Cỏ nhọ nồi, vị thuốc quý

Nhọ nồi có tên khác là cỏ mực, hạn liên thảo, lệ trường, phong trường, mạy mỏ lắc nà (Tày), nhả cha chát (Thái).

Cây cỏ cao 30-40cm. Thân có lông cứng mọc áp sát, mầu lục hoặc đỏ tía. Lá mọc đối, mép khía răng, có lông nháp ở cả hai mặt. Hoa mầu trắng. Quả bế có 3 cạnh. Cây rất đa dạng.

Cây mọc tự nhiên ở chỗ ẩm như bờ rào, bờ giậu, ven bờ mương, bờ ruộng, ruộng bỏ hoang.

Cả cây, trừ rễ, thu hái quanh năm, rửa sạch, dùng tươi hay phơi khô.

- Chữa ho ra máu, nôn ra máu, băng huyết:

Nhọ nồi, rau má, lá đậu ván trắng (mỗi thứ 30g), giã nát, thêm nước, gạn, hòa với một ít muội nồi, uống làm một lần trong ngày. Ngày làm hai lần.

- Chữa kiết lỵ ra máu : Nhọ nồi (10g), cỏ sữa (10g), rau sam (10g), lá nhót (10g), búp ổi (10g), phơi khô, tán bột hoặc làm viên. Ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 15g.

- Chữa di mộng tinh: Nhọ nồi phơi hoặc sấy khô, tán nhỏ. Mỗi lần uống 8g với nước cơm, hoặc dùng nhọ nồi tươi (30g) sắc uống. (Nam dược thần hiệu).

- Chữa sốt xuất huyết: Dạng dùng: Nhọ nồi để tươi (30g) rửa sạch, giã, vắt lấy nước cho uống, ngày 2-3 lần. Và si rô nhọ nồi điều chế theo liều lượng 1 kilôgam lá nhọ nồi khô cho 1 lít si rô. Mỗi ngày uống 30-40ml. Kết quả: Sau khi uống thuốc, cơn sốt giảm từ từ cầm máu nhanh, nhất là những trường hợp chảy máu cam và chảy máu chân răng, hết dị ứng và không bị táo bón, khỏi viêm. Thời gian điều trị là 7 ngày.

- Làm đen tóc (trường hợp tóc bị hoe vàng hoặc bạc sớm): Nhọ nồi tươi (50g) rửa sạch, ép lấy nước uống và lấy nước sắc của cây gội đầu.

Theo tài liệu nước ngoài, ở các nước vùng đông châu Á, người ta lấy nước hoặc dung dịch lá tươi nhọ nồi hâm nóng hoặc trộn với dầu dùng chải tóc làm tóc đen trở lại và bôi lên da đầu để kích thích sự mọc tóc.

Ngoài tác dụng trên, nhọ nồi phối hợp với rau dệu chữa tắc tia sữa; nhọ nồi giã nát với bồ công anh, thêm nước, gạn uống chữa trẻ em bị nóng sốt, co giật; nước ép nhọ nồi với rau má, thêm bột sắn dây dùng uống cho mát, ra mồ hôi, giảm sốt.

Nguồn: nhandan. org.vn 21/4/2006