Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 06/11/2024 12:38 (GMT+7)

Mô hình địa đạo Củ Chi – Một sáng tạo sinh động và hữu ích

Hướng tới kỷ niệm 50 năm Ngày giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước (30/4/1975- 30/4/2025), bắt nguồn từ mong muốn được góp phần khơi dậy lòng yêu nước, lòng tự hào về truyền thống anh hùng của dân tộc; đặc biệt, để kiến thức lịch sử được sinh động hóa, một nhóm các em học sinh PTCS Cầu Giấy, Hà Nội đã thiết kế “Mô hình địa đạo Củ Chi”.

Sáng kiến tích hợp kiến thức lịch sử, địa lý trên nền tảng toán học, vật lý, công nghệ, tự động hóa này cho thấy khả năng sáng tạo không ngừng của thanh thiếu niên Thủ đô trên hành trình trở thành nhà sáng chế trong tương lai.

“Mô hình địa đạo Củ Chi”

Địa đạo Củ Chi (thuộc huyện Củ Chi, Thành phố Hồ Chí Minh) là một kỳ quan đánh giặc độc đáo của quân và dân Củ Chi trong cuộc kháng chiến ác liệt chống kẻ thù xâm lược, giành độc lập, tự do cho Tổ quốc (1945-1975).

tm-img-alt

Từ  trên nhìn xuống  của “Mô hình địa đạo Củ Chi”

Với khoảng 250 km đường hầm tỏa rộng như mạng nhện trong lòng đất, có các công trình liên hoàn với địa đạo như: Chiến hào, ụ, ổ chiến đấu, hầm ăn, ngủ, hội họp, sinh hoạt, quân y, bếp Hoàng Cầm... địa đạo Củ Chi đã đi vào lịch sử đấu tranh anh hùng của nhân dân Việt Nam như một huyền thoại của thế kỷ 20 và trở thành một địa danh nổi tiếng trên thế giới.

tm-img-alt

 Mặt cắt của “Mô hình địa đạo Củ Chi”

Mặt khác, việc giáo dục lịch sử, truyền thống văn hóa dân tộc hiện đã có nhiều đổi mới tuy nhiên vẫn còn nhiều nội dung thiếu sinh động, chưa thực sự hấp dẫn học sinh. Đặc biệt, nguồn học liệu trực quan, công nghệ để học tập, tìm hiểu về di tích lịch sử của dân tộc còn ít, tính tích hợp, hiện đại và tính tiện ích còn thấp.

Để giúp các bạn học sinh Hà Nội nói riêng và học sinh cả nước nói chung có thể tham quan địa đạo một cách trực quan, sinh động, kết hợp yếu tố công nghệ thông tin mà không cần phải đến tận nơi, nhóm 5 học sinh gồm: Lưu Bảo Châu (9A7), Nguyễn Duy Kiên (9A6), Nguyễn Lâm Uyên (9A2), Lê Ngọc Khải Vỹ (9A7) và Nguyễn Thanh Mai (8A5) của trường THCS Cầu Giấy, Hà Nội đã cùng nghiên cứu thiết kế sáng tạo nên “Mô hình địa đạo Củ Chi”.

tm-img-alt

Nhóm học sinh cùng nhau nặn nhân vật/ đồ vật bằng tò he

Mô hình “Địa đạo Củ Chi” được làm bằng thạch cao, kích thước 75x110cm. Mô hình có bệ đỡ bằng gỗ, chân có đế xoay bằng bánh xe để di chuyển, xoay và nâng. Mặt trên cùng của mô hình minh họa cuộc sống trên mặt đất và trong lòng địa đạo Củ Chi, có đường ray bằng nhựa để Robot (qua hình ảnh một cô dân quân) di chuyển đến các điểm cần giới thiệu trong lòng địa đạo.

