Nơi bắt đầu Tổ quốc

Phó giáo sư - Tiến sĩ Phạm Ngọc Nam còn cảm thấy vinh dự hơn khi mình và đồng nghiệp đã được tham gia thiết kế và thi công những công trình cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước ở tận nơi phên dậu của nước nhà, nơi bất đầu Tổ Quốc

Về những ngôi nhà DKI trên biển

Giữa mênh mông trùng khơi, chỉ có nước và trời mà thiên nhiên vừa hung dữ vừa khắc nghiệt, lại có những ngôi nhà giàn nằm chênh vênh trên mặt biển. Những chuyên gia nước ngoài gọi đó là “khách sạn giữa biển Đông”, còn với người Việt mình thì đó như “những ngôi làng”  mọc lên giữa trung khơi , đằm chứa biết bao yêu thương cùng niềm tin ,niềm kiêu hãnh về chủ quyền và một tương lai sang lạn của dân tộc khi đang dồn hết nội lực để”tiến ra biển ,làm giàu từ biển”.

Thực tế, công trình DKI (Trạm dịch vụ kinh tế khoa học kỹ thuật) được tổ chức xây dựng từ năm 1989 ở thềm lục địa phía Nam biển Đông nước ta. Với vị trí án ngữ đường hàng hải quốc tế từ Đông Bắc Á xuống Đông Nam Á, khu vực có tiềm năng lớn về kinh tế biển như dầu khí, nguồn thủy hải sản lưu thông hàng hóa thương mại... Tính từ Từ năm 1989 đến năm 1998, nước ta đã xây dựng được 20 công trình, trong đó hiện nay đang sử dụng 15 công trình.

Nhà giàn giữa biển khơi.

“Nhớ những năm tháng ấy, lần đầu chúng tôi ra ngoài khơi xa cách đất liền 5,  6 trăm km mà thiết bị định vị thì kém, lạc hậu. Nhìn tứ phía chỉ thấy biển mênh mông một màu xanh thăm thẳm, phải đối mặt với những dòng chảy dữ dội. Khi ấy, sao mà thấm thía, trước biển cả bao la con người nhỏ nhoi như hạt cát vậy”, “ông nhà giàn” bồi hồi nhớ lại. Mọi đợt thi công hầu như đều gặp phải những yếu tố bất thường với vô vàn nguyên do: về khí tượng thủy văn, độ cao sóng, các dòng hải lưu, độ mặn nước biển…nhiều lúc, thấy ranh giới sự sống - cái thật mong manh . Nhưng với lòng quyết tâm vượt qua những thử thách khắc nghiệt ông Phạm Ngọc Nam cùng những người đồng nghiệp đã xây nên “những ngôi nhà cất cánh giữa biển Đông”, những con mắt thần canh giữ biển quê hương.Nơi bà con ngư dân làm ăn nơi biển xa luôn cảm thấy ấm lòng.

Sóng thiên nhiên, sóng cuộc đời

“Ông nhà giàn” lại say sưa kể cho chúng tôi nghe câu chuyện về biển Đông, về nhà DKI, về đồng đội, về từng mảnh ghép của mẩu chuyện đời thường. Chúng tôi thấy như hiển hiện trước mắt mình những hình ảnh như thước phim quay chậm. Rồi ông tiếp tục đưa cho chúng tôi xem những tấm ảnh nhà giàn DKI sừng sững giữa biển xanh được chụp từ nhiều góc độ, những ngôi nhà giàn mà chúng tôi chưa có dịp chiêm ngưỡng tận mắt. Trên mái đầu có những nếp tóc gợn sóng đã ngả sang màu muối tiêu mỗi lúc cao hứng cứ gật gật, khiến chúng tôi không khỏi bùi ngùi. Bây giờ, ông Nam đã về nghỉ hưu  nhưng vẫn đau đáu mãi với những bản thiết kế thi công, ông còn vạch ra hàng loạt các giải pháp xây dựng và sửa chữa, nâng cấp nhà giàn DKI trên biển.

