Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 18/11/2025 17:54 (GMT+7)

AI sẽ là yếu tố cốt lõi định hình lại ngành cơ khí Việt Nam

Sáng 18/11 Hà Nội, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Tổng hội Cơ khí Việt Nam đã tổ chức hội thảo “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chế tạo sản phẩm cơ khí”. Với sự tham dự của các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên đầu ngành thuộc lĩnh vực cơ khí.

tm-img-alt

Quang cảnh hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, Trưởng ban Phổ biến kiến thức Liên hiệp Hội Việt Nam Lê Thanh Tùng cho biết: Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong chế tạo sản phẩm cơ khí, một chủ đề đang nhận được sự quan tâm đặc biệt trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ trên toàn thế giới. Trí tuệ nhân tạo không chỉ là xu hướng công nghệ mà đã trở thành công cụ then chốt hỗ trợ đổi mới sáng tạo, nâng cao năng suất và tối ưu hóa quy trình trong nhiều lĩnh vực, trong đó có ngành cơ khí chế tạo.

Hội thảo được tổ chức nhằm tạo ra diễn đàn để các nhà nghiên cứu, chuyên gia kỹ thuật chia sẻ tri thức, trình bày kết quả nghiên cứu, thảo luận về những kinh nghiệm thực tiễn trong ứng dụng AI vào thiết kế, mô phỏng, gia công và quản lý sản xuất cơ khí. Đây cũng là cơ hội để nhận diện những thách thức như yêu cầu về dữ liệu, hạ tầng, nhân lực và vấn đề an toàn, bảo mật trong triển khai công nghệ mới.  Những ý kiến và đề xuất tại hội thảo sẽ giúp mở ra hướng tiếp cận phù hợp, góp phần đẩy mạnh chuyển đổi số trong ngành cơ khí, nâng cao chất lượng sản phẩm và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế nước nhà… ông Lê Thanh Tùng mong muốn.

tm-img-alt

Trưởng ban Phổ biến kiến thức Liên hiệp Hội Việt Nam Lê Thanh Tùng phát biểu khai mạc hội thảo

Ứng dụng AI trong thiết kế và gia công cơ khí

Theo GS.TS Nguyễn Lạc Hồng - Phó Chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam, đối với Việt Nam, việc ứng dụng AI trong tối ưu hóa thiết kế và gia công cơ khí vẫn đang ở giai đoạn đầu, chủ yếu tập trung ở các trung tâm nghiên cứu lớn. Tuy nhiên, tiềm năng phát triển là rất lớn, đặc biệt khi các yếu tố chính sách, hạ tầng dữ liệu và nhân lực kỹ thuật cao đang dần được hoàn thiện. Trong bối cảnh Chiến lược Quốc gia về Trí tuệ nhân tạo (2021–2030) đã xác định cơ khí – chế tạo là lĩnh vực ưu tiên, việc phát triển các mô hình AI thích nghi với đặc thù sản xuất trong nước sẽ có ý nghĩa quan trọng cả về khoa học và thực tiễn.

tm-img-alt

GS.TS Nguyễn Lạc Hồng - Phó Chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam tham luận tại hội thảo

Từ góc độ học thuật, nghiên cứu này, cho thấy AI không chỉ đóng vai trò tối ưu hóa tính toán, mà còn là công cụ hình thành tri thức thiết kế mới, giúp chuyển hóa dữ liệu công nghiệp thành các mô hình dự đoán - điều khiển có giá trị.

Về mặt thực tiễn, kết quả phân tích khẳng định việc kết hợp AI – IoT – Big Data trong cơ khí là xu hướng tất yếu, hướng tới chu trình sản xuất khép kín, tự thích nghi và bền vững.

AI đang và sẽ trở thành yếu tố cốt lõi định hình lại ngành cơ khí Việt Nam, chuyển dịch từ mô hình “thiết kế dựa trên kinh nghiệm” sang “thiết kế dựa trên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo”. Đây không chỉ là định hướng công nghệ, mà còn là nhiệm vụ chiến lược của ngành cơ khí trong kỷ nguyên chuyển đổi số, góp phần đưa Việt Nam tiến tới nền sản xuất thông minh, tự chủ và cạnh tranh toàn cầu - GS.TS Nguyễn Lạc Hồng nhấn mạnh.

