“Chìa khoá” đưa nông sản Việt ra thế giới nhiều hơn, giá cao hơn: Quy trình VietGAP - Cách nào để VietGap vào cuộc sống?

Từ câu chuyện của thanh long VietGAP

Theo kế hoạch, đến cuối năm 2009, toàn tỉnh Bình Thuận phải có 3.000ha thanh long đạt tiêu chuẩn VietGAP. Nhưng đến nay, đã có trên 5.000 hộ tham gia sản xuất theo quy trình này với diện tích gần 4.000ha. Điều đó chứng tỏ phong trào trồng thanh long VietGAP ở Bình Thuận đang phát triển rất mạnh.

Thời gian qua, Bình Thuận đã hình thành 133 nhóm nông dân liên kết trồng thanh long VietGAP; tổ chức tập huấn cho hơn 7.000 lượt nông dân về kỹ thuật trồng thanh long VietGAP.

Ông Nguyễn Văn Dũng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Bình Thuận nhấn mạnh, việc sản xuất thanh long theo tiêu chuẩn VietGAP là yếu tố sống còn đối với người trồng thanh long. Vì vậy, để thực hiện thắng lợi chủ trương phát triển các vùng chuyên canh thanh long sạch đòi hỏi phải có sự chung tay của các cấp ngành và sự quyết tâm của người dân.

Tuy vậy, tại chính nơi VietGAP phát triển mạnh nhất, người dân vẫn gặp khá nhiều khó khăn, lúng túng trong việc ghi chép nhật ký đồng ruộng; việc hình thành các nhóm sản xuất có độ chênh lệch quá lớn về tỷ lệ hộ trên diện tích đăng ký; chưa có sự liên kết chặt chẽ giữa người thu mua và sản xuất để hai bên cùng có lợi. Theo lãnh đạo tỉnh Bình Thuận, vấn đề mấu chốt hiện nay là phải hướng dẫn các nhóm trưởng tập trung củng cố và giữ vững kết quả đã đạt được, đồng thời tiến hành rà soát cụ thể, kỹ lưỡng các nhóm trồng thanh long VietGAP làm đến đâu, có khó khăn gì để kịp thời tháo gỡ. Song song đó cần tập trung nghiên cứu, triển khai ứng dụng tiến bộ kỹ thuật để tăng năng suất, hạ giá thành sản xuất.

Ngoài ra, cần tăng cường công tác vận động, thuyết phục, đồng thời ràng buộc về mặt hành chính, kết hợp nhiều biện pháp khác để các doanh nghiệp, cơ sở thu mua đóng gói, xuất khẩu thanh long phải đăng ký thực hiện tiêu chuẩn VietGAP và được cấp giấy chứng nhận VietGAP như người sản xuất. Thông tin đầy đủ, kịp thời các chính sách hỗ trợ đến doanh nghiệp để đầu tư đổi mới, cải tiến công nghệ, thiết bị gắn liền với việc xây dựng hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn quản lý chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu của thị trường...

Đến chuyện của mọi nhà

Xuất khẩu nông sản Việt Nam thời gian qua liên tục tăng trưởng, nhưng lại lộ ra một “lỗ hổng” lớn và kém bền vững trong dây chuyền sản xuất, công nghệ sau thu hoạch, chất lượng sản phẩm và khâu đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Đặc biệt, trình độ và tay nghề của nông dân, đối tượng sản xuất chính, lại có quá nhiều hạn chế, chưa xứng tầm với một nước mạnh về xuất khẩu nông sản.

Vì vậy, nhiều chuyên gia cho rằng, để nông sản có thể tiến tới và dần chiếm lĩnh thị trường quốc tế, nông sản Việt Nam cần có tấm “visa” mang tên VietGAP trong “hồ sơ” xuất khẩu.

Ông Joseph Ekman, chuyên gia quốc tế về an toàn thực phẩm nông sản cho rằng: “Chương trình VietGAP của Việt Nam trước hết phải tập trung vào an toàn thực phẩm vì đây là mối quan tâm hàng đầu của kỹ nghệ thực phẩm quốc tế. Chương trình VietGAP nên dựa vào mô hình GAPASEAN để bảo đảm rằng nó phù hợp với các chương trình liên vùng và quốc tế về an toàn thực phẩm”.

GS. TS Võ Tòng Xuân, nguyên Hiệu trưởng Trường Đại học An Giang trăn trở: “Việt Nam vào WTO rồi nhưng nông dân vẫn còn làm ăn riêng lẻ, nông sản bán qua trung gian, khiến sản phẩm không có thương hiệu. Vì vậy, chúng ta phải xác định rõ khuyến khích nhà nông làm sản phẩm gì, vùng nào có thế mạnh thì phải phát triển bằng được. Muốn có thương hiệu tốt phải bắt đầu từ nguyên liệu ổn định”.

Nếu các “nhà” cùng chung tay giải quyết được những vấn đề khó khăn trên, chắc chắn các vùng chuyên canh nông sản của nước ta đều có thể thực hiện tốt quy trình VietGAP.