Hài lòng với thành công bước đầu của phòng thí nghiệm trọng điểm

Sau khi hoàn thành luận án tiến sĩ tại Viện nghiên cứu quá trình xúc tác của Pháp vào năm 1999 chị Hà trở về nước làm nghiên cứu tại Viện Hóa học công nghiệp. Thời điểm đó, chị thấy khoảng cách khá lớn giữa điều kiện nghiên cứu tại Pháp và Việt Nam. Chị gặp những khó khăn nhất định trong việc tìm hướng nghiên cứu cũng như tìm nguồn tài trợ nghiên cứu. Năm 2001 chị Hà quay trở lại Pháp thực tập sau tiến sĩ vì nghĩ rằng điều này sẽ giúp chị có nhiều kinh nghiệm làm nghiên cứu hơn. Hai năm sau, khi chị Hà quay về Việt Nam cũng là lúc Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam bắt đầu triển khai dự án xây dựng Phòng thí nghiệm trọng điểm công nghệ lọc và hóa dầu. Lần này, những trách nhiệm và kỳ vọng của ban lãnh đạo trong Viện đã giữ chân chị lại. 

Bằng sáng chế đầu tiên đăng ký tại Pháp

Nhận thấy nhu cầu về dung môi tại Việt Nam lớn, khoảng vài trăm nghìn tấn mỗi năm và đang phải nhập ngoại gần như hoàn toàn. Hơn nữa, lâu nay bên công nghiệp vẫn quen với các dung môi nguồn gốc hóa thạch trong khi dung môi có nguồn gốc thực vật có nhiều ưu điểm hơn như khả năng hòa tan tốt, ít bay hơi, không bắt cháy, không ảnh hưởng đến sức khỏe, có khả năng phân hủy sinh học, nhóm nghiên cứu của chị Hà tại Viện hóa công nghiệp và nhóm nghiên cứu của Viện nghiên cứu quá trình xúc tác của Pháp đã đề xuất đề tài nghiên cứu công nghệ sản xuất dung môi sinh học từ các nguồn nguyên liệu tái tạo. Đối tác Pháp là Viện nghiên cứu nơi chị làm luận văn tiến sĩ và cũng là viện nghiên cứu đã giúp đỡ Viện Hóa học công nghiệp Việt Nam trong việc thực hiện dự án xây dựng phòng thí nghiệm trọng điểm. 

Đề tài bắt đầu triển khai từ năm 2008. Phần lớn khối lượng công việc được tiến hành ở Việt Nam, tuy nhiên với những giai đoạn cần thiết bị hiện đại hơn chị Hà và các nghiên cứu viên trong nhóm sang Pháp tiến hành, nhiều khi làm lại các thí nghiệm để kiểm tra độ chính xác. Kết quả sau 2 năm, nhóm nghiên cứu của chị Hà đã nghiên cứu thành công công nghệ sản xuất hỗn hợp dung môi sinh học với thành phần chính là metyl este dầu thực vật và este etyl lactate từ các nguồn nguyên liệu từ nông nghiệp.

Kết quả nghiên cứu đã được đăng ký bằng sáng chế tại Pháp. Trung tâm nghiên cứu quốc gia Pháp (CNRS) đồng ý bỏ kinh phí ra để đăng ký độc quyền. Trong năm đầu tiên sau khi đăng ký sáng chế, CNRS có dịch vụ hỗ trợ nâng cao giá trị của các bằng sáng chế bằng cách mời bên công nghiệp tới giới thiệu. Trong số 70 bằng sáng chế của ngành hóa, các hãng công nghiệp quan tâm tới 10 bằng sáng chế và mời các tác giả trình bày cụ thể. Sau khi gửi thông tin thuyết trình, bằng sáng chế của nhóm chị Hà là một trong 5 sáng chế được lựa chọn để cung cấp tài chính hoàn thiện công nghệ để chuyển giao cho bên công nghiệp. 

Luôn tìm kiếm những hướng nghiên cứu mới

PGS. TS Vũ Thị Thu Hà