Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 31/08/2009 18:14 (GMT+7)

Một nhà khoa học năng động

Trong căn nhà một tầng mà TS. Bùi Văn Luận thuê ở tạm tại TP. Long Xuyên, ngóc ngách nào cũng có thùng, can, chai lọ chứa dung dịch lỏng, mỗi cái đựng một loại vi sinh vật. Ông bảo: “Thế giới này đã có nhiều thứ thay đổi từ những con vi sinh vật nhỏ bé đó”. Khoảng năm 2000, nhiều vụ ngộ độc thực phẩm tập thể rộ lên ở TP.HCM, ông nghĩ đến chuyện làm rau an toàn, lúc Việt Nam chưa có quy định, tiêu chuẩn về sản xuất rau sạch. Ông tìm tài liệu, biên soạn lại, loại bỏ những tiêu chuẩn không phù hợp với Việt Nam rồi xây dựng quy trình sản xuất. Hồ sơ đăng ký tiêu chuẩn và quy trình sản xuất rau sạch ở Sở nông nghiệp - phát triển nông thôn TP.HCM của ông mang mã số 01! Công ty TNHH rau an toàn Bảo Long ở TP.HCM mà ông là giám đốc kỹ thuật sau này nhập về nhiều giống rau ngoại mới lạ như củ cải đỏ nhỏ và tròn như trái cà chua, bí Nhật màu vàng, xanh, tím (lớn hơn trái dưa leo một chút), bắp cải tím, xanh, xà lách corol, khoai tây hồng... Cùng với các loại rau củ truyền thống, các loại rau này được công ty hợp tác với nông dân sản xuất theo mô hình khép kín, không sử dụng phân hóa học và thuốc kích thích tăng trưởng. Bảo Long phối hợp với hệ thống Coop Mart mở những chợ rau an toàn cuối tuần, hợp đồng cung cấp cho các trường mẫu giáo, bếp ăn tập thể của công nhân các nhà máy. Tổng cộng có tới hơn 40 chủng loại rau củ được bán với giá mềm - một sự kiện ở TP.HCM lúc bấy giờ.

Ông cũng phối hợp với Công ty công trình đô thị TP.HCM trong việc phân loại rác thải đô thị làm phân compost bằng công nghệ ủ yếm khí và háo khí cưỡng bức rác thải hữu cơ theo đơn đặt hàng. Công nghệ này sau đó được ông đưa về An Giang thực hiện theo hai quy trình 7 ngày và 14 ngày với nguyên liệu là nguồn rác thải đã phân loại. Phần rác hữu cơ cho ủ yếm khí và hóa khí cưỡng bức được hòa với chất phối trộn sinh học (gồm chế phẩm sinh học, cặn bánh dầu khô, bùn sinh học, máu cá, bùn khô...) cho ra phân compost, khi được phối trộn với NPK và các chất vi lượng tạo ra phân bón theo tỷ lệ phù hợp với từng loại cây trồng. Điểm thành công của công nghệ này là quy trình ủ không phát sinh nước rỉ rác, ít ruồi, hiệu quả cao, mùi hôi không đáng kể, đặc biệt có thể sử dụng bùn thải sinh học và máu cá, góp phần giải quyết chất thải của các nhà máy chế biến thủy sản.

