Vườn Quốc gia Hoàng Liên thành di sản ASEAN

Ngay từ 1986, là thời điểm đất nước rất khó khăn về kinh tế, nhưng thấy rõ tầm quan trọng khu vực núi Hoàng Liên có ý nghĩa chiến lược đối với Quốc gia đang bị xâm hại, Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng lúc bấy giờ đã ra quyết định xây dựng một bộ phận của núi Hoàng Liên khu vực xung quanh đỉnh Fansipan trở thành khu bảo tồn thiên nhiên Hoàng Liên Sapa.

Theo thời gian, rừng khu bảo tồn không ngừng phát triển cùng với các dự án lớn của Nhà nước. Dự án 327 đã giúp cho 13.130 ha rừng được khoanh nuôi, bảo vệ cùng với 795 ha rừng trồng mới. Dự án 661 có thêm 10.909 ha rừng được giao khoán bảo vệ, 2.689 ha rừng được khoanh nuôi tái sinh và 183 ha rừng trồng mới. Ngày 12/7/2002, khu Bảo tồn thiên nhiên ở Hoàng Liên Sapa trở thành Vườn Quốc gia Hoàng Liên, vẫn với diện tích ban đầu, nhưng nhiệm vụ đã lớn lên rất nhiều, không chỉ quản lý bảo vệ rừng, khoanh nuôi, theo dõi diễn biến tài nguyên rừng, phục hồi hệ sinh thái, mà còn có trách nhiệm bảo tồn đa dạng sinh học hệ sinh thái núi cao thuộc hệ thống núi Hoàng Liên, xây dựng và phát triển vốn rừng. Đây chính là thời điểm những nhà quản lý có điều kiện đánh giá sự phong phú về nguồn tài nguyên đa dạng sinh học của Vườn Quốc gia. Với 2.024 loài thực vật bậc cao có mạch, chiếm gần 20% loài thực vật có ở nước ta, trong đó có 1.016 loài cây có ích; 149 loại thực vật bậc cao được ghi vào Sách đỏ Việt Nam; 200 loài Phong Lan và 36 loài Đỗ Quyên, 22 họ thực vật mang tên Sapa và Fansipan được nhiều nhà khoa học, các tổ chức nghiên cứu trong nước, khu vực và trên thế giới quan tâm; khu hệ động vật rừng với 832 loài động vật thuộc 5 lớp thú, chim, bò sát, ếch nhái, côn trùng, trong đó có nhiều loài thú có nguy cơ bị đe doạ và nhiều loài ếch nhái quý hiếm, đặc hữu chỉ phát hiện được tại Vườn Quốc gia Hoàng Liên.

Những nghiên cứu khoa học, hợp tác quốc tế, giáo dục môi trường, tổ chức phát triển du lịch sinh thái của Vườn Quốc gia Hoàng Liên đã và đang làm cho người dân trong nước, quốc tế biết đến những đặc thù quý giá vùng núi Hoàng Liên. Đặc biệt việc triển khai đề tài “Điều tra đánh giá hệ thực vật kết hợp khảo sát hệ thú ở Vườn Quốc gia Hoàng Liên” đã thu thập trên 9.000 mẫu động, thực vật; từng bước thiết lập bảo tàng về đa dạng sinh học; tiến hành nghiên cứu bảo tồn một số loài Đỗ Quyên (nhân giống bằng phương pháp giâm hom), Phong Lan (sản xuất một số giống bằng phương pháp nuôi cấy mô) cùng với việc hoàn thiện nhà nuôi cấy mô tế bào thực vật sẽ có tác dụng tích cực trong việc bảo tồn đa dạng sinh học.

Trở thành Vườn di sản ASEAN, là sự trân trọng của các nước trong khu vực, là niềm tự hào cũng như trách nhiệm của Vườn Quốc gia Hoàng Liên trước nhiệm vụ bảo tồn và phát triển tài sản thiên nhiên đặc hữu ở ngọn núi được coi là “nóc nhà Đông Dương” núi chung và Việt Nam nói riêng.