Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 30/08/2005 14:21 (GMT+7)

Nữ kỹ sư sáng tạo ra phần mềm điều khiển máy đột dập

Đối với máy đột dập cơ khí thông thường, việc di chuyển vị trí phôi dập thực hiện bằng tay nên thời gian gia công lâu. Hơn nữa, mỗi lần muốn thay đổi khuôn dập thì phải dừng máy và thay khuôn khác, rất mất thời gian. Mỗi hình dập là một bộ khuôn nên phải bỏ nhiều chi phí để làm khuôn và khó thực hiện những sản phẩm có hình dạng phức tạp.

Kỹ sư Trần Xích Ly sinh năm 1961 tại TP Hồ Chí Minh. Chị đã từng là tổ trưởng tổ bảo trì máy may của phân xưởng may mũ giày, Công ty Giày Sài Gòn. Trong thời gian này, chị đã theo học tại chức tại trường ĐH Bách khoa TP Hồ Chí Minh và tốt nghiệp vào năm 1991.Năm 1993, chị chuyển sang Công ty chế tạo máy Sinco và là kỹ thuật viên xưởng cơ điện tử. Năm 1998, chị lại tiếp tục học thêm hệ cử nhân tin học, Trường ĐH khoa học tự nhiên, ĐH Quốc gia TP Hồ Chí Minh và luôn ao ước sẽ viết được một phần mềm hữu dụng. Với chị, công việc là một niềm say mê. Có thể nói Sinco là một môi trường tốt cho những người đam mê học hỏi và nghiên cứu như chị. Là một công ty cổ phần chuyên chế tạo máy cơ khí điều khiển kỹ thuật số CNC (Computer Numerical Control) và NC (Numerical Control), Sinco đã từng đoạt nhiều giải thưởng sáng tạo khoa học kỹ thuật TP Hồ Chí Minh và giải thưởng Sáng tạo KH&CN Việt Nam. Và chính kỹ sư Xích Ly cũng từng tham gia trong nhóm nghiên cứu chế tạo máy cắt dây CNC đoạt một lúc hai giải nhì Sáng tạo khoa học kỹ thuật TP Hồ Chí Minh và giải thưỏng Sáng tạo KH&CN Việt Nam năm 2000.

Các kỹ sư của Sinco hiểu rõ những nhược điểm này. Họ nhận ra, máy công cụ vạn năng đã đến thời điểm cần được chuyển sang máy CNC, các máy NC cũ của nước ngoài mua về cần được sửa chữa và phục hồi thành máy CNC để đưa vào sản xuất với giá rẻ. Đó là thị trường đầy tiềm năng, kỹ sư Xích Ly thấy cần phải viết được phần mềm điều khiển, làm sống lại các thiết bị tưởng như phải bỏ đi. Nếu thành công thì triển vọng đầu tư cho lĩnh vực này là hoàn toàn khả thi.

Năm 2000, công ty quyết định mua về một máy dập NC cũ hỏng (Punch Press D-750). Giám đốc Ông Quang Nhiêu cùng các kỹ sư điện tử bắt tay vào mày mò sửa. Khi hệ thống điện đã được mở thì phần thao tác trên màn hình của hệ thống NC (Numerical Control) không ai biết sử dụng.

Lãnh đạo công ty đã đồng ý cho chị Xích Ly “quậy” thử. Khoảng hơn một tháng, chị mới tìm hiểu được “ông bạn to đùng” này. Các câu lệnh được chị dò ra và tìm hiểu ý nghĩa của nó. Và mặc dù không có tài liệu nhưng chị đã có thể điều khiển được cái máy dập đó thông qua các câu lệnh đã tìm ra.

Từ đó, ông Nhiêu đã đề nghị chị viết phần mềm điều khiển máy dập dựa trên các ý tưởng của máy này và đưa ra một số yêu cầu mới hơn cho phù hợp với tình hình của nước ta.

Sự kết hợp cơ khí, điện tử và tin học

Chị Xích Ly kể: “Các kiến thức về tin học và cơ khí của tôi chưa đủ để tạo sự bắt tay giữa cơ khí - tin học và điện tử. Tôi buộc phải tự tìm hiểu thêm về điện tử, về các thiết bị giao tiếp qua sách vở, đồng nghiệp, nhất là qua giám đốc Ông Quang Nhiêu. Có lúc tôi tưởng đã bỏ cuộc vì không tìm được sự liên kết này”.

Trải qua gần một năm, “ngốn” hết một đống sách về điện tử và cơ chế giao tiếp, chị mới nắm được vấn đề. Và tháng 6-2001, phiên bản đầu tiên SP01 của phần mềm điều khiển máy dập ra đời.

