Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 22/11/2007 00:14 (GMT+7)

“Đồi chết”

Năm 1992, nhà khảo cổ học Ấn Độ R. Banecgi đã phát hiện một thành phố chết trên hòn đảo nằm giữa sòng sông Inđơ. Theo số liệu thu được từ cuộc khai quật thì thảm hoạ diễn ra chỉ trong nháy mắt. Căn cứ vào các xương sọ tìm thấy được, các nhà khảo cổ khẳng định rằng trước thời điểm xảy ra thảm hoạ, mọi người dân của thành phố vẫn bình tĩnh dạo chơi trên đường, không hề thấy dấu hiệu của một trận dịch lớn cũng như một vụ tắm máu. Các nhà khảo cổ cũng nhận thấy thành phố bị huỷ diệt không phải do nước sông dâng, núi lửa phun hay thiên thạch rơi xuống. Tuy vậy những phiến đá đã ghi lại dấu tích của một đám cháy cực nhanh và một tiếng nổ lớn. Toàn bộ các ngôi nhà bị đổ sập trong nháy mắt. Thành phố được đặt tên là “Đồi chết” làm chúng ta liên tưởng đến hai thành phố Hirôsima và Nagasaki của Nhật sau khi Mỹ ném hai quả bom nguyên tử vào năm 1945. Tuy nhiên ở “Đồi chết”, người ta hoàn toàn không tìm thấy hoạt tính phóng xạ. Thường thì hiếm khi xảy ra sự việc một thành phố bị huỷ diệt trong chốc lát như thành phố cổ Môhengiô Đarô. Theo sự mô tả của lịch sử nước Ấn, bầu trời đột nhiên loé sáng, những ngọn lửa không khói lửng lơ trên thành phố rồi một tiếng nổ lớn xảy ra làm nhà cửa sụp đổ và chôn vùi mọi thứ.

Một trong những giả thiết đặt ra về nguyên do của sự huỷ diệt ở Đồi chết là huyền thoại về sự “thăm viếng” của người ngoài hành tinh. Những giả thiết khác thì thiên về hiện tượng của trái đất. Họ cho rằng người Hy Lạp và La Mã cổ đại nhiều lần mô tả về “những bánh xe dập dờn” trên bầu trời đêm hay “những chiếc giỏ tròn”, còn người Nhật thì nói về “những chiếc thuyền ma” với ngọn lửa rực sáng. Sử sách cũng ghi lại những hiện tượng phát quang trên bầu trời Ai Cập, Êtiôpia, Tây Tạng, sa mạc Sahara, Scốtlen, Đức, Hy Lạp, đảo Xixilia…

Chúng ta cũng biết rằng sự phát sáng của không khí là do trong khí quyển tích tụ các chất nitơ, ôzôn, các hợp chất Cacbonat, Hyđro… được hình thành dưới tác dụng của bức xạ mặt trời, các tia vũ trụ và điện từ trường đối với không khí. Ngoài ra trong không khí hầu như luôn luôn có khả năng tự phát sáng, từ bên ngoài nhìn vào rất khó phát hiện, tuy vậy cũng có lúc đột ngột trở nên mạnh mẽ. Rõ ràng trong thời điểm diễn ra thảm kịch ở Đồi chết, sự phát sáng của không khí rất mạnh nên mới có thể được phát hiện ngay giữa buổi trưa nắng chói trên bầu trời. Những chất hoạt hoá có sẵn trong không khí tích tụ lại đã gây nên hiện tượng phát sáng. Theo những bức tranh vẽ trên đá, thì loài người đã phát hiện ra điều này cách đây 50.000 năm. Hiện tượng không khí phát sáng được thể hiện trong các tác phẩm hội hoạ cổ đại. Một cuốn sách cổ của Ai Cập ở thế kỷ 15 trước Công nguyên đã mô tả: “Năm 22, vào 6 giờ sáng, tháng thứ 3 của mùa Đông, trên bầu trời bỗng hiện ra một quả cầu lửa di chuyển chầm chậm về phía Nam. Những người trông thấy đã vô cùng hoảng loạn”. Tất cả có hơn 15.000 tư liệu nói về hiện tượng phát sáng trong không khí. Ngày 12 - 8 - 1983, từ đài quan sát Đakatekas ở Mêhicô, giáo sư Bônill đã chụp được tấm ảnh đầu tiên về hiện tượng này. Đến nay thì đã có hàng trăm tấm ảnh như thế. Những cấu chất lý hoá (viết tắt là CCLH) có nhiều dạng. Ở trạng thái lạnh chúng có thể tồn tại lâu dài không hao tổn năng lượng, không hấp thụ ánh sáng và để phân biệt với chớp hòn, người ta gọi chúng là chớp đen. Chúng có thể lượn lờ trong không khí và lơ lửng hồi lâu trên mặt đất. CCLH có khả năng chuyển động rất nhanh, thay đổi độ phát sáng liên tục, từ đang sáng bỗng nhiên phụt tắt rồi lại sáng. Các nhà khoa học đã phát hiện trên bầu trời cùng một lúc có hàng trăm, hàng nghìn vật thể phát sáng. Ngày 21 - 9 - 1910, gần một triệu cư dân thành phố New York đã thấy hàng trăm CCLH bay trên thành phố suốt 3 giờ liền. Tháng 9 - 1984, tại huyện Xarapun của nước cộng hoà tự trị Udmut (Liên Xô), trên bầu trời đêm đầy sao bỗng rực sáng khác thường. Từ trên cao những quả cầu trắng lấp lánh rơi xuống mặt đất sáng rực như ban ngày. Một số đường dây thông tin bị đứt. Các điều kiện khí quyển mà trong đó CCLH được hình thành làm xuất hiện những độc tố hết sức nguy hiểm trong không khí.

