Nguy cơ huỷ hoại môi trường

28.500 tấn xút thải ra môi trường mỗi năm

Nhà máy giấy và bột giấy Lee&Man ngay khi vừa khởi công, các cơ quan bộ, ngành và các doanh nghiệp nuôi trồng thuỷ sản tại Hậu Giang đã kịch liệt phản đối. Theo những doanh nghiệp nuôi trồng thuỷ sản thì dự án này được đánh giá là sẽ phá huỷ môi trường sống vì lượng chất thải khổng lồ, nghề nuôi trồng thuỷ sản của khu vực vì vậy cũng sẽ bị triệt tiêu. Theo phân tích của các nhà chuyên môn, nếu trồng tạo vùng cây nguyên liệu đủ cung cấp cho nhà máy này sẽ thu hẹp rất nhiều diện tích canh tác của các lĩnh vực khác.

Ông Nguyễn Ngọc Bình, Cục trưởng Cục Lâm nghiệp cho biết: Bộ trưởng Bộ NN & PTNT đã chỉ đạo phải làm rõ về những bất cập khi tiến hành xây dựng nhà máy này. Sự việc đang được tiến hành. Cục đã có đề nghị phía đại diện nhà máy cung cấp các thông tin liên quan. Tuy nhiên ông Tôn Lâm là người đại diện đến nay vẫn chưa thể hiện thiện chí phối hợp khi không cung cấp thông tin. Ông Tôn Lâm chỉ trao đổi với ông Nguyễn Ngọc Bình rằng, nhà máy sẽ sử dụng 80% nguyên liệu là giấy phế liệu nhập từ nước ngoài, 20% nguyên liệu từ gỗ rừng trồng trong nước. Vùng quy hoạch nguyên liệu trong nước là chưa có.

Ông Nguyễn Ngọc Bình đã đưa ra một so sánh để nhận thấy mức độ huỷ hoại môi trường. Nhà máy này áp dụng công nghệ sản xuất bột và giấy giống nhà máy giấy Bãi Bằng. Như vậy, để sản xuất một tấn giấy hay bột giấy cần 50 kg xút làm chất tẩy. Với công suất của nhà máy này thì mỗi năm sẽ thải ra môi trường 28.500 tấn xút. Trong khi đó vùng đặt nhà máy giấy lớn nhất này là vùng trũng. Sẽ rất khó khăn cho việc rửa trôi một khối lượng xút lớn như vậy. Nếu lượng xút này đổ ra sông Hậu và biển thì cũng tiêu diệt nguồn thuỷ sản ở sông và biển phía Nam nước ta. Đồng thời nó còn ảnh hưởng rất lớn cho việc nuôi trồng thuỷ sản trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long.

Theo như ông Tôn Lâm, đại diện nhà máy nói thì nhà máy sẽ sử dụng 80% nguyên liệu là giấy phế thải nhập từ nước ngoài. Việc này có thể sẽ biến nước ta thành nơi tiếp nhận phế thải của các nước trong khu vực, tạo môi trường ô nhiễm, ảnh hưởng đến sức khoẻ người dân. Bên cạnh đó, việc nếu nhập phế thải để tái chế khi không có vùng nguyên liệu sẽ dẫn đến việc sản xuất bấp bênh. Nhà máy sẽ không thể hoạt động nếu như các nước trong khu vực cũng có kế hoạch tái chế.

Dự án không khả thi

Trong công văn 1311/CV-SDR của Cục Lâm nghiệp về việc xây dựng nhà máy giấy và bột giấy Lee&Man tại Hậu Giang khẳng định, việc xây dựng nhà máy giấy lớn nhất tại khu vực này là không khả thi. Nguyên nhân là do nếu công suất là 570.000 tấn/ năm và định mức 4,5 - 5 tấn nguyên liệu để sản xuất được 1 tấn giấy thì mỗi năm cần có 2,5 - 2,8 triệu tấn nguyên liệu. Đồng bằng sông Cửu Long hiện có các rừng tràm với năng suất 80 m ³/ ha thì vùng nguyên liệu này chỉ đảm bảo cho nhà máy khoảng 270.000 ha rừng trồng. Thế nhưng, 12 tỉnh vùng đồng bằng sông Cửu Long chỉ có 182.000 ha đất rừng sản xuất. Nếu đưa toàn bộ diện tích trên vào vùng nguyên liệu cũng chỉ đáp ứng được 50% nguyên liệu cho nhà máy. Chuyện này rất khó xảy ra cho nên nguồn nguyên liệu từ gỗ rừng trồng trong khu vực giỏi lắm chỉ đáp ứng được trên 10% công suất.

Mở rộng tìm hiểu về việc đầu tư xây dựng nhà máy này, Báo Khoa học và Đời sống phát hiện thấy hồ sơ xin cấp phép của Công ty Lee & Man gửi Bộ Công thương ghi: Dự án Xây dựng Nhà máy sản xuất giấy cứng bao bì cao cấp. Sản lượng 420.000 tấn/ năm sử dụng giấy tái chế”. Như vậy, không hề có việc sản xuất bột giấy.

“Đứng trước nguy cơ có thể cả một vùng sinh thái, nghề bị phá sản, Cục Lâm nghiệp đã đề nghị Bộ trưởng Bộ NN & PTNT báo cáo Thủ tướng Chính phủ xem xét lại dự án này. Việc quy hoạch vùng nguyên liệu cho nhà máy giấy và bột giấy Lee&Man phải đảm bảo có hiệu quả và không tranh chấp nhận phương án nhập 80% nguyên liệu là giấy phế thải từ nước ngoài. Nếu không đáp ứng được những yêu cầu trên sẽ cho dừng ngay việc xây dựng.

Nguồn: KH&ĐS, số 90, 26 - 9 - 2007, tr 3