Chắt chiu, gìn giữ biết bao kỷ niệm buồn vui cùng đồng đội. Đó là khoảng cuối năm 1990, xây nhà giàn luôn phải đối mặt với sóng lớn và gió mạnh kéo theo mối nguy cơ toàn bộ các thiết bị thi công bị cuốn trôi. Các dòng hải lưu cực lớn còn làm cho tàu đóng cọc có nguy cơ đâm vào các chân đế nhà giàn. “Đối mặt với sự cố ấy, anh em thi công chỉ còn biết nhủ lòng với hai từ Tổ quốc thiêng liêng và biển xanh cao cả. Cũng may lúc ấy tàu kéo công suất lớn đang ở gần đó và đã ra sức kéo con tàu đang thi công nên sự cố này không xảy ra”.”Thắng được sóng gió biển khơi không chỉ bằng lòng dũng cảm mà còn phải bằng cả kiến thức uyên tâm và trí thông minh,sang tạo của người Việt”. Ông Nam khẳng đinh. Rồi ông nhớ đến những khoảnh khắc hiếm hoi lúc trời yên biển lặng, mấy anh em cùng ngồi trên thuyền câu cá, uống rượu. Chín người sống trên một ngôi nhà gắn bó như anh em ruột thịt, bao bọc, sẻ chia những mất mát cho nhau lúc sóng gió điên cuồng. Bất chợt, “Ông nhà giàn” ngước đôi mắt nhìn qua ô cửa. Phố chiều Hà Nội nườm nượp người - xe, nhưng hình như trong mắt ông khi ấy, không gian ngoài kia là mặt biển xanh đang rập rờn nổi sóng.

Cuộc đời “Ông nhà giàn” gắn liền với những chuyển dời, từ ngày còn là cậu học trò 16 tuổi ở trường Thiếu sinh quân rồi được theo học Đại học Bách Khoa, sang Tiệp Khắc và lại trở về cống hiến cho Tổ quốc bằng nhiều công trình nghiên cứu khoa học có chất lượng, ứng dụng trực tiếp vào thực tiễn”. Cuộc đời của một nhà khoa học ai chả muốn gắn bó với những giảng đường, nhưng phòng nghiên cứu sang trọng ,đầy đủ tiện nghi. Nhưng, khi Tổ Quốc cần thì mỗi nhà khoa học cũng phải trở thành những người chiến sĩ có mặt  ở nơi đầu sóng ngọn gió. Có như vậy, khoa học mới thực sự có ích cho dân cho nước”. Ông nói những lời này một cách giản dị,chân thành khiến người nghe cũng rưng rưng cảm động.

 Đã 5 năm nay, vì lí do sức khỏe, “Ông nhà giàn” chưa có dịp ra thăm lại các công trình DKI, gặp gỡ những thế hệ kế tiếp đang ngày đêm xây dựng và bảo vệ Tổ Quóc nơi đại đầu Tổ Quốc. Nghỉ hưu , được vui vầy cùng con cháu, sớm chiều chăm chút mảnh vườn con con, nhưng “Ông nhà giàn” vẫn thuộc hết từng mùa biển yên ,biển động ,nhớ từng con nước lớn ròng…

“Ông nhà giàn” và … nhà mình

Đến thăm nhà PGS.TS Phạm Ngọc Nam , chúng tôi nhớ mãi hình ảnh một người vợ đất Hà Thành dịu hiền và tận tụy. Mọi đồ vật trong ngôi nhà của gia đình ông đều được bàn tay người vợ chăm chút đến từng chi tiết. “Ông nhà giàn” không ngần ngại mà tâm sự với khách rằng: “Suốt cuộc đời này, tôi luôn là người quên việc nhà”. Ông nghĩ mình may mắn vì có được người vợ đảm đang, giúp ông lo toan mọi việc chăm sóc gia đình và nuôi dạy con cái. Bà Phương Vỹ (vợ ông)  là một người phụ nữ mẫu mực, luôn đứng đằng sau công việc của chồng và cùng ông gánh vác, chia sẻ mọi buồn vui.

Ông kể, có đợt đi thi công nhà DKI đằng đẵng dăm ba  tháng trời, trong khoảng thời gian ấy, con gái đầu của ông còn nhỏ, bị bệnh phải nằm ở bệnh viện Bạch Mai,  vợ ông cũng ốm yếu, bệnh tật nhưng vẫn phải đêm ngày vào bệnh việc chăm con. Ông trao cho chúng tôi tập thơ ông gom lại  tặng vợ nhân dịp kỉ niệm 35 năm ngày cưới.  Thơ ông viết, có trên 60 bài cho nhà giàn, gần 100 bài cho vợ và ngót ngàn bài cho cuộc đời… Ông thổ lộ một câu hết sức giản dị mà cũng thấm thía: “Trong mọi sóng gió cuộc đời, nơi neo đậu yên ả nhất là mái ấm gia đình”.