Như vậy có thể ở Đồi chết, con người đã bị nhiễm khí độc mà chết, do đó xương và sọ của họ không bị thương tổn. Tiếp theo đó là vụ nổ lớn trên không trung làm sập nhà cửa và vùi lấp các xác chết. Điều này rất dễ xảy ra khi cùng một lúc trong khí quyển có nhiều CCLH hay còn gọi là “sét đen”. Khi một CCLH nổ sẽ kích thích những cái khác cùng nổ, sóng xung kích tràn tới bề mặt trái đất và tàn phá những gì nó gặp trên đường đi. Nhiệt độ trong không khí khi CCLH nổ là từ 10.000 - 15.000 0C. Những hòn đá nóng chảy được tìm thấy ở khu vực Đồi chết đã khẳng định điều đó. Trong những đám cháy bình thường, nhiệt độ không thể vượt quá hàng nghìn độ C. Người ta tính rằng trong thời gian diễn ra thảm hoạ đã có từ 2.000 - 3.000 hòn sét có đường kính 20 - 30 cm và hơn 500 - 1.000 CCLH. Trong lịch sử đã diễn ra nhiều trường hợp như vậy.

Thảm hoạ ở Môhengiô Đarô hoàn toàn có thể là một hiện tượng tự nhiên của trái đất và một vấn đề đặt ra là cần ngăn chặn hậu quả của những vụ nổ tương tự. Hãy hình dung xem nếu thảm hoạ lặp lại ở một thành phố hiện đại đông dân cư thì điều gì sẽ xảy ra. Phương pháp khoa học mà các nhà bác học đưa ra là có thể phun lên trời một chất có khả năng làm mất khả năng bùng nổ của các CCLH.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Thanh Hoá: Phát huy nguồn lực trí tuệ của đội ngũ trí thức
Ngày 06/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Hồng Đức và Viện Nông nghiệp Thanh Hóa tổ chức Diễn đàn khoa học với chủ đề “Giải pháp nâng cao hiệu quả tập hợp và phát huy trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học trình độ cao thuộc các lĩnh vực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thanh Hóa”.
Bắc Ninh: Hội thảo chuyển đổi số - cơ hội, thách thức và nhu cầu nhân lực
Ngày 05/11, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Bắc Ninh phối hợp với Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Chuyển đổi số và Trí tuệ nhân tạo (AI) trong Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng - Cơ hội, thách thức và nhu cầu nhân lực giai đoạn 2026–2030”.
VUSTA xây dựng đề án vị trí việc làm giai đoạn 2027–2031
Là hội quần chúng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đang tập trung triển khai việc rà soát vị trí việc làm (VTVL), xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027–2031, nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN).
Tập huấn sử dụng hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ngày 5/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Hướng dẫn sử dụng phần mềm trong quản lý và điều hành tác nghiệp văn bản đi và đến. Hội thảo nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng, khai thác hiệu quả các chức năng của hệ thống số hóa, góp phần tích cực vào quá trình chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, điều hành và xử lý văn bản nghiệp vụ tại Cơ quan VUSTA.
Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.