Có ý tưởng nuôi cá tra sạch theo mô hình khép kín, nhưng chi phí cao và tính công nghiệp của nó không phù hợp với tập quán nuôi cá của ngư dân đồng bằng sông Cửu Long. Ông đi khảo sát và phát hiện có thể xử lý nguồn nước ao nuôi cá ô nhiễm bằng hệ thống ozon rồi cho hoàn lưu trở lại ao nuôi, không thải thứ gì ra môi trường. Lớp bùn đáy ao là “sào huyệt” tích trữ nguồn ô nhiễm, nhưng cũng chứa đựng nguồn dinh dưỡng cho cây trồng, nếu được xử lý sẽ trở thành phân bón hữu cơ rất tốt. Từ trước đến nay người ta chỉ mải miết tìm cách khắc phục chất gây ô nhiễm, chứ ít ai nghĩ đến việc sử dụng nó. Lấy bùn từ đáy ao lên không khó nhưng hút bùn bằng loại máy thông thường rất tốn kém. Máy lại đặt cố định một chỗ, mỗi lần dời chuyển là khuấy động cả một góc ao làm lũ cá bị sốc. Tiến sĩ Luận quyết định hút bùn bằng công nghệ ozon và cải tiến cho máy hoạt động lưu động, có thể đặt bất cứ nơi nào trong ao nuôi. Khi máy hoạt động, ozon còn làm tăng nồng độ oxy hòa tan và lũ cá kéo đến vẫy vùng rất đông. Độ pH được nâng cao, làm kết tủa chất phèn. Lượng cá chết hàng ngày giảm 35 - 50% so với ao đối chứng. Chi phí cũng giảm đáng kể vì không phải sử dụng vôi và muối lúc trời mưa. Với công nghệ này, ở những nơi thiếu nước cũng có thể nuôi cá vì nước được hoàn lưu, chỉ phải bổ sung lượng nước bốc hơi bằng nước giếng. Ông đặt tên cho công nghệ này là Bio.Eco.Tech.

Bùn đưa lên được chắt lọc, phơi khô rồi đem về xưởng xử lý, pha trộn, biến thành phân bón vi sinh. Bùn ao nuôi nhiễm vi sinh có hại từ chất thải của cá đã từng khiến nhiều lô hàng cá tra, ba sa xuất đi bị trả lại trong năm 2008 khiến nhiều doanh nghiệp điêu đứng, nhưng qua cái đầu phù thủy của ông nó biến thành một loại phân sạch. Bón phân vi sinh này, người trồng không cần tốn thêm chi phí mua phân vô cơ vì trong thành phần của nó có 70% là hữu cơ, còn 30% là vô cơ. Ông đặt tên cho nó là phân “Biocatra”! Dốc hết tiền tài, TS. Luận đầu tư 1,2 tỷ đồng xây dựng phân xưởng sản xuất phân. Khi sản phẩm ra đời ông đem đi thử nghiệm trên nhiều loại cây trồng, kể cả cây cao su và các hộ trồng rừng ở Tây Nguyên, Lào... Kết quả phản hồi từ nông dân rất lạc quan. Nhiều doanh nghiệp và các hộ trồng rừng, cao su, lúa, hoa màu đã đặt hàng nhưng thời gian thử nghiệm đến tháng 6/2009 mới kết thúc, mặt khác phân xưởng của ông còn quá bé nhỏ. TS. Luận cho biết, ông sẵn sàng chuyển giao công nghệ, nhưng với điều kiện là việc phục vụ nông dân là chính, lợi nhuận chỉ là phụ.

Hiện ông cũng đang hợp tác với các nông dân huyện Chợ Mới (An Giang) và Cờ Đỏ (Cần Thơ) trồng lúa Jasmine sạch. Nghe tin loại lúa Một Bụi Đỏ ở tỉnh bạn xay ra gạo bán hơn 20.000 đ/kg, ông háo hức chuẩn bị tìm đến nghiên cứu phát triển đại trà theo hướng lúa sạch.

Ở khu vực Vườn quốc gia Nam Cát Tiên, ông đã biến trái quýt của một chủ vườn từ chua thành ngọt, có vỏ đẹp và sai trĩu quả, 1 ha quýt năm đó bán được 1,2 tỷ đồng!

Trên bàn của ông có một lọ bột trắng, ông cho biết đó là “phân ngậm nước”. Ông lấy ly nước, bỏ vào đó 1/3 muỗng cà phê bột trắng, chỉ 15 phút nó nở đầy ly như một loại “sương sáo” màu pha lê. Ông bảo 1 kg bột này có thể tích từ 5 đến 50 lít nước. Với loại phân này, những vùng khô hạn như miền Trung cũng có thể trồng hoa màu và cây ăn trái trong mùa nắng mà không cần tưới.

Ở tuổi 61, TS.KH. Bùi Văn Luận trông vẫn còn tráng kiện và luôn háo hức khám phá. Ông nói: “Mình còn một kho những dự định, dự án. Tiếc rằng, quỹ thời gian không còn nhiều”.

Xem Thêm

Tin mới

Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.