Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 30/03/2012 17:09 (GMT+7)

Một số điều thú vị về giải Nobel hoá học

Vì sao giải Nobel hoá học không được trao vào các năm này? Trong điều lệ của Uỷ ban giải thưởng Nobel đã nói rằng: “Nếu không có một công trình nghiên cứu nào sau khi xem xét được đánh giá là mang tầm quan trọng n hư những gì được ghi ở khoản 1, thì số tiền thưởng sẽ được để lại cho năm sau. Và nếu giải thưởng vẫn không được trao vào năm ấy, thì số tiền sẽ được đưa vào quỹ Nobel”. Trong thế chiến thứ nhất và thứ hai, rất ít giải Nobel được tra.

* Số lượng người được trao giải Nobel hoá học

62 giải Nobel hoá học được trao cho chỉ riêng 1 nhà khoa học.

18 giải Nobel hoá học được trao cho nhóm 3 nhà khoa học.

Vì sao lại như vậy? Theo như điều lệ thì: “Số tiền giải thưởng có thể chia đều cho hai công trình nghiên cứu, nếu mỗi công trình đều xứng đáng nhận giải thưởng. Nếu một công trình nghiên cứu bởi hai hay ba nhà khoa học được trao giải, giải thưởng sẽ được chia đều cho họ. Không có trường hợp nào số tiền thưởng được chia cho trên ba người”.

Giải Nobel đã được trao cho 160 nhà khoa học. Từ Frederic Sanger được nhận giải thưởng 2 lần, 159 cá nhân được trao giải Nobel hoá học từ năm 1901 đến nay.

* Người đoạt giải Nobel hoá học trẻ nhất

Tính tới ngày nay, nhà khoa học đạt giải Nobel trẻ nhất là Frederic Joliot được trao giải vào năm 1935 khi ông 35 tuổi cùng với vợ của mình là Irene Joliot Curie.

* Người đạt giải Nobel hoá học lớn tuổi nhất

Nhà khoa học đạt giải Nobel lớn tuổi nhất là ông John B.Fenn khi ông 85 tuổi.

Những nhà khoa học nữ đạt giải Nobel

Trong 159 nhà khoa học được trao giải Nobel thì có 4 nhà khoa học nữ nhận được giải thưởng danh giá này. Trong số đó, Marie Curie và Dorothy Crowfoot Hodgkin được trao giải cá nhân.

Những nhà kho học nữ đạt giải là:

Marie Curie năm 1911

Irene Joliot Curie năm 1935

Dorothy Crowfoot Hodgkin năm 1964

Yda Yonath năm 2009

* Những nhà khoa học nhận đồng thời hai giải Nobel

Marie Curie nhận giải Nobel Vật lý năm 1903 và Nobel hoá học năm 1911.

Linus Pauling năm 1954 nhận giải Nobel hoá học và đến năm 1962 nhận giải Nobel hoà bình.

Frederick Sanger nhận hai giải hóa học năm 1958 và năm 1980.

* Nhà khoa học đạt giải sau khi mình qua đời

Không có giải thưởng Nobel hoá học nào được trao cho các nhà khoa học sau khi đã qua đời. Từ năm 1974, trong điều lệ ghi rõ àng rằng giải thưởng không thể trao cho ai đã mất, trừ trường hợp họ đột ngột qua đời sau khi giải thưởng đã được công bố. Trước năm 1974, giải thưởng Nobel đã được trao cho hai người sau khi họ đã mất : Dag Hammerskjild (Nobel Hoà bình năm 1961) và Erik Axel Karfeldt (Nobel văn học năm 1931).

* Gia đình Nobel hoá học

Dòng họ Curie là gia đình thành công nhất trong giải Nobel. Sự cộng tác giữa vợ chồng Marie Curie và Pierre Curie đã được trao giải Nobel hoá học năm 1911. con gái họ cùng con rể là Irene Joliot Curie và Frederic Joliot cũng đã được trao giải năm 1935.

Những nhà khoa học bị chính quyền bắt buộc không được nhận giải

Adolf Hitler đã cấm 3 nhà khoa học Đức nhận giải Nobel, trong số đó có hai người được nhận giải Nobel hoá học. Richad Kuhn năm 1938, Adolf Butenandt năm 1939, Gerhard Domagk. Tất cả họ đều được nhận giấy chứng nhận và huy chương nhưng không được nhận tiền thưởng.

Xem Thêm

GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.

Tin mới

Thanh Hoá: Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026
Ngày 10/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ VII, khoá VII, nhiệm kỳ 2024 - 2029; sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Lâm Đồng: Kết nối sức mạnh - Khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng tái tạo
Chiều ngày 09/7, tại Đà Lạt, Hiệp hội Điện gió và Mặt trời tỉnh Lâm Đồng (Hội thành viên Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.
Liên hiệp Hội tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị tăng cường trao đổi kinh nghiệm
Chiều ngày 09/7, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (LHH) tỉnh Quảng Trị do Tiến sĩ Trần Văn Tuân – Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm tại LHH tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ Bùi Khắc Bằng – Chủ tịch LHH tỉnh Hà Tĩnh cùng đại diện các ban chuyên môn.
Đắk Lắk: Liên hiệp hội sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
Chiều ngày 09/7, Liên hiệp hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với các nội dung chuẩn bị Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.
Đắk Lắk: Ứng dụng AI “nghe” độ chín sầu riêng
TS. Lê Minh Tân và CN. Hoàng Ngọc Trung Nguyên (Trường Đại học Tây Nguyên) đã nghiên cứu thành công giải pháp: “Máy phân loại quả sầu riêng theo độ chín sử dụng AI phân tích âm thanh”. Giải pháp này đã đọat giải Nhì Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (2024-2025) khu vực phía Tây.