Tại các mặt trong lòng đất của địa đạo, các em sử dụng thạch cao kết hợp với các vật liệu tái chế để tạo nên chất liệu đắp các mặt địa đạo, các nhân vật người trong địa đạo được nặn bằng tò he. Để robot di chuyển và tăng tính tương tác, trải nghiệm cho người dùng các em đã gắn thêm máy tính bảng và sử dụng các ứng dụng để mô hình trở nên sinh động, hấp dẫn.

tm-img-alt

Khi vận hành, Robot sẽ di chuyển trên đường ray

Khi vận hành, Robot sẽ di chuyển theo kịch bản video trình chiếu để điều hướng người xem đến các vị trí trong địa đạo. Đèn led tại khu vực Robot giới thiệu cũng sáng tạo hiệu ứng. Tại các điểm điều hướng Robot gồm: Nắp hầm, hầm chứa vũ khí lương thực, lỗ thông hơi, phòng nghỉ ngơi, phòng cứu chữa thương bệnh binh, phòng hội họp, hầm chông, ụ ổ chiến đấu, giếng nước, cửa ra sông Sài Gòn, hầm chữ A, bẫy rắn độc... đều gắn biển tên và gắn mã QR code để thuận tiện cho việc tra cứu mở rộng thông tin liên quan. Nguồn năng lượng phục vụ hoạt động của mô hình là Pin năng lượng mặt trời.

Ở phần trò chơi “Hỏi đáp kiến thức”, người tham gia sẽ trả lời câu hỏi theo 3 cấp độ (dễ, trung bình, khó), mỗi cấp độ có 10 câu hỏi liên quan đến Địa đạo Củ Chi. Toàn bộ nội dung thông tin được viết bằng ngôn ngữ tiếng Việt và tiếng Anh, có lời thu âm, tra cứu thông tin, video và nhiều câu hỏi tương tác... giúp học sinh có trải nghiệm hoàn toàn mới khi học lịch sử.

Khi tham gia tìm hiểu “Mô hình Địa đạo Củ Chi”, các em như được tham gia một Tour du lịch trải nghiệm học tập khám phá Địa đạo Củ Chi mà không phải đến tận nơi. Đây cũng chính là sản phẩm STEM điển hình của việc tích hợp kiến thức lịch sử, địa lý trên nền tảng toán học, vật lý, công nghệ, kỹ thuật, tự động hóa.

Tiếp tục nghiên cứu để đưa vào ứng dụng trong cuộc sống

“Mô hình Địa đạo Củ Chi” sinh động, dễ hiểu, phù hợp với mọi lứa tuổi học sinh phổ thông trong và ngoài nước và có khả năng tiếp cận với khách du lịch quốc tế.

tm-img-alt

Cả nhóm cùng hoàn thiện các linh kiện, thiết bị ứng dụng cho mô hình

Đặc biệt, mô hình góp phần không nhỏ vào quá trình hình thành và phát triển năng lực học tập của học sinh, tăng cường tính chủ động, sáng tạo, khơi dậy hứng thú và niềm đam mê tìm hiểu thêm về lịch sử, giáo dục tình yêu quê hương đất nước và niềm tự hào dân tộc; phù hợp với các phong cách học tập tiện ích, thông minh, phát huy nhiều năng lực của học sinh thế hệ Gene Z.

Ngoài ra, với những ứng dụng tự động hóa và tương tác dưới sự hướng dẫn của thầy cô, học sinh có thể giới thiệu các di tích lịch sử văn hóa khác của dân tộc, tạo ra nhiều sản phẩm đồ dùng học tập ấn tượng khác để lan tỏa hơn giá trị lịch sử văn hóa tới mọi người; có thể áp dụng để thiết kế nhiều đồ dùng học tập trực quan ở nhiều môn học khác nhau.

Tại Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên và nhi đồng toàn quốc năm 2024,“Mô hình “Địa đạo Củ Chi” đoạt giải đặc biệt.

Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam, Chủ tịch Quỹ VIFOTEC, Trưởng ban chỉ đạo Cuộc thi Phan Xuân Dũng nhận xét: “Mô hình Địa đạo Củ Chi là đồ dùng học tập rất thực tế và hữu ích dành cho giáo viên và học sinh các cấp trong việc học lịch sử cũng như tìm hiểu về di tích lịch sử quan trọng của dân tộc. Đây không những là sản phẩm STEM (là các sản phẩm thiết kế để kích thích học sinh tham gia vào các hoạt động học tập và giải quyết vấn đề trong lĩnh vực Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, và Toán học) mà còn là sản phẩm STEAM (sử dụng các nguyên tắc của STEM cơ bản và tích hợp chúng thông qua nghệ thuật), có thể giúp các thầy cô ứng dụng để giảng dạy các môn học: Tin học (lập trình cho robot, mô hình, ứng dụng); vật lý (mạch điện một chiều, xoay chiều và các linh kiện điện, điện tử, mỹ thuật)...

