Giải thưởng Eureka lần 7, nhiều giải pháp tốt cho thực tiễn
Từ cái khó của thực tiễn
Vừa bước chân vào Khoa Xã hội học của Trường ĐH Mở Bán công TP Hồ Chí Minh, Trần Thị Lệ Quyênđã gia nhập vào đoàn quân tình nguyện Mùa Hè Xanh, có mặt trên những cung đường mới vỡ của miền cao nguyên. Năm thứ hai, thứ ba, mặt trận mà Quyên tham gia là hai trường cai nghiện: một ở Tổng đội 1 Thanh niên xung phong và một ở Trường dạy nghề cho thanh niên, thiếu niên ở Củ Chi. Qua vài buổi tiếp xúc, trái tim cô sinh viên nhạy cảm đã dần cảm thông và yêu quý những học viên. Họ thật chân tình, đầy khát vọng..., chỉ khác mình là họ đã có một lúc lầm lỡ...
Một thực tế ở trường cai nghiện đã khiến cô băn khoăn: lực lượng giáo dục viên là cầu nối để thức tỉnh ước mơ, khát vọng trở về con đường sáng của học viên, thế nhưng phần đông các anh chị lại không được đào tạo bài bản. Tình cảm thì có thừa nhưng kỹ năng thì chưa ổn. Thực tế này đã khiến Quyên đặt bút cho "bài tập" nghiên cứu đầu tiên của mình " Thực trạng, nhu cầu và giải pháp nhằm nâng cao năng lực cho lực lượng giáo dục viên tại một số trường, trung tâm cai nghiện trên địa bàn TP Hồ Chí Minh" (giải nhất).
Việc chọn và thực hiện công trình Hệ thống tìm kiếm thông tin xuyên ngôn ngữ Việt-Anh-Hoa(giải nhì) của Nguyễn Thị Tuyết Mai, Nguyễn Thị Hồng Nhung(Khoa CNTT, ĐH Khoa học Tự nhiên TP Hồ Chí Minh) cũng bắt đầu từ cái khó của thực tiễn: Đôi lúc, do "bí" về mặt ngoại ngữ nên SV nói chung khó có thể tìm được các tài liệu cần thiết từ các nguồn ngôn ngữ khác nhau.
Để giúp mình và bạn bè có công cụ mô tả nhu cầu tìm kiếm thông tin bằng ngôn ngữ mà mình rành nhất, Mai và Nhung đã cất công xây dựng một chương trình được cài đặt trên nền ASP.net và chạy được trực tuyến với hai phần chuyển ngữ và tìm kiếm. Việc sử dụng công cụ tách từ đạt độ chính xác đến 98%. Đề tài của hai bạn trẻ này đã mở ra một tương lai khá hoành tráng: có thể gọi thực thi các search engine khác ngoài Google, bổ sung các ngôn ngữ khác cho hệ thống và còn cải tiến được tốc độ truy xuất web...
Chính thực tiễn đã "đặt tên" cho đề tài khoa học của SV. Thực tiễn này ghi rõ dấu ấn trong từng công trình nghiên cứu. Với Trần Quốc Duy(SV ĐH Ngoại thương cơ sở 2 tại TP Hồ Chí Minh), tác giả công trình " Hoàn thiên mô hình nhượng quyền thương mại trong lĩnh vực dịch vụ tiêu dùng thực phẩm - thức uống trong bối cảnh TP Hồ Chí Minh đẩy mạnh hoạt động quốc tế về dịch vụ" (giải nhì) thì cảm hứng nghiên cứu bắt đầu từ việc quan tâm đến mô hình thành công của cà-phê Trung Nguyên trong lĩnh vực xây dựng thương hiệu.
