Kết quả nghiên cứu xây dựng rừng trồng trên đụn cát bay ven biển tỉnh Quảng Bình.

b. Đối với các loài keo chịu hạn

Trong 4 loài keo thử nghiệm thì chúng có tỷ lệ sống từ 75 đến 99% (Trừ ô thí nghiệm của A. torulosaở phía cửa gió nên cây bị gió thổi bốc, trơ rễ chết tới 40% số cây). Điều quan trọng là các loài keo này không bị khô ngọn như đối với Phi lao. Kết quả phân tích phương sai cho thấy chỉ tiêu D _oocủa loài A. torulosacó sự sai khác rõ rệt còn Hvn của A. torulosavà Doo, Hvn của A. difficilischưa có sự sai khác rõ rệt giữa các công thức bón phân, độn lá.

Ở công thức bón phân chuồng 1kg/hố, độn 1kg rác/hố và bón 100g NPK trong năm đầu (công thức 9 và 14) thì các chỉ tiêu đường kính gốc, chiều cao, đường kính tán và số cành của cả 4 loài Keo chịu hạn có xu hướng cao hơn ở các công thức bón phân chuồng, độn rác, bón NPK ít hơn hoặc không bón.

Ậđó Phi lao hạt (D ₀₀=0,8cm, Hvn=0,9m, Hdc=0,1m, Dt=0,4m, có 7 cành dài hơn 20cm/cây) và phi lao hom đạt cao nhất (D ₀₀=0,8cm, Hvn=1,0m, Hdc=0,1m, Dt=0,4m, có 3 cành dài hơn 20cm/cây), sau đó đến A. torulosa(D ₀₀=0,9cm, Hvn=0,8m, Hdc=0,12, Dt=0,9m, có 5 cành dài trên 20cm/ cây), A. difficilis(D ₀₀=0,8cm, Hvn=0,9m, Hdc=0m, Dt=0,9m, có 8 cành dài trên 20cm/cây), thấp hơn cả là A. tumida(D ₀₀=0,6cm, Hvn=0,8m, Hdc=0m, Dt=0,5m, có 6 cành dài trên 20cm/cây) và A. crassicarpa(D ₀₀=0,7cm, Hvn=0,4m, Hdc=0m, Dt=0,3m, có 4 cành dài trên 20cm /cây).

Như vậy, ở giai đoạn 1 năm tuổi, trong 5 loài cây trồng thử nghiệm trên cát di động, chỉ có Phi lao bị khô ngọn nhiều, các loài keo không bị khô ngọn. Phi lao, A. torulosavà A. difficilisthể hiện trội hơn về sinh trưởng và mức độ che chắn so với A. tumidavà A. crassicarpa. Cây trồng của cả 5 loài ở công thức bón 1kg phân chuồng, độn 1kg lá rác và bón 100g NPK có tỷ lệ sống cao hơn, sinh trưởng tốt hơn cả.

2.2. Rừng trồng 2 năm tuổi

a. Đối với Phi lao:

Ở công thức bón phân chuồng và độn lá rác trong hố trồng nhiều hơn thì tỷ lệ sống và tỷ lệ số cây bị khô ngọn ít hơn. Bón 1kg phân chuồng và độn 1 kg lá rác/hố thì tỷ lệ sống là 98,1% và có 36,7% số cây bị khô ngọn (công thức 1); bón 0,5kg phân chuồng/hố thì tỷ lệ sống 93% và số cây bị khô ngọn là 38,4% (công thức 3); ở công thức không bón phân chuồng và không độn lá, rác thì tỷ lệ sống là 87,8% và có tới 80,2% số cây bị khô ngọn (công thức 5).

So với giai đoạn 1 năm tuổi thì rừng Phi lao hạt 2 năm tuổi có tỷ lệ sống sống giảm không đáng kể nhưng số cây bị khô ngọn lại tăng 2,4-5,5 lần.

Sinh trưởng của cây trồng có sự khác nhau đối với mức phân bón và lá độn. Cây trồng sinh trưởng và phát triển tốt hơn ở công thức bón 1kg phân chuồng, độn 1kg lá rác và bón 200g NPK trong 2 năm đầu (công thức 1).

Phi lao hom dòng 601 ở giai đoạn 2 năm tuổi đạt tỷ lệ sống 93,6-99,3% và bị khô ngọn 8,3-13,0%, ít hơn Phi lao hạt. Lượng bón phân chuồng và độn lá rác có ảnh hưởng đến sinh trưởng và mức độ dày rậm của bộ phận tán cây (công thức 6, 7, 8). Trong giai đoạn 2 năm tuổi Phi lao hom có các chỉ tiêu sinh trưởng sấp xỉ Phi lao hạt nhưng tỷ lệ số cây bị khô ngọn 8,3-13,0%, ít hơn Phi lao hạt rất nhiều (4-6 lần).

b. Đối với các loài Keo chịu hạn

Ở công thức bón phân chuồng 1kg/hố, độn 1kg rác/hố và bón 100g NPK trong năm đầu (công thức 9 và 14) thì các chỉ tiêu đường kính gốc, chiều cao, đường kính tán và số cành của Keo chịu hạn có xu hướng cao hơn ở các công thức bón phân chuồng, độn rác, bón NPK ít hơn hoặc không bón. Ởđó A. torulosađạt D ₀₀=3,1cm, Hvn=2,0m, Hdc=0,4, Dt=1,7m, có 12 cành dài trên 20cm/ cây), A. difficilis(D ₀₀=2,8cm, Hvn=1,8m, Hdc=0,3m, Dt=1,3m, có 15 cành dài trên 20cm/cây), sau đó đến Phi lao hạt (D ₀₀=1,7cm, Hvn=1,1m, Hdc=0,1m, Dt=1,0m, có 24 cành dài hơn 20cm/cây) và Phi lao hom (D ₀₀=1,5cm, Hvn=1,1m, Hdc=0m, Dt=0,7m, có 12 cành dài hơn 20cm/cây), thấp hơn cả là A. tumida(D ₀₀=1,2cm, Hvn=0,9m, Hdc=0,2m, Dt=1,1m, có 15 cành dài trên 20cm/cây) và A. crassicarpa(D ₀₀=2,7cm, Hvn=1,0m, Hdc=0,1m, Dt=1,4m, có 12 cành dài trên 20cm /cây).

