Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 27/09/2010 19:16 (GMT+7)

Ngành sữa trước sự thay đổi khí hậu toàn cầu

Trái đất ấm lên sẽ làm giảm lượng cỏ, cây bụi và những loại cây thức ăn gia súc khác ở nhiều vùng và đồng thời cũng ảnh hưởng trực tiếp đến sinh lý của bò sữa. Theo Terry Mader (Đại học Nebraska-Lincoln, nghiên cứu ảnh hưởng tiềm ẩn của thay đổi khí hậu đến vật nuôi và cách giảm tác hại), nhiệt độ tối ưu cho bò sữa là 20 – 22 độ C, cứ mỗi một độ tăng lên trên mức tối ưu này, năng suất sữa giảm 2%.

Theo Terry, nhiệt độ trung bình ở miền Trung - Tây (Mỹ) sẽ tăng 2 - 5 oC trong thế kỷ tới cơ thể của bò sữa vẫn thích ứng được. Qua tiêu hóa và trao đổi chất, bò sữa sinh ra nhiệt. Để thải nhiệt, chúng phải đối mặt với yếu tố môi trường. Chúng đối phó với sự tăng nhiệt này bằng cách ăn ít đi (giảm lượng ăn vào), kết quả là giảm sản phẩm đầu ra (sữa, thịt, lông). Tỷ lệ thụ thai cũng thấp hơn trong những tháng nóng. Đó chỉ là vấn đề sinh lý. Bài báo của Mader và cộng sự (đăng Tạp chí Climatic Change ), đã kết hợp mô hình bò sữa và mô hình khí hậu để dự đoán sản suất sữa của bò ( dọc theo 3 đường cắt bắc - nam ở Trung – Tây) trong điều kiện giả thuyết mức khí thải CO 2tăng gấp đôi và gấp 3 lần. Các nhà nghiên cứu đã kết luận sản lượng sữa vào mùa hè ở Mỹ khi đó sẽ giảm từ 16 - 30%, nhiều gấp 2 lần sự sụt giảm vào mùa hè hiện nay. Giảm lượng sữa cung cấp sẽ dẫn đến tăng giá sữa và ở một số vùng người sản xuất còn phải tăng chi phí do dùng quạt điện để làm mát cho bò.

Các nhà nghiên cứu khác đang hướng vào sự đa dạng di truyền của gia súc ở các nước nhiệt đới để tạo ra những giống bò chịu nhiệt mà cho nhiều sữa. Vấn đề là một bò Hà Lan ở Mỹ sản xuất tới 8000 lít sữa/năm, còn những giống bò ở vùng đồng bằng của Brazil tuy có khả năng kháng ve, chịu nhiệt tốt nhưng chỉ sản xuất được hơn 1000 lít sữa/ năm. Một số nhà nghiên cứu về gen bò ở Beltsville và Illumina cùng nhau để xây dựng những con “chip” di truyền (gene chips), chúng sẽ giúp các nhà nghiên cứu nhanh chóng thu thập phả hệ của bò và phân tích sản lượng sữa trong mối quan hệ với các yếu tố môi trường. Van Tassell và các nhà khoa học Úc nghiên cứu trên 62.343 con bò Hà Lan để nhận dạng các chỉ thị di truyền (genetic markers), các chỉ thị này sẽ cho biết mức độ nhạy cảm của năng suất sữa với nhiệt độ và lượng thức ăn xanh gia súc ăn vào (bài báo đăng trên PloS One). Theo Van, ở Úc, gia súc nhạy cảm với thay đổi khí hậu hơn ở Mỹ (nhất là trường hợp hạn hán xảy ra như năm ngoái.

Theo Van và cộng sự, họ có thể giữ sản lượng sữa gần như không đổi (khoảng 18 kg/ngày) khi nhiệt độ tăng từ 60 lên 90 oF (tức 15.5 lên 32.2 độ C) bằng cách dùng những bò đực giống có gen ít nhạy cảm với nhiệt độ. Nếu dùng đực giống có gen nhạy cảm nhiều với nhiệt độ thì với ngưỡng nhiệt độ như trên, năng suất sữa sẽ giảm 20%. Trong khi Liên đoàn những người nuôi bò sữa quốc gia (NMPF) có thể sẽ hưởng lợi từ toàn bộ nghiên cứu này, họ lại không hài lòng với chính phủ vì chính phủ quy kết ngành sữa là một trong những ngành tạo ra khí thải nhà kính (khi bị xếp vào ngành tạo ra khí thải nhà kính thì hoạt động thương mại của ngành này phải phịu sự chi phối bởi các quy định về bảo vệ môi trường. Ngành nuôi bò sữa đã hứa cắt giảm 25% lượng khí thải carbon vào năm 2020. Theo kết quả khảo sát về hiệu quả kinh tế của ngành sữa trong 60 năm qua, lượng khí thải carbon đã giảm 41%. Theo tài liệu trên Journal of Animal Science  (6/2009), người nuôi bò sữa hiện nay chỉ sử dụng 10% đất, 23% thức ăn gia súc và 35% nước so với năm 1944 để sản xuất ra cùng một lượng sữa.

Một câu hỏi lớn đặt ra là ngành sữa sẽ thay đổi thế nào trong thế kỷ tới. Theo Mader, các nhà nghiên cứu ở Brazil đang quá lo đến sự thay đổi khí hậu, họ đề nghị nước này nên chuyển sang sản xuất sữa dê. Ông cho rằng đây là một ý tưởng viển vông. Ngành sữa sẽ thay đổi nhưng chúng ta vẫn hy vọng chọn lọc được nhiều con bò tốt từ tổng đàn bò hiện nay.

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Thủ tướng Lê Minh Hưng lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Philippines
Nhận lời mời của Tổng thống nước Cộng hòa Philippines Ferdinand Romualdez Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026, ngày 7/5, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines từ ngày 7 đến 8/5/2026.
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam: Điểm tựa khoa học công nghệ gắn với chuyển đổi số quốc gia
Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam với gần 40 năm phát triển đang thể hiện rõ vai trò tổ tổ chức xã hội - nghề nghiệp uy tín trong lĩnh vực vô tuyến, điện tử, viễn thông, công nghệ thông tin đồng thời đóng góp thực chất vào tiến trình chuyển đổi số quốc gia theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Đầu tư khoa học công nghệ giải quyết điểm nghẽn của ngành Thủy sản Việt Nam
Phát biểu tại Hội nghị khoa học công nghệ thủy sản và kiểm ngư toàn quốc năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến đã nhấn mạnh sự cần thiết của đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ trong giải quyết điểm nghẽn về logistics, môi trường, nâng cao sức cạnh tranh của ngành Thủy sản trong nước.
Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng nhận danh hiệu Giáo sư danh dự Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga
Sáng 30/4/2026, tại Trường Đại học Năng lượng Moskva, Liên bang Nga (MPEI), TSKH. Phan Xuân Dũng, Chủ tịch VUSTA đã vinh dự đón nhận danh hiệu Giáo sư danh dự của MPEI. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng là công dân đầu tiên của Việt Nam được trao tặng danh hiệu Giáo sư tại MPEI, đứng trong bảng danh dự cùng với các nhà khoa học nổi tiếng trên thế giới.
51 năm thống nhất đất nước: Khơi thông nguồn lực tri thức trong kỷ nguyên mới
Thông tấn xã Việt Nam giới thiệu bài phỏng vấn với Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) về vai trò của lực lượng trí thức và những giải pháp đột phá để hiện thực hóa khát vọng hùng cường vào năm 2030 và 2045.