WiMax và ước vọng internet không dây

Đối với dân cư đô thị ở nước ta, hiện nay cụm từ “Internet không dây” không có gì mới lạ, nhiều khi còn nhàm chán. Đem chiếc máy tính xách tay có khả năng thu phát tín hiệu WiFi đến những “điểm nóng” (hotspot) có ăngten WiFi, bạn có thể kết nối với Internet khá dễ dàng, chẳng cần dây nhợ. Có điều, “đầu xuôi” nhưng chưa hẳn “đuôi lọt. Kết nối Internet kiểu WiFi thực chất là kết nối với một mạng cục bộ có khả năng truy cập Internet. Công nghệ WiFi vốn chỉ là công nghệ dành cho mạng cục bộ. Vì thế, bạn sẽ bị “ngắt kết nối” Internet nếu chỉ xê dịch chút ít ra ngoài “vùng phủ sóng” WiFi nội bộ. Vào những lúc đồng thời có nhiều người dùng đường truyền không dây WiFi, các máy tính phải “cạnh tranh” với nhau, và chia nhau sự “nghèo khó” của đường truyền một cách công bằng!

Chắc bạn cũng đồng ý rằng với đường truyền “cà rịch cà tang” thì chưa thể có Internet đúng nghĩa và làm việc theo kiểu “giam lỏng” thì chưa thể gọi là “không dây”. Ngoài ra Internet không dây thực sự chắc chắn dẫn đến những lĩnh vực ứng dụng hoàn toàn mới của Internet chưa được khai phá (hệ thống thông tin, giao dịch gắn liền với ôtô chẳng hạn).

Công nghệ WiMAX dường như sẽ là giải pháp nền tảng cho vấn đề này.

WiMAX là gì?

WiMAX được viết tắt của Worldwide Interoperability for Microwave Access (tạm dịch là khả năng khai thác liên mạng toàn cầu đối với truy cập bằng viba). Cụm từ “lằng nhằng” này tuy có vẻ chỉ là một cách “hợp thức hoá” cho cái tên WiMAX hấp dẫn, đầy tính “tiếp thị”, nhưng cũng phản ánh khá rõ bản chất của WiMAX: một công nghệ đã trở thành chuẩn quốc tế và dùng sóng siêu cao tần (2,3-3,3 GHz) làm phương tiên liên lạc.

Dự báo số lượng thuê bao WiMAX theo khu vực (từ 2005 đến 2010)

Có hai loại chuẩn WiMAX khá tách biệt như: WiMAX cố định (Fixed WiWAX) và WiMAX di động (Mobile WiMAX). WiMAX cố định được xem là phương tiện tối ưu để cung cấp dịch vụ Internet những nơi chưa có mạng lưới cáp viễn thông hoàn chỉnh. Bắt sóng WiMAX để truy cập Internet tương tự như bắt sóng truyền hình? Một viễn cảnh “không mơ thấy nổi” ở vùng nông thôn có thể trở thành hiện thực.

Trong khi đó, WiMAX di động hứa hẹn sẽ là “gà đẻ trứng vàng” vì hướng đến tầng lớp khá giả: cung cấp dịch vụ Internet cho người dùng các loại thiết bị cầm tay (kể cả điện thoại di động) khi đang di chuyển trên các phương tiện giao thông.

WiMAX có hơn 3G?

Công nghệ WiMAX được thử nghiệm trên khắp thế giới từ đầu năm 2005 nhưng số liệu cụ thể của từng cuộc thử nghiệm chẳng mấy khi được công bố rộng rãi. Thông tin “nhỏ giọt” từ việc thử nghiệm dịch vụ WiMAX cố định của hãng AT&T (Mỹ) tại vùng băng giá Alaska cho thấy tốc độ 70Mbps và phạm vi 10-15km của trạm cơ sở dường như là “nhiệm vụ bất khả thi”. Những kỹ sư của AT&T chỉ có thể nói úp mở rằng tốc độ tàng tàng… 2Mbps và phạm vi 3-5 km “có vẻ gần với thực tế hơn”.

Những thử nghiệm đối với WiMAX di động dù phức tạp hơn (phải phối hợp nhiều trạm cơ sở) nhưng lại tỏ ra khả quan. Hãng KDDI (Nhật Bản) với cuộc thử nghiệm tại Osaka cho biết người dùng di chuyển với tốc độ 120km/giờ “vẫn có thể hài lòng”. Có lẽ Telecoms Korea (với sự yểm trợ tối đa của chính phủ Hàn Quốc) nhanh chân hơn cả trong cuộc đua Internet không dây thông qua việc tự phát triển chuẩn WiBro (dùng sóng 2,3-2,4 GHz, sau này hoà nhập với chuẩn WiMAX di động), nhằm xây dựng nền tảng chung cho dịch vụ Internet không dây lẫn dịch vụ điện thoại di động. Với dự định khai trương ngay trong tháng 4-2006, WiBro ung dung trở thành dịch vụ WiMAX di động đầu tiên trên thế giới.

Dù vậy, nhiều người vẫn hoài nghi rằng WiMAX chỉ là sự thổi phồng một công nghệ không hơn gì công nghệ 3G của mạng điện thoại di động CDMA (có thể đạt tốc độ truyền dữ liệu 384Kbps – 2Mbps). Cần thấy rằng trong khi WiMAX đã được chuẩn hoá ở tầm quốc tế thì CDMA là “tài sản riêng” của Qualcomm. Có lẽ điều này làm cho việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng cho 3G có giá “cắt cổ” so với WiMAX (trên 100.000 USD cho một trạm cơ sở 3G so với 5.000 USD cho một trạm cơ sở WiMAX.

Dù sao, khi hàng trăm công ty công nghệ thông tin và viễn thông hàng đầu thế giới (trong đó, ai cũng cho mình là “số một”) có thể ngồi lại với nhau và cùng tập trung vào WiMAX, ta có thể tin rằng WiMAX không phải là mục tiêu sai lầm và Internet không dây sẽ trở thành điều bình thường của cuộc sống thành thị và nông thôn trong một ngày không xa.