tm-img-alt

Cả nhóm vui mừng nhận giải thưởng Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu nên nhi đồng toàn quốc lần thứ 20 (ngày 2/11/2024)

Theo trưởng nhóm Lưu Bảo Châu, do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế, nhóm chưa giới thiệu hết được nhiều địa đạo. Sắp tới, thời gian và kinh phí cho phép, nhóm sẽ tiếp tục phát triển sản phẩm để tương tác nhiều hơn, giới thiệu phong phú hơn về các di tích lịch sử văn hóa dân tộc, giới thiệu thêm về địa đạo Vĩnh Mốc (xã Kim Thạch, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị, sẽ dịch thêm nhiều thứ tiếng như: Trung, Hàn, Nhật, Pháp, Nga..., ứng dụng những công nghệ tiên tiến như thực tế ảo.

“Chúng em đưa ứng dụng lên App store, CH Play... để mọi người đều có thể tải về ứng dụng, bổ sung thêm trải nghiệm tương tác khác để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của các bạn học sinh, giáo viên, người quan tâm ở Việt Nam và du khách quốc tế. Qua đó, sẽ tăng tính phổ biến và dễ dàng tiếp cận với nhiều người sử dụng hơn nữa” – Lưu Bảo Châu chia sẻ.

Xem Thêm

49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Giải pháp nào thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục hiệu quả!?
Diễn Đàn Công Nghệ Và Chuyển Đổi số Giáo dục (EDTECH VIETNAM) do Viện Sáng tạo và Chuyển đổi số (Liên hiệp Hội Việt Nam); Hội tự động hóa Việt Nam; Viện Công ghệ thông tin (Đại học Quốc gia Hà Nội); các tổ chức quốc tế phối hơp tổ chức trong năm qua với các chuỗi hoạt động như hội thảo, triển lãm, tọa đàm đã gặt hái được nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Tin mới

Đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức Hội ngành toàn quốc
Đổi mới cơ chế phối hợp các Hội ngành toàn quốc cần được xem xét đồng bộ với các vấn đề về hoàn thiện cơ chế, chính sách, kiện toàn tổ chức bộ máy là nội dung được Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam Phạm Ngọc Linh nhấn mạnh tại hội thảo “Giải pháp tăng cường hoạt động phối hợp giữa các hội ngành toàn quốc và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam” được tổ chức sáng 20/11.
Vai trò của đội ngũ trí thức trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Hà Tĩnh
Hà Tĩnh, là vùng “địa linh nhân kiệt” với nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng, được các thế hệ xây đắp, bảo tồn, kế thừa và phát huy, là nơi tụ cư của người Việt cổ, được minh chứng bằng các di chỉ khảo cổ có niên đại trên 4.000 năm như Phôi Phối-Bãi Cọi (Nghi Xuân), Thạch Lạc (Thạc Hà) …; là vùng giao thoa của nhiều nền văn hóa (Đại Việt- Chăm pa- Chân Lạp- Trung Hoa).
Lâm Đồng: Hội thảo giải pháp quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông Lũy
Sáng ngày 18/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông Lũy, tỉnh Lâm Đồng”. Hội thảo có sự tham dự của đại diện các sở, ban, ngành, địa phương, các cơ quan chuyên môn, chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị có liên quan.
Hải Phòng: Liên hiệp hội làm việc với Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch
Sáng 17/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố đã làm việc với Đoàn công tác của Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch (IDEP), nhằm tăng cường mối quan hệ hợp tác trong hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, tư vấn, phản biện và giám định xã hội góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn thành phố.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ chuyển giao vai trò chủ nhà APEC 2027
Sáng 19/11, tại Thâm Quyến, trong khuôn khổ Hội nghị các Nhà Lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà Năm APEC 2027 từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, đánh dấu thời khắc quan trọng, chính thức khởi động Năm APEC Việt Nam 2027.
49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.