Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 22/11/2007 00:14 (GMT+7)

“Đồi chết”

Năm 1992, nhà khảo cổ học Ấn Độ R. Banecgi đã phát hiện một thành phố chết trên hòn đảo nằm giữa sòng sông Inđơ. Theo số liệu thu được từ cuộc khai quật thì thảm hoạ diễn ra chỉ trong nháy mắt. Căn cứ vào các xương sọ tìm thấy được, các nhà khảo cổ khẳng định rằng trước thời điểm xảy ra thảm hoạ, mọi người dân của thành phố vẫn bình tĩnh dạo chơi trên đường, không hề thấy dấu hiệu của một trận dịch lớn cũng như một vụ tắm máu. Các nhà khảo cổ cũng nhận thấy thành phố bị huỷ diệt không phải do nước sông dâng, núi lửa phun hay thiên thạch rơi xuống. Tuy vậy những phiến đá đã ghi lại dấu tích của một đám cháy cực nhanh và một tiếng nổ lớn. Toàn bộ các ngôi nhà bị đổ sập trong nháy mắt. Thành phố được đặt tên là “Đồi chết” làm chúng ta liên tưởng đến hai thành phố Hirôsima và Nagasaki của Nhật sau khi Mỹ ném hai quả bom nguyên tử vào năm 1945. Tuy nhiên ở “Đồi chết”, người ta hoàn toàn không tìm thấy hoạt tính phóng xạ. Thường thì hiếm khi xảy ra sự việc một thành phố bị huỷ diệt trong chốc lát như thành phố cổ Môhengiô Đarô. Theo sự mô tả của lịch sử nước Ấn, bầu trời đột nhiên loé sáng, những ngọn lửa không khói lửng lơ trên thành phố rồi một tiếng nổ lớn xảy ra làm nhà cửa sụp đổ và chôn vùi mọi thứ.

Một trong những giả thiết đặt ra về nguyên do của sự huỷ diệt ở Đồi chết là huyền thoại về sự “thăm viếng” của người ngoài hành tinh. Những giả thiết khác thì thiên về hiện tượng của trái đất. Họ cho rằng người Hy Lạp và La Mã cổ đại nhiều lần mô tả về “những bánh xe dập dờn” trên bầu trời đêm hay “những chiếc giỏ tròn”, còn người Nhật thì nói về “những chiếc thuyền ma” với ngọn lửa rực sáng. Sử sách cũng ghi lại những hiện tượng phát quang trên bầu trời Ai Cập, Êtiôpia, Tây Tạng, sa mạc Sahara, Scốtlen, Đức, Hy Lạp, đảo Xixilia…

Chúng ta cũng biết rằng sự phát sáng của không khí là do trong khí quyển tích tụ các chất nitơ, ôzôn, các hợp chất Cacbonat, Hyđro… được hình thành dưới tác dụng của bức xạ mặt trời, các tia vũ trụ và điện từ trường đối với không khí. Ngoài ra trong không khí hầu như luôn luôn có khả năng tự phát sáng, từ bên ngoài nhìn vào rất khó phát hiện, tuy vậy cũng có lúc đột ngột trở nên mạnh mẽ. Rõ ràng trong thời điểm diễn ra thảm kịch ở Đồi chết, sự phát sáng của không khí rất mạnh nên mới có thể được phát hiện ngay giữa buổi trưa nắng chói trên bầu trời. Những chất hoạt hoá có sẵn trong không khí tích tụ lại đã gây nên hiện tượng phát sáng. Theo những bức tranh vẽ trên đá, thì loài người đã phát hiện ra điều này cách đây 50.000 năm. Hiện tượng không khí phát sáng được thể hiện trong các tác phẩm hội hoạ cổ đại. Một cuốn sách cổ của Ai Cập ở thế kỷ 15 trước Công nguyên đã mô tả: “Năm 22, vào 6 giờ sáng, tháng thứ 3 của mùa Đông, trên bầu trời bỗng hiện ra một quả cầu lửa di chuyển chầm chậm về phía Nam. Những người trông thấy đã vô cùng hoảng loạn”. Tất cả có hơn 15.000 tư liệu nói về hiện tượng phát sáng trong không khí. Ngày 12 - 8 - 1983, từ đài quan sát Đakatekas ở Mêhicô, giáo sư Bônill đã chụp được tấm ảnh đầu tiên về hiện tượng này. Đến nay thì đã có hàng trăm tấm ảnh như thế. Những cấu chất lý hoá (viết tắt là CCLH) có nhiều dạng. Ở trạng thái lạnh chúng có thể tồn tại lâu dài không hao tổn năng lượng, không hấp thụ ánh sáng và để phân biệt với chớp hòn, người ta gọi chúng là chớp đen. Chúng có thể lượn lờ trong không khí và lơ lửng hồi lâu trên mặt đất. CCLH có khả năng chuyển động rất nhanh, thay đổi độ phát sáng liên tục, từ đang sáng bỗng nhiên phụt tắt rồi lại sáng. Các nhà khoa học đã phát hiện trên bầu trời cùng một lúc có hàng trăm, hàng nghìn vật thể phát sáng. Ngày 21 - 9 - 1910, gần một triệu cư dân thành phố New York đã thấy hàng trăm CCLH bay trên thành phố suốt 3 giờ liền. Tháng 9 - 1984, tại huyện Xarapun của nước cộng hoà tự trị Udmut (Liên Xô), trên bầu trời đêm đầy sao bỗng rực sáng khác thường. Từ trên cao những quả cầu trắng lấp lánh rơi xuống mặt đất sáng rực như ban ngày. Một số đường dây thông tin bị đứt. Các điều kiện khí quyển mà trong đó CCLH được hình thành làm xuất hiện những độc tố hết sức nguy hiểm trong không khí.

