Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 16/05/2008 15:14 (GMT+7)

Từ “liều” trở thành vua “vòi rồng”

Vua "vòi rồng"

Tây Nguyên với hai mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô. Thông thường vào mùa khô - những ngày nắng kéo dài gây nên tình trạng thiếu nước, cây trồng mà chủ yếu là cây cà phê rất cần nước tưới. Người ta dùng hai phương pháp tưới cà phê, một là tưới trực tiếp vào gốc gọi là tưới "dí", hai là tưới bằng bec dưới dạng mưa gọi là tưới "phun" (cách tưới này làm cho độ ẩm của đất thấm đều, cây cà phê hấp thụ nước tốt hơn). Do đặc điểm của cây cà phê nên cách tưới phun mưa bằng "vòi rồng" (bec tưới) là tốt nhất. Chính vì vậy, với sự ra đời của Cơ sở sản xuất Bec tưới Đặng Tám đã giúp người nông dân trồng cà phê không chỉ ở vùng Krông Pắc trút được một gánh nặng về khâu nước tưới cà phê.

Anh Lương Nha ở thôn Phước Lộc 3, xã ÊaPhê, huyện Krông Pắc là người đầu tiên mua bec tưới của anh Đặng Tám cho hay: "Bec tưới này tôi sử dụng từ năm 1997 (tức là lúc anh Tám mới cải tiến thành công từ bec tưới của Tiệp) đến nay vẫn còn chạy tốt, không những bền mà giá thành lại rẻ hơn rất nhiều so với bec ngoại. Mùa này cây cà phê cần nước ghê lắm, không có bec tưới thì chúng tôi cũng chật vật lắm".

Các nông trường cà phê Thắng Lợi, nông trường Tháng Mười thuộc Công ty cà phê Tháng Mười... đều đưa vào sử dụng bec tưới nước của anh Tám đã so sánh: "Chúng tôi xài bec tưới của cơ sở Đặng Tám hai đợt rồi, lượng nước tưới rất chi là tuyệt vời, hiệu quả, bec tưới xịt đều, quay đều không bị đứng, đạt tiêu chuẩn công ty đề ra. Bác Tám nghiên cứu được bec nước này rất bảo đảm và còn sửa chữa được các loại bec Tiệp và Nga, làm lợi cho dân, cho Nhà nước. Bác là vua "vòi rồng" ở xứ này".

Một là thắng lợi, hai là... bán nhà

Năm 1976, Đặng Tám rời Duy Xuyên, Quảng Nam đưa gia đình lên Đăk Lăk lập nghiệp. Mới đầu, gia đình anh trồng được trên hai héc ta cà phê chủ yếu là tưới bằng máy nổ và ống dây gọi là tưới dí rất cực lại tốn nhiều nguyên liệu, lãng phí nguồn nước mà hiệu quả không cao. Không chịu bó tay ngồi nhìn cảnh hàng chục bec tưới cà phê sắp biến thành phế liệu, mất tiền, xót của, anh Tám quyết tâm tự mày mò, nghiên cứu để tìm ra nguyên nhân. Sau khi thử hàng chục cái, anh rút ra kết luận: do cấu tạo bánh lái không chuẩn, nước phun không đều làm cho cần lái không va đập vào bánh lái dẫn đến bec không tự động quay được. Từ nguyên nhân trên, sau nhiều đêm trăn trở, anh quyết tâm phải đúc thử một vài cái bec. Ban đầu mày mò, sử dụng nguyên liệu nhôm và dùng xi măng làm khuôn để đúc nhưng khi nấu nhôm đổ vào thì khuôn xi măng nổ. Không nản chí, trong một lần lên TP Buôn Ma Thuột, anh mua được cuốn sách "Bí quyết 600 nghề ít vốn dễ làm" của kỹ sư Phạm Đình Trị do NXB TPHCM phát hành. Từ cuốn sách này anh học được kiến thức dùng thạch cao để làm khuôn đúc nhôm. Ròng rã hơn hai năm trời kể từ năm 1994 khi mới bắt tay vào mày mò nghiên cứu, thử nghiệm, sau nhiều lần thất bại, đầu năm 1997, bec tưới do anh sản xuất đã quay vòng được 360 độ. Trong hơn hai năm trời tự nghiên cứu anh đã bị vợ "không nhìn mặt" nhiều lần do bao nhiêu tiền thu hoạch được từ hai héc ta cà phê anh đều dùng để phục vụ nghiên cứu khoa học! Anh em bạn bè, có cả những người làm trong ngành cơ khí đều can anh không nên tiếp tục lãng phí vào một việc không thể làm được. Nhưng anh đều gạt đi và quyết tâm làm đến cùng: "Một là thắng lợi, hai là bán nhà lên rẫy". Vì sự liều lĩnh này mà khi vợ sinh con trai út, anh liền đặt tên là Đặng Liều!

Thành tích của nhà khoa học nông dân Đặng Tám

- Được tặng 2 bằng khen của Bộ Khoa học - Công Nghệ, hai bằng khen của tỉnh Đăk Lăk, 2 giấy khen của huyện Krông Pắc.

-Được bầu chọn là một trong 9 gương mặt trẻ tiêu biểu đại diện cho nông dân cả nước trong phong trào "quần chúng lao động sáng tạo, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật".

Năm 2004, Sở UBND tỉnh Đăk Lăk thông qua Sở Khoa học - Công nghệ tỉnh đã cho phép anh triển khai thực hiện đề tài "Áp dụng tiến bộ kỹ thuật sản xuất bec tưới phun mưa" với tổng kinh phí 84.207.000đ. Sự quan tâm đầu tư đúng lúc của tỉnh đã giúp anh hoàn thiện hơn nữa sản phẩm bec tưới. Trong năm này, anh đã nghiên cứu, cải tiến một chân nối bec nối thay cho hai bec trước đây. Một chân một bec tăng bec phun, giảm thời gian tưới từ 5 giờ xuống còn 3 - 4 giờ, tiết kiệm được mỗi héc ta cây trồng từ 5-10 lít diesel, giảm chi phí cho người trồng cà phê. Một dàn Xích Ma có công suất 25 mã lực chỉ lắp được 12 bec ngoại nhưng khi sử dụng bec tưới Đặng Tám sản xuất đã chạy được 20 bec. Ưu điểm của bec tưới là nước dù yếu hay mạnh vẫn chạy được và lại có cả bộ phận điều chỉnh độ mịn của hạt nước. Không dừng lại ở đó, anh Tám còn tự nghiên cứu cải tiến từ bec nhôm giá thành từ 230 ngàn đồng/cái sang làm bec bằng nguyên liệu nhựa PVC, giá thành chỉ còn 130 ngàn đồng/chiếc đối với bec đơn và 180 ngàn đồng/béc đôi. Người nông dân rất ưa chuộng cải tiến mới này của anh bởi nó gọn, nhẹ, dễ vận chuyển.

Nguồn: KH&ĐS, số 54, 3/5/2008, tr 4

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.