tm-img-alt

Đại biểu tham dự hội thảo

AI trong sản xuất hàn

Theo GS.TS Bùi Văn Hạnh đến từ Trung tâm Nghiên cứu công nghệ Hàn và Ghép nối - Trường Cơ khí, Đại học Bách Khoa Hà Nội, sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo đang tạo nên một bước ngoặt trong ngành sản xuất hàn, chuyển đổi quá trình này từ mô hình sản xuất dựa vào kinh nghiệm sang mô hình điều khiển thông minh dựa trên dữ liệu. AI không chỉ hỗ trợ lập kế hoạch và thiết kế quỹ đạo hàn tối ưu, mà còn đóng vai trò trung tâm trong điều khiển thời gian thực, giám sát chất lượng và dự đoán khuyết tật. Nhờ đó, toàn bộ chuỗi sản xuất hàn - từ chuẩn bị, thao tác, đến kiểm tra sau hàn - đang dần trở thành một quy trình số hóa, tự động và thích nghi.

Việc tích hợp các kỹ thuật như học sâu, học tăng cường và cảm biến đa nguồn giúp hệ thống hàn có khả năng “cảm nhận” tương tự con người, đồng thời ra quyết định tối ưu với tốc độ và độ chính xác vượt trội. Điều này mở ra khả năng xây dựng dây chuyền hàn thông minh - nơi robot hàn, cảm biến, và mô hình AI tương tác liên tục, hướng tới sản xuất tự chủ, chất lượng ổn định và chi phí tối ưu.

tm-img-alt

GS.TS Bùi Văn Hạnh  (Trung tâm nghiên cứu công nghệ Hàn và Ghép nối -Trường Cơ khí, Đại học Bách Khoa Hà Nội) tham luận tại hội thảo

GS.TS. Bùi Văn Hạnh cho rằng, để khai thác hiệu quả tiềm năng của AI trong công nghiệp hàn Việt Nam, cần tập trung vào ba định hướng trọng tâm:

- Xây dựng cơ sở dữ liệu hàn chuẩn hóa và mở - cho phép huấn luyện và đánh giá mô hình AI trên dữ liệu phong phú, đa dạng về vật liệu, phương pháp và điều kiện hàn.

- Triển khai giải pháp robot hàn tích hợp AI nội địa, bao gồm cả phần cứng và phần mềm, nhằm giảm phụ thuộc vào nền tảng nước ngoài và nâng cao năng lực tự chủ công nghệ.

- Đào tạo đội ngũ kỹ sư liên ngành, kết hợp kiến thức cơ khí, điện – điện tử, điều khiển và AI, hướng đến mô hình “kỹ sư hàn thông minh” đáp ứng yêu cầu của công nghiệp 4.0.

Cũng theo GS.TS. Bùi Văn Hạnh, trong tương lai gần, sự kết hợp giữa AI – IoT – Digital Twin – mô phỏng vật lý (FEM/CFD) sẽ cho phép mô hình hóa và điều khiển toàn bộ quá trình hàn trong không gian số, từ đó tối ưu thiết kế, dự đoán chất lượng và giảm thiểu sai hỏng trước khi thi công thực tế. Có thể khẳng định rằng, AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đã trở thành nền tảng công nghệ cốt lõi dẫn dắt ngành hàn tiến vào kỷ nguyên sản xuất thông minh. Việc chủ động nắm bắt và phát triển các ứng dụng AI trong hàn sẽ góp phần quan trọng vào chuyển đổi số toàn diện ngành cơ khí chế tạo Việt Nam, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập sâu với chuỗi cung ứng toàn cầu trong thời đại 4.0.

tm-img-alt

Đại biểu tham dự hội thảo

AI trong giải thuật dẫn đường - Thách thức và hướng nghiên cứu

Tại hội thảo, PGS.TS Đặng Thái Việt - Khoa Cơ điện tử, Trường Cơ Khí, Đại học Bách Khoa Hà Nội đã thẳng thắn chỉ ra AI trong giải thuật dẫn đường vẫn còn những thách thức còn tồn tại và hướng nghiên cứu trong tương lai. Ông cho biết, mặc dù đã có những tiến bộ đáng kể, lĩnh vực dẫn đường tự hành dựa trên AI vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức lớn, đồng thời mở ra những hướng nghiên cứu đầy hứa hẹn:

Khả năng mở rộng và Điều phối Đội hình (Scalability and Multi-Robot Coordination): Quản lý và điều phối hiệu quả một đội hình lớn (swarm) gồm hàng trăm hoặc hàng nghìn robot vẫn là một bài toán cực kỳ phức tạp. Các thuật toán cần phải có khả năng mở rộng tốt về mặt tính toán và xử lý các tương tác phức tạp giữa các tác tử.

