau bụng, gày yếu, còi cọc, chậm lớn, đôi khi có cả triệu chứng thần kinh.

Trong quá trình ký sinh, chúng có thể gây ra viêm loét niêm mạc ruột, giãn ruột, thủng ruột, tiết độc tố làm con vật trúng độc mạn tính, dẫn đến lợn còi cọc, khó vỗ béo. Nếu ký sinh với số lượng lớn có thể gây tắc ruột, tắc ống dẫn mật và chết.

Đây là một bệnh nội ký sinh trùng quan trọng nhất, gây nhiều tổn thất về kinh tế cho người chăn nuôi.

Điều trị

Có thể dùng một trong những loại thuốc sau:

-Levamisol: 7,5-10mg/kg thể trọng, cho uống hoặc tiêm dưới da.

-Ivermectin: 0,3mg/kg thể trọng tiêm dưới da.

Có thể dùng thuốc Nam(áp dụng cho những vùng sâu, vùng xa):

+Vỏ rễ cây xoan (khổ luyện bì):cạo bỏ lớp vỏ nâu, thái nhỏ, phơi khô, sao vàng, tán thành bột hoặc sao vàng, nấu thành cao lỏng (100gr vỏ xoan, lấy thành 100 ml dung dịch thuốc sắc).

Liều dùng:1ml tẩy cho 3kg thể trọng lợn hoặc 1g bột vỏ xoan tẩy cho 2kg thể trọng lợn, tẩy một lần duy nhất, ra giun tròn và cả sán lá (nếu dùng liều cao có thể gây ngộ độc cho lợn).

+ Hạt keo dậu:100g, rang vàng, tán nhỏ. 1g tẩy cho 1kg thể trọng/ngày, cho ăn trong 3 ngày liền.

+ Lá cây dầu giun 100g, vỏ cây đại 50g, giã nhỏ trộn với cám cho lơn 15-20kg, cho ăn 2 ngày liền.

Phòng bệnh

- Định kỳ tẩy giun cho lợn:

+ Lợn con 40 ngày tuổi tẩy lần 1; khi lợn được 3 tháng tuổi tẩy lần 2

+ Lợn nái sinh sản: Tẩy trước khi phối giống lần đầu 10 ngày. Với lợn nái đã sinh sản: tẩy ngay sau khi cai sữa lợn con.

+ Lợn đực giống: 6 tháng tẩy 1 lần.

- Ủ phần theo phương pháp sinh học để diệt trứng.

- Thường xuyên dọn vệ sinh chuồng trại, sân chơi, dụng cụ chăn nuôi.

- Nuôi dưỡng, chăm sóc đúng khẩu phần.

Nguồn: Khoa học và Đời sống, số 97(1815), ngày 5/12/2005