Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ tư, 18/11/2026 16:37 (GMT+7)

Từ tình làng nghĩa xóm đến sức mạnh đại đoàn kết dân tộc

Từ những điều bình dị trong mỗi gia đình, xóm phố, đại đoàn kết trở thành nguồn sức mạnh, động lực đưa đất nước vươn tới phồn vinh, hạnh phúc.

Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc 18/11 năm nay có một ý nghĩa đặc biệt khi được kết nối với Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, trong dịp kỷ niệm 80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất.

Hai ngày hội, một mạch nguồn chung: văn hóa nuôi dưỡng tình người, còn tình người làm nên sức mạnh đoàn kết. Từ những điều giản dị trong mỗi gia đình, mỗi xóm phố đến khát vọng xây dựng một đất nước phồn vinh, hạnh phúc, chúng ta càng thấm thía rằng đại đoàn kết không chỉ là di sản quý báu của lịch sử mà còn là nguồn lực đặc biệt quan trọng cho tương lai.

tm-img-alt

PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Đại biểu Quốc hội, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương.

TỪ NGHĨA ĐỒNG BÀO ĐẾN BẢN LĨNH CỦA MỘT DÂN TỘC

Những ngày tháng 11, ở nhiều khu dân cư, Ngày hội Đại đoàn kết lại đưa mọi người đến gần nhau hơn. Có thể là một cuộc gặp mặt nơi sân đình, nhà văn hóa; một bữa cơm ấm áp tình làng nghĩa xóm; một tiết mục văn nghệ do chính người dân chuẩn bị; hay đơn giản là dịp những người hàng xóm vốn bận rộn có thể ngồi lại, hỏi thăm nhau. Đằng sau những điều tưởng chừng nhỏ bé ấy là một giá trị lớn lao đã làm nên sức sống bền bỉ của dân tộc Việt Nam: biết nương tựa vào nhau, biết sẻ chia và cùng nhau vượt qua khó khăn.

Trong tiếng Việt, hai chữ “đồng bào” mang một chiều sâu văn hóa đặc biệt. Đó không chỉ là cách gọi những người cùng chung quốc tịch, mà còn gợi nhớ một cội nguồn, một mối dây gắn bó, một trách nhiệm đạo lý giữa những con người có thể khác nhau về nơi sinh sống, điều kiện kinh tế, tín ngưỡng hay phong tục. Từ truyền thuyết bọc trăm trứng đến đạo lý “lá lành đùm lá rách”, từ tình làng nghĩa xóm đến tinh thần cả nước hướng về nơi gặp thiên tai, văn hóa Việt Nam đã bền bỉ dạy chúng ta rằng niềm vui sẽ lớn hơn khi được chia sẻ, nỗi đau sẽ vơi bớt khi có người cùng gánh.

Lịch sử dân tộc cũng cho thấy, mỗi khi đứng trước thử thách, sức mạnh Việt Nam không chỉ đến từ ý chí của một vài cá nhân kiệt xuất, mà được kết tinh từ sự đồng lòng của muôn người. Trong đấu tranh giành độc lập, bảo vệ Tổ quốc cũng như trong công cuộc xây dựng và đổi mới đất nước, đại đoàn kết luôn là nguồn lực giúp chúng ta biến những điều tưởng như không thể thành có thể. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đại đoàn kết vì thế vừa là một định hướng chiến lược, vừa bắt rễ sâu trong đạo lý và lối sống của nhân dân.

Điều đáng quý là đoàn kết của người Việt chưa bao giờ đồng nghĩa với việc xóa đi những khác biệt. Đất nước có nhiều dân tộc, nhiều vùng văn hóa, nhiều tín ngưỡng và cách sống; chính sự đa dạng ấy làm cho bản sắc Việt Nam thêm phong phú. Vấn đề không phải tất cả phải nghĩ giống nhau, mà là trong khác biệt vẫn tìm thấy những giá trị chung: lòng yêu nước, sự nhân ái, tinh thần trách nhiệm và khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp. Khi mỗi cộng đồng được tôn trọng, mỗi cá nhân được lắng nghe, sự đoàn kết mới có nền tảng vững chắc.