An toàn, Bền bỉ và Tin cậy (Safety, Robustness, and Reliability): Đảm bảo robot hoạt động an toàn, đặc biệt là khi tương tác gần với con người, là một yêu cầu không thể thiếu. Các thuật toán cần phải bền bỉ trước nhiễu từ cảm biến, các lỗi phần cứng và các tình huống bất ngờ không lường trước được trong thế giới thực.

Chuyển giao từ Mô phỏng sang Thực tế (Sim-to-Real Transfer): Khoảng cách giữa môi trường mô phỏng lý tưởng và thế giới thực hỗn loạn vẫn còn lớn. Việc phát triển các kỹ thuật mô phỏng thực tế hơn và các thuật toán DRL có khả năng khái quát hóa tốt hơn để thu hẹp khoảng cách này là một ưu tiên hàng đầu.

Tương tác và Hợp tác Người-Robot (Human-Robot Collaboration - HRC): Tương lai của robotics không chỉ là tự động hóa hoàn toàn mà còn là sự hợp tác chặt chẽ giữa người và máy. Các thuật toán AI cần được phát triển để robot có thể hiểu và dự đoán ý định của con người, giao tiếp một cách tự nhiên và hoạt động an toàn trong không gian chung.

Trí tuệ Nhân tạo có thể Diễn giải (Explainable AI - XAI): Khi các hệ thống AI trở nên phức tạp hơn, việc hiểu được "tại sao" robot lại đưa ra một quyết định cụ thể trở nên quan trọng. XAI sẽ giúp tăng cường sự tin cậy và cho phép con người gỡ lỗi và cải thiện hệ thống một cách hiệu quả hơn.

tm-img-alt

PGS.TS Đặng Thái Việt - Khoa Cơ điện tử, Trường Cơ Khí, Đại học Bách Khoa Hà Nội tham luận tại hội thảo

Việt Nam đã ban hành nhiều chiến lược phát triển khoa học và công nghệ có tầm nhìn dài hạn. Với sự phát triển không ngừng của AI, chúng ta có thể tin tưởng rằng thế hệ robot di động tự hành trong tương lai sẽ ngày càng thông minh, linh hoạt và hiệu quả hơn, đóng góp tích cực vào sự phát triển của xã hội và kinh tế - PGS.TS Đặng Thái Việt nói.

