Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 27/09/2010 19:07 (GMT+7)

Mừng Giáo sư Nguyễn Thiện Thành, anh hùng lao động, nhà khoa học chiến sĩ, tròn 88 tuổi

Ngày 12 - 10 - 1945, tại Hà Nội, ông Nguyễn Thiện Thành nhập ngũ, được biên chế về chi đội Vi dân Nam tiến. Năm 1946, được bổ nhiệm làm đội trưởng đội phẫu thuật dã chiến của mặt trận Play Móc Đen, Bô Keo, đứng chân tại căn cứ Bàu Cạn, huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai. Từ cuối năm 1946 đến tháng 4 - 1947, ông lần lượt đảm nhiệm các cương vị Chủ nhiệm Quân y khu 5, Trưởng Khoa Lâm sàng thuộc quân y Phân cục Trung bộ, tham gia đào tạo khóa y tá đầu tiên của Quân y Trung bộ tại bệnh viện Mang Cá (Huế) và kiêm đội trưởng đội phẫu thuật A thuộc Trung đoàn Cao Vân, mặt trận Bắc Thừa Thiên.

Tháng 5 - 1947, BS Nguyễn Thiện Thành được bổ nhiệm làm Quân y Vụ trưởng Khu 9, kiêm kiểm soát viên Dân y miền Tây Nam bộ, Hiệu trưởng Trường Hộ sinh Trưng Trắc và tham gia đào tạo lớp cán bộ quân y, dân y đầu tiên của Khu 9.

Là người đam mê khoa học, từ năm 1948 trở đi, BS Nguyễn Thiện Thành bắt đầu làm quen với công tác nghiên cứu. Chỉ một năm sau, Sở Y tế Nam bộ đã cho xuất bản công trình đầu tay của ông mang tên “Khẩn cấp nội khoa”.

Ngày 7 - 1 - 1950, BS Nguyễn Thiện Thành bị giặc Pháp bắt trong một trận càn, bị giam giữ ở khám “Virgile”, thuộc trại giam Chí Hòa (Hòa Hưng, Sài Gòn) cho đến ngày 29 - 12 - 1950. Tại đây, không bỏ phí thời gian, BS Nguyễn Thiện Thành tìm mọi cách tiếp cận với những tài liệu mới về y học của Pháp; đặc biệt là phương pháp chữa bệnh theo học thuyết Filatov. Ông đã miệt mài nghiên cứu để khi có cơ hội sẽ áp dụng.

Sau chiến dịch biên giới cuối năm 1950, BS Nguyễn Thiện Thành được trao đổi với tù binh Pháp và trở về vùng tự do. Bộ Tư lệnh Nambộ cho đón ông về căn cứ Đồng Tháp Mười (khu 8), sau đó về U Minh (miền Tây Nam bộ). Trong thời gian này, Sở Y tế Nam bộ đã cho xuất bản công trình nghiên cứu thứ hai của ông, có tựa đề “Từ chứng đến bệnh”.

Trong vòng 3 năm (từ 1951 – 1954), BS Nguyễn Thiện Thành miệt mài với những công trình nghiên cứu ứng dụng. Trên cương vị Trưởng phòng Quân y Phân khu miền Tây Nam bộ, ông đã nghiên cứu và áp dụng thành công phương pháp chữa bệnh theo học thuyết Filatov (1951); sản xuất huyết thanh Bogomoletz (1952). Năm 1951, Phòng Quân y Phân liên khu miền Tây đã cho xuất bản công trình “Phương pháp Filatov, một ứng dụng huyền diệu của luật mâu thuẫn”. Năm 1952, xây dựng công trình “Huyết thanh Bogomoletz”. Và sau đó, năm 1953, công trình nghiên cứu về “học thuyết Paplov”. Như vậy, liên tục trong 3 năm, 3 công trình của BS Nguyễn Thiện Thành đã được xuất bản và phổ biến ứng dụng trong các chiến khu và vùng giải phóng Nam bộ.

Tháng 8 - 1954, BS Nguyễn Thiện Thành tập kết ra Bắc. Sau đó, ông được cử làm nghiên cứu sinh tại Liên Xô. Trong thời gian này, BS Nguyễn Thiện Thành đã cho công bố công trình “Thành lập phản xạ có điều kiện với kích thích dây chuyền gồm ba nhân tố” (viết bằng tiếng Nga, năm 1959).

Về nước, sau khi bảo vệ thành công luận án Phó Tiến sĩ chuyên ngành hoạt động thần kinh cao cấp (từ 1960 - 1964), BS Nguyễn Thiện Thành được bổ nhiệm làm Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Y học Quân sự, thuộc Tổng cục Hậu cần.

Với lòng nhiệt huyết của mình, năm 1964, BS Nguyễn Thiện Thành xung phong đi khảo sát, nghiên cứu giải pháp chống chiến tranh hóa học và vi trùng. Tháng 8 - 1964, ông xin vào chiến trường Nam bộ và cực Nam Trung bộ.

Từ năm 1964 - 1975, BS Nguyễn Thiện Thành liên tiếp được bổ nhiệm vào các vị trí quan trọng như Phó Chủ tịch Quân y Miền (B2), kiêm đặc trách sức khỏe ở các cơ quan Quân ủy, Bộ Tư lệnh Miền và Trung ương Cục miền Nam kiêm Viện trưởng Viện K71. Đặc biệt, khi ông phụ trách Bệnh viện K71, trong những tháng 5 và 6 - 1970, là lúc Mỹ đưa cả vạn quân đánh lên Campuchia. Tại khu vực Móc Câu, bệnh viện bị bao vây suốt gần 60 ngày đêm, ông cùng Chính ủy Lê Bình lãnh đạo và chỉ huy cuộc chống càn thắng lợi, bảo vệ an toàn cả ngàn sinh mạng thương bệnh binh, bà mẹ, trẻ em, cán bộ công nhân viên và tài sản của bệnh viện, được Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam tặng thưởng Huân chương Giải phóng hạng Nhất và Bộ Quốc phòng tặng Huân chương Quân công hạng Nhì.

Cuối năm 1974, BS Nguyễn Thiện Thành được gửi đi đào tạo chuyên khoa ở Liên Xô và Nhật Bản về bảo vệ sức khỏe cho cán bộ cao tuổi.

Tháng 1 - 1975, ông được bổ nhiệm làm Chủ tịch Hội đồng bảo vệ Sức khỏe Trung ương và tháng 10 năm đó, kiêm thêm Giám đốc Bệnh viện Thống Nhất.

Trên những cương vị công tác khác nhau, từ 1964 - 1975, vừa nghiên cứu, vừa làm công tác quản lý, Nguyễn Thiện Thành - nhà khoa học chiến sĩ - đã hoàn thành 32 công trình nghiên cứu y học và đưa vào ứng dụng phục vụ yêu cầu bức bách của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước ở chiến trường Nam bộ và cực Nam Trung bộ.

Do những cống hiến to lớn và nỗ lực không ngừng trong sự nghiệp xây dựng và phát triển quân y nước nhà, nhà khoa học chiến sĩ Nguyễn Thiện Thành đã được phong là Giáo sư Y khoa, được tặng thưởng nhiều phần thưởng cao quý và được phong tặng danh hiệu “Anh hùng Lao động”.

Xem Thêm

Tin mới

Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.