Tại Ngày hội Đại đoàn kết ở ấp Đa Lộc, xã Châu Thành, tỉnh Vĩnh Long ngày 5/11/2026, hình ảnh đồng bào Kinh, Khmer, Hoa cùng giữ gìn di sản và chung tay xây dựng quê hương gợi một minh chứng sinh động. Những làn điệu, lễ hội, phong tục khác nhau không tạo nên khoảng cách, mà có thể trở thành nhịp cầu để con người hiểu và quý nhau hơn. Đó cũng là ý nghĩa sâu xa của Ngày hội Đại đoàn kết: không chỉ ôn lại truyền thống, mà làm cho truyền thống ấy hiện diện trong đời sống hôm nay.

ĐỂ VĂN HÓA TRỞ THÀNH CHẤT KEO GẮN KẾT CỘNG ĐỒNG

Đời sống hiện đại đang mở ra những cơ hội kết nối chưa từng có. Chỉ với một chiếc điện thoại, chúng ta có thể trò chuyện với người ở rất xa; nhưng đôi khi lại ít biết về người sống ngay bên cạnh. Những khu chung cư cao tầng mọc lên, nhịp sống đô thị nhanh hơn, con người di chuyển nhiều hơn, không gian số ngày càng chi phối giao tiếp hằng ngày. Trong những thay đổi ấy, nếu không được chăm chút, những mối quan hệ gần gũi của cộng đồng có thể trở nên lỏng lẻo, trong khi cảm giác cô đơn, thờ ơ và thiếu tin cậy lại âm thầm xuất hiện.

Vì thế, nói đến xây dựng khối đại đoàn kết trong thời đại mới, không thể chỉ nói đến những khẩu hiệu lớn. Cần bắt đầu từ câu hỏi rất đời thường: người dân có nơi nào để gặp nhau, cùng sinh hoạt, cùng giải quyết việc chung và cùng tận hưởng những giá trị văn hóa hay không? Một nhà văn hóa sáng đèn vào buổi tối, một thư viện nhỏ mở cửa cho trẻ em, một sân chơi an toàn, một công viên có chỗ ngồi cho người cao tuổi, một chương trình nghệ thuật cộng đồng mà cư dân được tham gia sáng tạo — những không gian như thế chính là hạ tầng của sự gắn kết xã hội.

tm-img-alt

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với các đại biểu tham dự Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc và Ngày Văn hóa Việt Nam năm 2026 tại phường Ba Đình, Hà Nội . Ảnh: Văn Điệp – TTXVN

Phát biểu tại Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam ở phường Ba Đình, Hà Nội, ngày 14/11/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Đoàn kết là một giá trị văn hóa quý báu của dân tộc”. Đặc biệt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị quan tâm bố trí địa điểm xây dựng nhà văn hóa, trước hết là nhà văn hóa cụm dân cư, bao gồm các tổ dân phố, tiến tới mỗi khu dân cư đều có nơi sinh hoạt cộng đồng. Điều đáng suy ngẫm trong định hướng ấy là sự gắn kết không thể chỉ trông chờ vào thiện chí tự phát; nó cần được nuôi dưỡng bằng những điều kiện cụ thể, những thiết chế phù hợp và sự chăm lo bền bỉ.

Nhà văn hóa, vì vậy, không nên chỉ là một công trình xây dựng hoặc nơi tổ chức hội họp theo định kỳ. Đó cần là không gian sống của cộng đồng: nơi người già truyền lại câu chuyện và kinh nghiệm, trẻ nhỏ được đọc sách, học hát, học múa; thanh niên tổ chức hoạt động sáng tạo; các gia đình chia sẻ niềm vui; người dân cùng bàn bạc những vấn đề liên quan trực tiếp đến khu phố, thôn xóm. Một không gian được sử dụng thường xuyên, thân thiện và có khả năng kết nối các thế hệ sẽ có ý nghĩa hơn nhiều so với một công trình khang trang nhưng ít người tìm đến.