Ngay sau đó, đội ngũ các kỹ sư cơ khí và điện tử cũng tích cực lao vào hoàn thiện máy dập CNC đầu tiên. Khi đã có phần mềm điều khiển để giao tiếp với phần điện tử, họ cùng thiết kế và chế tạo mạch giao tiếp, bộ phận điều khiển, rồi thiết kế và lắp đặt tủ điều khiển, chế tạo lại các phần cơ khí cho phù hợp để đi đến kết nối các phần mềm, phần điện tử và phần cơ khí.

Máy đột dập CNC của Sinco gồm có ba phần. Phần mềm có dung lượng khoảng 280KB, chỉ cần được cài đặt trên một máy tính có cấu hình thấp - Pentium 166 trở lên, Ram 32MB , giao diện phần mềm dễ sử dụng.

Phần tủ điện chứa các board mạch, bộ phận điều khiển..., có chức năng nhận các tín hiệu điều khiển từ phần mềm máy tính để xử lý và truyền các tín hiệu từ máy dập về cho phần mềm xử lý.

Phần cơ khí giống như những máy dập thông thường nhưng được cải tạo và lắp ráp thêm một số bộ phận cho phù hợp với hai phần trên như động cơ servo, bộ truyền visme bi, các senso, các switch hành trình,….

Sau khi chế tạo thành công ba máy đột dập và đưa vào sản xuất các tấm lưới cho dây chuyền sản xuất gạo vào tháng 12-2002, công ty tiến hành đăng ký đề tài Tiến bộ khoa học kỹ thuật. Tháng 11-2003, đề tài được xét duyệt hạng Xuất sắc và công ty chỉ kịp dự thi Giải Sáng tạo Khoa học kỹ thuật TP Hồ Chí Minh, còn giải thưỏng Sáng tạo KH&CN Việt Nam năm đó đã khóa sổ từ tháng 9-2003.

Hiện đại hóa công nghệ đột dập

Với việc kết hợp giữa tin học, điện tử và cơ khí để hiện đại hóa thiết bị, máy đột dập CNC của Sinco đã khắc phục được những nhược điểm của loại máy đột dập thông thường. Nhờ có phần mềm điều khiển, việc gia công nhanh hơn và chính xác hơn rất nhiều. Việc thay khuôn được thực hiện một cách tự động, các khuôn được lắp sẵn vào vị trí, khi cần đến khuôn nào, phần mềm sẽ điều khiển các động cơ để chuyển khuôn đó vào vị trí dập.

Người sử dụng cũng không phải chế tạo khuôn một cách thủ công, mà chỉ cần một số bộ khuôn tiêu chuẩn bao gồm các hình dạng cơ bản như hình tròn, chữ nhật, vuông..., phần mềm sẽ thiết kế những khuôn hình phức tạp theo bản vẽ.

Với việc đưa công nghệ tự động hóa CNC vào công nghệ đột dập, công trình của kỹ sư Xích Ly - kỹ sư Ông Quang Nhiêu và tập thể công ty Sinco đã được Ban tổ chức hội thi Sáng tạo khoa học kỹ thuật TP Hồ Chí Minh đánh giá cao ở tính mới, tính sáng tạo và có nhiều triển vọng áp dụng rộng rãi cho các cơ sở chế tạo cơ khí vừa và nhỏ.

Giá thành của máy này thấp hơn so với máy nhập khẩu cùng loại cả chục lần. Sau khi nghiên cứu và chế tạo thành công, Sinco đã bán được ba máy cho các đơn vị ở Hà Nội và TP Hồ Chí Minh.

Công ty THT ở TP Hồ Chí Minh chuyên sản xuất đồ điện công nghiệp là một trong những đơn vị đã bỏ ra 200 triệu đồng để mua máy đột dập CNC của Sinco. Anh Huỳnh Minh Trí, giám đốc công ty cho biết, anh đã mua máy về để đột dập tôn từ gần một năm nay. Máy hoạt động rất tốt, được bảo hành một cách chu đáo và đặc biệt là rẻ hơn rất nhiều so với máy cùng loại của nước ngoài.

Khi được hỏi về những hạn chế cần khắc phục trong công trình của mình, chị Xích Ly tự tin trả lời: “ Tôi nghĩ rằng theo thời gian, khi cần có những tính năng mới hơn thì không những phần mềm - phần cơ mà cả phần điện tử sẽ phải có những phiên bản mới cho phù hợp. Còn hiện nay thì đang tạm ổn….” Và chị cho biết, điều khiển các thiết bị công nghiệp như máy công cụ CNC luôn là niềm mơ ước của chị.


Hồng Vân
http://www.nhandan.com.vn03/07/2004

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.