Đôi bạn trẻ Huỳnh Châu Quývà Nguyễn Thị Hồng Nhung(ĐH DL Kỹ thuật Công nghệ TP Hồ Chí Minh) đến với đề tài " Đánh giá hiệu quả của nhãn sinh thái tại thị trường TP Hồ Chí Minh và thử đề xuất quy trình dán nhãn sinh thái cho hàng nông sản" (giải nhất) cũng bắt đầu từ một trăn trở có thật: tại thị trường Việt Nam chỉ có khoảng 20% tổng số sản phẩm có dán nhãn sinh thái nhưng toàn là... hàng ngoại. Tại sao các nhà doanh nghiệp còn thiếu quan tâm với vấn đề này trong khi việc dán nhãn sinh thái, doanh nghiệp không chỉ đạt các tiêu chuẩn về môi trường do nhà nước ban hành mà còn giúp họ tăng khả năng cạnh tranh, mở rộng thị trường.
Bộ tứ Nguyễn Duy Khánh, Lương Bích Kiều, Nguyễn Thị Bé Phương, Huỳnh Tân Viễn(ĐH Kinh tế TP Hồ Chí Minh) bắt tay tìm giải pháp " Hướng đi cho Trà Bảo Lộc - Lâm Đồng" (giải nhì) gắn liền với văn hóa, du lịch cùng ý tưởng xây dựng Thủ đô Trà chính là từ những trăn trở về quê hương mình. Bảo Lộc là quê hương của những thành viên của nhóm và hơn ai hết, họ thấy được những khó khăn trong đời sống người dân trồng trà...
Chiến thắng chính mình
Với một nhà khoa học thực thụ, nghiên cứu, tìm lối ra cho những cái khó của thực tiễn khó một, thì với SV, con đường này khó gấp đôi, gấp ba vì ai cũng thiếu kinh nghiệm, quan hệ.
Để có hiểu biết sâu sắc hơn về vấn đề nhượng quyền thương mại, Trần Quốc Duyđã bỏ công 5 tháng chịu làm người phục vụ cho Phở 24 - một thương hiệu khá thành công trong việc nhượng quyền. Và, cũng để hoàn thành được đề tài, chàng SV này cũng đã mấy lần bị... doanh nghiệp đuổi khi... lân la tìm hiểu thị trường. Thành công của đề tài cũng từng gắn với Duy không biết bao đêm thức trắng để lên mạng tìm tài liệu, vì, chỉ lên mạng giờ khuya giá mới... rẻ.
Cũng như Duy, đôi bạn Huỳnh Châu Quývà Nguyễn Thị Hồng Nhungcũng đã mất mấy phen khổ sở. Quý ít nhất có ba lần bị đuổi ra khỏi siêu thị vì "hành vi" nghiên cứu, còn Nhung, chí ít cũng hai lần rơi nước mắt vì bị đuổi khi nghiên cứu thị trường. Có lần, để tranh thủ thông tin về dán nhãn sản phẩm, cô bạn trẻ này còn bị mắng oan là SV gì mà... lì?
Trần Thị Lệ Quyêncũng vậy. Khi đem đề tài liên quan đến cai nghiện tham khảo mọi người, Quyên mấy lần được khuyên nên... bỏ, vì quá khó. Song với những gì đã ấp ủ, Quyên quyết chí làm. Đề tài song hành cùng kỳ làm luận văn tốt nghiệp, nên đến khi hoàn tất cả hai, Quyên sụt mất 4 kg. Khó khăn nhất là thực hiện những đề tài có tính ứng dụng.
Để đạt được giải nhất với đề tài Nghiên cứu xây dựng mô hình hệ thống cảm ứng nhiệt tự động phục vụ cho giâm cành và ươm cây con(giải nhất), Võ Văn Chínđã ròng rã mất sáu tháng trời canh vườn ươm "Bộ môn cảnh quan và Kỹ thuật hoa viên" của trường. Tính đến khi hoàn thành mô hình cảm ứng nhiệt, số lần thử và sai cũng không kể xiết. Lòng đam mê, ý chí quyết tâm và trách nhiệm làm việc đã giúp những nhà khoa học SV chiến thắng mình và chiến thắng với Eureka. Giải thưởng, với họ thật quan trọng, nhưng quan trọng hơn, họ đã chiến thắng được bản thân mình. Bởi vì, con đường khoa học ai cũng biết, không bao giờ bằng phẳng...
Nguồn: Tài hoa trẻ; nhandan.com.vn 23/3/2006