2.3. Rừng trồng 3 năm tuổi

a. Đối với Phi lao:

Các số liệu của rừng trồng Phi lao hạt 3 tuổi ở 5 công thức thí nghiệm về lượng bón phân chuồng, độn rác và bón NPK chỉ ra rằng: ở công thức bón phân chuồng và độn lá rác nhiều hơn thì tỷ lệ sống và tỷ lệ số cây bị khô ngọn ít hơn. Bón 1kg phân chuồng và độn 1 kg lá rác/hố thì tỷ lệ sống là 98% và có 46,7% số cây bị khô ngọn (công thức 1); bón 0,5kg phân chuồng/hố, tỷ lệ sống 93,5% và số cây bị khô ngọn là 50,0% (công thức 3); ở công thức không bón phân chuồng và không độn lá, rác thì tỷ lệ sống là 87,7% và có tới 100% số cây bị khô ngọn (công thức 5). Rừng Phi lao hạt 3 tuổi có tỷ lệ sống giảm không đáng kể nhưng số cây bị khô ngọn lại tăng 3-7,6 lần so với giai đoạn 1 năm tuổi và tăng 1,3-1,4 lần so với giai đoạn 2 năm tuổi.

Sinh trưởng đường kính gốc, chiều cao cây, đường kính tán và số cành/cây của Phi lao hạt có sự khác nhau đối với mức phân bón và lá độn. Các chỉ tiêu sinh trưởng của Phi lao hạt đều đạt cao hơn ở công thức bón 1kg phân chuồng, độn 1kg lá rác và bón 300g NPK trong 3 năm đầu (công thức 1).

b. Đối với các loài Keo chịu hạn

Tỷ lệ sống của 3 loài Keo ở giai đoạn 3 tuổi đạt trung bình từ 75 đến 99%, không giảm nhiều so với giai đoạn 1 và 2 năm tuổi, A. difficiliscó tỷ lệ sống cao nhất. Cả 3 loài Keo đều không hề bị khô ngọn trong suốt 3 năm.

Ở công thức bón phân chuồng 1kg/hố, độn 1kg rác/hố và bón 100g NPK trong năm đầu (công thức 9 và 14) thì các chỉ tiêu sinh trưởng và mức độ che chắn của tán cây cao hơn ở các công thức bón phân chuồng, độn rác, bón NPK ít hơn hoặc không bón.

A. torulosađạt D ₀₀=3,9cm, Hvn=2,3m, Hdc=0,6, Dt=2,1m, 22 cành dài trên 50cm/ cây), A. difficilisđạt D ₀₀=3,8cm, Hvn=1,9m, Hdc=0,1m, Dt=1,8m, 36 cành dài trên 50cm/cây), sau đó đến Phi lao hạt (D ₀₀=2,0cm, Hvn=1,3m, Hdc=0m, Dt=1,1m, 10 cành dài hơn 50cm/cây) và A. tumida(D ₀₀=2,5cm, Hvn=1,4m, Hdc=0,3m, Dt=1,7m, 22 cành dài trên 50cm/cây).

Như vậy, ở cả 3 giai đoạn 1, 2 và 3 năm tuổi, trong 5 loài cây trồng thử nghiệm trên cát di động, chỉ có Phi lao bị khô ngọn nhiều và gia tăng so với giai đoạn 1 và 2 năm tuổi, các loài Keo không bị khô ngọn ngay từ khi trồng. Về sức sinh trưởng và mức độ dày rậm, che chắn của bộ phận tán lá thì A. difficilisvà A. torulosatrội hơn cả, Phi lao và A. tumidasinh trưởng chậm hơn và có tán lá nhỏ, thưa hơn.

Cây trồng của cả 5 loài ở công thức bón 1kg phân chuồng, độn 1kg lá rác, bón mỗi năm 100g NPK có tỷ lệ sống cao hơn và sinh trưởng tốt hơn. Chứng tỏ A. difficilisvà A. difficilislà hai loài cây thích hợp nhất trong các loài cây thử nghiệm để trồng rừng phòng hộ trên cát di động.

3. Kết luận

1. Cho tới giai đoạn rừng 3 năm tuổi trồng trên đụn cát bay, loài A. difficilis, A. torulosacó khả năng tồn tại, sinh trưởng, mức độ dày rậm lớn nhất. Các loài Phi lao A. tumida, A. crassicarpacũng tồn tại được trên đụn cát bay nhưng sinh trưởng kém hơn, bộ tán lá thưa, nhỏ hơn. Phi lao hom ít bị khô ngọn hơn và sinh trưởng tốt hơn Phi lao hạt.

2. Rừng trồng Phi lao, A. difficilis, A. torulosa, A. tumidavà A. crassicarpađượcđộn mỗi hố 1kg lá rác, bón lót 1 kg phân chuồng, bón thúc 100g NPK mỗi năm thì sinh trưởng tốt hơn ở các công thức bón ít hơn hoặc không bón.

Nguồn: dof.mard.gov.vn