Cảnh báo dùng thuốc kháng sinh trong chăn nuôi: Không còn khả năng chống bệnh

Có một thực tế, hầu hết những các hộ chăn nuôi và những người bán dược phẩm đều cho rằng sử dụng thuốc kháng sinh cho người như thế nào thì cũng có thể áp dụng tương tự như thế cho vật nuôi. Dạo qua một vài cửa hàng bán thuốc gia súc, người ta có thể dễ dàng mua bất kỳ sản phẩm nào mà không cần có đơn thuốc. Chính từ những suy nghĩ đơn giản như vậy mà nhiều người không biết những tác hại sau đó sẽ quay trở lại với chính con người. Lượng kháng sinh này sau một thời gian lưu trữ trong cơ thể động vật cũng sẽ được phân giải.

Vì vậy để có thịt “sạch” không có dư lượng kháng sinh vượt mức cho phép, cần có những quy định cụ thể, giống như rau, người ta thường cách ly phân bón, thuốc trừ sâu trước ngày thu hái vài ngày. Tuy nhiên, thay vì phải ngừng dùng kháng sinh một thời gian nhất định thì  đa phần người nuôi thường dùng kháng sinh cho đến tận ngày giết mổ súc vật, do vậy lượng kháng sinh tồn dư trong thịt cao. Và nếu người tiêu dùng ăn phải những loại thịt đó thì cũng đồng nghĩa với việc dùng kháng sinh khi không có bệnh, không đủ liều.

PGS.TS Phạm Sỹ Lăng - Phó Chủ tịch Hội Thú y Hà Nội, cho biết: điều đó rất nguy hiểm vì nó sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn quen thuốc, tạo ra các chủng có “gene” kháng thuốc. Các chủng này có thể lây lan sang người khi tiếp xúc hoặc khi ăn (do thức ăn không nấu kỹ), dần dần, cơ thể người sẽ không còn khả năng chống chọi với bệnh tật. Đó là với kháng sinh thông thường, còn với dòng kháng sinh gây độc, thì chúng có thể gây bệnh suy tủy, nhất là với trẻ em dưới 5 tuổi, người già.

GS.TS Vũ Duy Giảng, Đại học Nông nghiệp I, còn đưa ra con số: cứ 10 - 12 năm, thế giới lại phải tạo ra 1 dòng kháng sinh mới do tình trạng kháng thuốc. Người ta còn phát hiện, số người chết do nhờn kháng sinh còn cao hơn số người chết vì bệnh ADIS.

Việc sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi bừa bãi không những ảnh hưởng đến sức khoẻ con người mà còn ảnh hưởng ngay đến năng suất và chất lượng vật nuôi. Khi súc vật bị nhiễm khuẩn thì kháng sinh là phương pháp chữa trị hữu hiệu nhất nhưng phải tuân theo nguyên tắc: chọn đúng kháng sinh đặc trị.

Thí dụ, với bệnh tiêu chảy ở gà do vi khuẩn E.Coli, Samonella gây ra, đáng lẽ phải dùng thuốc kháng sinh Colestin, nhưng vì loại này đắt tiền, khó kiếm hơn nên người ta phải dùng kháng sinh loại Chloramphenicol. Việc dùng thuốc không đúng bệnh, đúng liều làm cho gà chết, giảm mức tăng trọng, làm suy giảm chất lượng thịt. Với bệnh tiêu chảy như thế ở lợn, người dân quen dùng Tetracyclin và Chloramphenicol nhưng chỉ dùng 2-3 ngày trong khi đáng ra phải dùng 5 ngày nên bệnh không khỏi, hoặc có khỏi nhưng hay tái phát.

“Không thể phát hiện bằng mắt thường, vì hàm lượng của chúng quá thấp và chúng tích tụ theo dạng tích lũy dần trong cơ thể” – ông Lăng cảnh báo. “Ngoại trừ, nếu là tồn dư kháng sinh đặc trưng với độ đậm đặc thì mới có thể ngửi được bằng mũi. Cách tốt nhất là đem thịt đi xét nghiệm thì mới biết chính xác được thịt có hàm lượng chất kháng sinh hay không”- ông Lăng cho biết. Như vậy, khác nào đánh đố người tiêu dùng? Câu hỏi này xin dành cho các nhà quản lý.