Xem Thêm

Kết luận số 83-KL/TW: Chuyển từ lợi thế tài nguyên sang làm chủ công nghệ vật liệu
Ngày 24/9, Ban Tuyên giáo Trung ương và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phối hợp tổ chức Hội thảo tuyên truyền, phổ biến, quán triệt Kết luận số 83-KL/TW của Bộ Chính trị về phát triển công nghiệp vật liệu Việt Nam. Hội thảo tập trung làm rõ định hướng phát triển ngành vật liệu theo hướng làm chủ công nghệ, nâng cao giá trị gia tăng, tăng năng lực tự chủ và sức cạnh tranh.
Tìm giải pháp truyền thông đột phá cho phát triển khoa học công nghệ
Nghị quyết 57-NQ/TW xác định vị thế khoa học, công nghệ và chuyển đổi số là chìa khóa để Việt Nam vươn mình, trở thành quốc gia phát triển. Giới chuyên gia đưa ra lộ trình cụ thể giúp truyền thông chính sách thành hành động, từ xây dựng tòa soạn thông minh đến phát triển hệ sinh thái nội dung số.
Xây dựng cụm/trung tâm nông thôn mới trong bối cảnh hiện nay
Cần đào tạo nguồn nhân lực nông thôn, hoàn thiện cơ chế chính sách và tăng cường vai trò cộng đồng để mô hình cụm/trung tâm nông thôn mới thực sự vận hành hiệu quả, bền vững để nâng cao chất lượng dịch vụ công, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội và nâng chuẩn nông thôn mới…
Vai trò của báo chí trong xây dựng và phát triển Liên hiệp Hội Việt Nam
Khi thông điệp khoa học được truyền tải rõ ràng, khi phản biện chính sách dựa trên tri thức đến được với toàn xã hội, Liên hiệp Hội Việt Nam sẽ có thêm nền tảng vững chắc để thực hiện tốt sứ mệnh tập hợp, đoàn kết trí thức và đóng góp thiết thực vào sự phát triển của đất nước.
Việt Nam mở cửa thị trường tín chỉ các-bon: Cơ hội hay thách thức?
Thị trường tín chỉ các-bon toàn cầu hướng tới 79,28 tỷ USD vào năm 2028, tăng trưởng 23,8% mỗi năm. Việt Nam vừa ban hành Nghị định 119/2025/NĐ-CP để xây dựng thị trường trong nước, nhưng doanh nghiệp và nông dân liệu có thể tận dụng cơ hội này khi biến đổi khí hậu dự báo có thể mất tới tới 14,5% GDP vào 2050.
AI là nền tảng chiến lược giúp giáo dục nghề nghiệp Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ
Trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ không thay thế người thầy mà sẽ giúp người thầy sáng tạo hơn, người học chủ động hơn, nhà trường vận hành thông minh hơn. Đây là khẳng định của các chuyên gia tại Hội thảo khoa học “Ứng dụng công cụ AI trong phát triển giáo dục nghề nghiệp” do Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Viện Nghiên cứu Giáo dục Nghề nghiệp tổ chức sáng 6/11 tại Hà Nội.
VUSTA đổi mới nội dung, phương thức phổ biến kiến thức KH&CN
Ngày 24/10 tại Ninh Bình, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội Việt Nam) Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội thảo khoa học Đổi mới nội dung, phương thức Phổ biến kiến thức khoa học và công nghệ tại các Liên hiệp Hội địa phương.
Phục tráng và phát triển nguồn gen quý giống lúa nếp đặc sản Khẩu Tan Đón tỉnh Lào Cai
Ngày 21/10, tại xã Dương Quỳ, tỉnh Lào Cai đã diễn ra Hội thảo “Giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững từ mô hình lúa đặc sản cho vùng miền núi phía Bắc”. Hội thảo đã mở ra hướng hợp tác mới giữa nhà khoa học, chính quyền, doanh nghiệp và nông dân trong nỗ lực phục tráng, phát triển giống lúa đặc sản bản địa - Khẩu Tan Đón.

Tin mới

Đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy sức mạnh của đội ngũ trí thức Hội ngành toàn quốc
Đổi mới cơ chế phối hợp các Hội ngành toàn quốc cần được xem xét đồng bộ với các vấn đề về hoàn thiện cơ chế, chính sách, kiện toàn tổ chức bộ máy là nội dung được Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam Phạm Ngọc Linh nhấn mạnh tại hội thảo “Giải pháp tăng cường hoạt động phối hợp giữa các hội ngành toàn quốc và Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam” được tổ chức sáng 20/11.
Vai trò của đội ngũ trí thức trong xây dựng, phát triển văn hóa, con người Hà Tĩnh
Hà Tĩnh, là vùng “địa linh nhân kiệt” với nhiều giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng, được các thế hệ xây đắp, bảo tồn, kế thừa và phát huy, là nơi tụ cư của người Việt cổ, được minh chứng bằng các di chỉ khảo cổ có niên đại trên 4.000 năm như Phôi Phối-Bãi Cọi (Nghi Xuân), Thạch Lạc (Thạc Hà) …; là vùng giao thoa của nhiều nền văn hóa (Đại Việt- Chăm pa- Chân Lạp- Trung Hoa).
Lâm Đồng: Hội thảo giải pháp quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông Lũy
Sáng ngày 18/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp quản lý lũ tổng hợp lưu vực sông Lũy, tỉnh Lâm Đồng”. Hội thảo có sự tham dự của đại diện các sở, ban, ngành, địa phương, các cơ quan chuyên môn, chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị có liên quan.
Hải Phòng: Liên hiệp hội làm việc với Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch
Sáng 17/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố đã làm việc với Đoàn công tác của Viện Kinh tế phát triển và Quy hoạch (IDEP), nhằm tăng cường mối quan hệ hợp tác trong hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ, tư vấn, phản biện và giám định xã hội góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn thành phố.
Phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại lễ chuyển giao vai trò chủ nhà APEC 2027
Sáng 19/11, tại Thâm Quyến, trong khuôn khổ Hội nghị các Nhà Lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà Năm APEC 2027 từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình, đánh dấu thời khắc quan trọng, chính thức khởi động Năm APEC Việt Nam 2027.
49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.