"Người lông" - Một thách thức đối với khoa học

Chuyện về những gia đình “người lông”

Hai anh em trai Larry và Danny Ramos Gomez được sinh ra trong một dòng họ người lông nổi tiếng ở Mexico vì từ thời tiên tổ xa xôi đến nay, dòng họ này đã có 5 thế hệ mắc căn bệnh “siêu lông”, tính ra cũng khoảng 20 người cả trai lẫn gái. Larry và Danny nổi tiếng khắp các gánh xiếc rong với biệt danh “Sói con” và những trò nhào lộn, bật lò xo, làm ảo thuật tài tình của họ. Có một điều đặc biệt là ông nội của Larry và Danny hoàn toàn giống như người bình thường. Con trai của Larry cũng bình an vô sự, trong khi con gái 6 tuổi của Danny lại khốn đốn với lông tóc y hệt cha và bác mình.

Từ xa xưa, truyền thuyết về “người lông” đã được người đời dựng lên trong nhiều nền văn hóa khác nhau. Các tác giả thời Trung cổ viết khá nhiều về những con người “lông phủ dày từ đầu đến chân”, sinh sống trong rừng sâu, chuyên ăn cỏ cây hoa lá và thịt sống. Có những câu chuyện lại kể về người “lông lá” sống biệt lập trên những hòn đảo ngoài khơi xa chuyên ăn tim người rán trong nước xốt chanh! Mãi đến cuối thế kỷ 19, y học hiện đại mới bắt đầu tìm hiểu về những con người kỳ quái này. Năm 1873, nhà bệnh lý học nổi tiếng người Đức Rudolf Virchow đã công bố một công trình viết về “người Nga có lớp lông bao phủ khắp người”.

Bẵng đi một thời gian, cho đến gần đây, trên báo chí lại xuất hiện những trường hợp người rậm lông mới được phát hiện. Tin về người lông Kent Morley được đăng trên tờ Weekly World News của Mỹ đã khiến các nhà khoa học trên thế giới đặc biệt quan tâm. Cha mẹ Morley là những người khỏe mạnh bình thường nhưng gen cấu tạo nên cơ thể ông không hiểu sao lại nửa giống như người, nửa giống như loài thú. Toàn bộ mặt của ông, từ trán đến mũi, má, tai, cằm đều bị một lớp lông màu hung dài khoảng 10 cm bao phủ. Chỉ cặp mắt và đôi môi là ló ra dưới bộ lông dày. Hiện tượng kỳ lạ này đang được nghiên cứu tại Bệnh viện Mayo ở Minnesota (Mỹ).

Nhà nghiên cứu William Cramer của Bệnh viện Mayo cho biết: Morley có thân người và bộ não của con người nhưng lại mang cái đầu với vẻ bề ngoài giống chó. Đặc điểm trong cách cư xử của ông mang tính chất của cả người lẫn chó! Nhiều người cho rằng ông chỉ là một quái thai bình thường nhưng một cơ thể người hoàn hảo được phủ một bộ lông chó là sự kết hợp không bình thường chút nào. Morley sinh ra ở Florida và hiện đang kiếm được khá nhiều tiền nhờ làm nghề lập trình cho máy vi tính. Chỉ số thông minh của ông là 125.

Tiến sĩ Luis Figuera - nhà di truyền học ở Trung tâm nghiên cứu Sinh hóa Mexico đã tiến hành nghiên cứu căn bệnh siêu lông suốt 20 năm qua, cho biết: “Trường hợp siêu lông di truyền là rất hiếm. Theo tôi biết trên thế giới hiện chỉ có 2 đến 3 gia đình mắc căn bệnh này. Đó là một căn bệnh mang tính di truyền không liên tục”. Nghiên cứu gen chỉ ra mối tương quan giữa bệnh “siêu lông” và nhiễm sắc thể X, nghĩa là nếu một phụ nữ mang trong mình loại gen đột biến này thì tỷ lệ di truyền đẻ ra con “người lông” là 50-50, bất kể con trai hay con gái. Còn nếu là đàn ông ẩn gen thì 100% con gái sẽ bị siêu lông, trong khi con trai lại hoàn toàn miễn nhiễm.

Liệu có phải là hiện tượng “lại giống”?

Cho đến nay khoa học mới biết rất ít về căn bệnh siêu lông. Bước đầu giới khoa học xác định nguyên nhân tạo ra lớp lông này là một sai lệch về gen làm cơ thể không điều khiển được chu trình sinh trưởng của lông. Các lỗ chân lông vì thế hoạt động liên tục (thông thường trong chu trình sinh trưởng của lông, các lỗ chân lông có thời kỳ “nghỉ”, trong thời kỳ đó lông rụng và sau đó chu trình sinh trưởng của lông được lặp lại). Sự sai lệch về di truyền này là cực kỳ hiếm. Các chuyên gia ước tính cứ 1 tỷ người mới có 1 người mắc bệnh (từ thời Trung cổ đến nay ghi nhận khoảng 50 trường hợp).

Sai lệch gen có thể xuất phát từ một gen có trong động vật tiền thân của con người. Theo các nhà khoa học, nhiều gen đó vẫn còn “ngủ” trong bộ gen của con người ngày nay. Trong quá trình tiến hóa, chúng chỉ bị “khóa” lại mà thôi. Dưới một tác động đột biến nào đó, một gen tiền sử như vậy sẽ bị đánh thức.

Các nhà y học và sinh vật học cho biết đã xảy ra không ít hiện tượng tái hiện các đặc điểm động vật như vậy trong con người ngày nay. Đó là biểu hiện của hiện tượng “lại giống” mà các giáo trình sinh học phổ thông đã từng đề cập tới. Tuy rất hiếm, nhưng cũng đã có những đứa trẻ sơ sinh ra đời với nhiều núm vú trải dài từ vùng nách xuống ngang vùng thắt lưng như ở động vật có vú. Đôi khi cũng đã gặp trường hợp trẻ sơ sinh có đuôi - là một đoạn xương sống kéo dài. Hoặc có khi xuất hiện cả người có phổi dưới dạng mang như mang cá...

Tuy nhiên, lý thuyết về sự lai giống các đặc điểm động vật trong cơ thể người không phải đúng trong mọi trường hợp “người lông”. Có trường hợp lông mọc cả ở những vùng trên cơ thể người, nhưng lại không mọc ở những vùng đó trên cơ thể vượn người hay khỉ, ví dụ như ở vùng mũi và mắt. Hiện tượng xuất hiện dần dần một lớp lông dày bao phủ toàn bề mặt cơ thể (theo kiểu thứ sinh, chứ không phải bẩm sinh) cũng có thể do những trục trặc của hệ tuần hoàn, do một căn bệnh nhất định nào đó như đa xơ cứng các cơ quan, mô hoặc do tác dụng phụ của một số loại thuốc gây ra.

Làm thế nào để có thể khắc phục được những sai lệch về gen kiểu này? Nguy cơ “quay về thời tiền sử” của con người đang ngày càng trở nên rõ nét. Chẳng lẽ cứ để thế giới xuất hiện ngày càng nhiều những con người hiện đại mang bộ lông thú vật trong thời đại bộ gen người đã được giải mã? Thách thức này vẫn đang chờ đợi các nhà khoa học giải quyết.

Nguồn: Báo Sức khoẻ & Đời sống, 24,11/2007, tr 10