Như vậy có thể ở Đồi chết, con người đã bị nhiễm khí độc mà chết, do đó xương và sọ của họ không bị thương tổn. Tiếp theo đó là vụ nổ lớn trên không trung làm sập nhà cửa và vùi lấp các xác chết. Điều này rất dễ xảy ra khi cùng một lúc trong khí quyển có nhiều CCLH hay còn gọi là “sét đen”. Khi một CCLH nổ sẽ kích thích những cái khác cùng nổ, sóng xung kích tràn tới bề mặt trái đất và tàn phá những gì nó gặp trên đường đi. Nhiệt độ trong không khí khi CCLH nổ là từ 10.000 - 15.000 0C. Những hòn đá nóng chảy được tìm thấy ở khu vực Đồi chết đã khẳng định điều đó. Trong những đám cháy bình thường, nhiệt độ không thể vượt quá hàng nghìn độ C. Người ta tính rằng trong thời gian diễn ra thảm hoạ đã có từ 2.000 - 3.000 hòn sét có đường kính 20 - 30 cm và hơn 500 - 1.000 CCLH. Trong lịch sử đã diễn ra nhiều trường hợp như vậy.

Thảm hoạ ở Môhengiô Đarô hoàn toàn có thể là một hiện tượng tự nhiên của trái đất và một vấn đề đặt ra là cần ngăn chặn hậu quả của những vụ nổ tương tự. Hãy hình dung xem nếu thảm hoạ lặp lại ở một thành phố hiện đại đông dân cư thì điều gì sẽ xảy ra. Phương pháp khoa học mà các nhà bác học đưa ra là có thể phun lên trời một chất có khả năng làm mất khả năng bùng nổ của các CCLH.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố: Phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ giải quyết các bài toán thực tiễn tại địa phương
Hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh, thành phố thời gian qua ngày càng bám sát yêu cầu phát triển và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Thông qua tư vấn, phản biện chính sách, chuyển giao khoa học công nghệ, phổ biến kiến thức, đội ngũ trí thức đã có nhiều đóng góp thiết thực, góp phần đưa tri thức khoa học vào đời sống, phục vụ phát triển KH-XH tại địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mạng lưới “Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu 5 nguyên tắc quản trị đa phương với không gian vũ trụ, kêu gọi không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, đặt con người và Trái Đất ở trung tâm, đồng thời sẵn sàng làm điểm kết nối cho Đông Nam Á trong hợp tác quốc tế về không gian vũ trụ.
Bắc Ninh: Tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức các hội thi, cuộc thi
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Tọa đàm “Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND – Từ quy định đến thực tiễn tổ chức các hội thi, cuộc thi sáng tạo do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Ninh tham mưu, chủ trì”. Ông Nguyễn Hồng Sơn- Phó Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh chủ trì hội nghị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga
Theo đặc phái viên TTXVN, tối 9/9 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Moskva kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga (từ ngày 7-9/9/2026) và tiếp tục thăm chính thức Cộng hòa Pháp, dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris từ ngày 9 -12/9/2026.
Tuyên bố chung về củng cố hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Nga
Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn Đại biểu cấp cao Việt Nam tới Liên bang Nga từ ngày 7-9/9, hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc củng cố hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga trong giai đoạn mới. Ban Biên tập vusta.vn trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung:
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, ngày 9/9/2026, tại Điện Kremlin, sau Lễ đón trọng thị với nghi thức cấp nhà nước, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Hải Phòng: Sáp nhập Hội Làm vườn và Hội Kế hoạch hóa gia đình về Liên hiệp hội Thành phố
Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng vừa ban hành Quyết định số 3494/QĐ-UBND ngày 29/8/2026 về việc cho phép sáp nhập Hội Làm vườn thành phố Hải Phòng và Hội Kế hoạch hóa gia đình thành phố Hải Phòng vào Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố Hải Phòng.
Thanh Hoá: Tập huấn công nghệ số và ứng dụng số trong sản xuất và đời sống
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội tỉnh) đã phối hợp với Hội Tin học Thanh Hóa và Trường Đại học Hồng Đức tổ chức Hội nghị tập huấn với chủ đề “Công nghệ số và ứng dụng số cho công dân xuất sắc và tiêu biểu trong lao động và sản xuất trên địa bàn tỉnh”.