Từ góc nhìn văn hóa, điều quan trọng hơn cả là chuyển từ tư duy tổ chức hoạt động cho người dân sang tạo điều kiện để người dân làm chủ đời sống văn hóa của mình. Mỗi khu dân cư có thể có một câu lạc bộ đọc sách, một nhóm gìn giữ dân ca, một hoạt động thể thao chung, một ngày làm sạch ngõ phố, một không gian để người nhập cư hòa nhập hay một sáng kiến giúp đỡ những người đang gặp khó khăn. Chính trong quá trình cùng làm, cùng sáng tạo và cùng chia sẻ, những con người vốn xa lạ trở thành láng giềng, những láng giềng trở thành một cộng đồng.

Kết nối Ngày hội Đại đoàn kết 18/11 với Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 còn cho chúng ta cơ hội nhìn văn hóa theo ý nghĩa rộng lớn nhất. Văn hóa không chỉ ở sân khấu, bảo tàng hay di tích; văn hóa còn có trong cách chúng ta đối xử với nhau, trong thái độ tôn trọng khác biệt, trong khả năng lắng nghe một ý kiến không giống mình và trong sự sẵn lòng góp sức cho việc chung. Khi một cộng đồng có những ứng xử đẹp, có niềm tin và trách nhiệm chung, thì ở đó văn hóa đã thực sự trở thành chất keo của đoàn kết.

BIẾN TINH THẦN NGÀY HỘI THÀNH SỨC MẠNH PHÁT TRIỂN ĐẤT NƯỚC

Năm 2026, khi đất nước bước vào giai đoạn triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, yêu cầu phát huy sức mạnh đại đoàn kết càng mang ý nghĩa thiết thực. Những mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, không thể được thực hiện chỉ bằng vốn đầu tư, hạ tầng, khoa học và công nghệ, dù tất cả đều hết sức quan trọng. Phía sau mọi chính sách và công trình phát triển còn phải là niềm tin xã hội, sự đồng thuận, khả năng hợp tác và tinh thần sẵn sàng đóng góp của mỗi người dân. Đó là nguồn lực nội sinh không dễ đong đếm bằng những con số, nhưng có thể quyết định sức bền của cả một quốc gia.

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam đặt ra yêu cầu phát huy văn hóa và con người như nền tảng, nguồn lực nội sinh và động lực phát triển. Đặt trong mạch suy nghĩ ấy, xây dựng đại đoàn kết cũng chính là xây dựng một môi trường văn hóa lành mạnh, nơi quyền lợi của cá nhân gắn với trách nhiệm cộng đồng, nơi các nhóm xã hội không bị đứng ngoài tiến trình phát triển và nơi thành tựu chung phải được cảm nhận trong đời sống của từng gia đình. Một đất nước mạnh không chỉ vì có những đô thị hiện đại, mà còn vì người dân tin nhau, tin vào khả năng thay đổi tích cực và cảm thấy mình có phần trong tương lai của đất nước.

Chỉ thị số 35/CT-TTg ngày 30/9/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tổ chức Ngày Văn hóa Việt Nam gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc đã thể hiện một cách tiếp cận đáng chú ý: lấy người dân làm trung tâm, là chủ thể tham gia, sáng tạo và thụ hưởng; đồng thời yêu cầu mỗi xã, phường lựa chọn ít nhất một hoạt động hoặc mô hình văn hóa phù hợp để duy trì sau chuỗi ngày hội. Tinh thần ấy rất cần được hiện thực hóa. Điều đáng nhớ sau ngày hội không nên chỉ là sân khấu rực rỡ hay những tấm ảnh lưu niệm, mà phải là một việc tốt còn tiếp tục, một địa chỉ sinh hoạt mới được mở cửa, một nhóm người yếu thế được quan tâm hơn, một vấn đề của khu dân cư được cùng nhau giải quyết.

Muốn vậy, cần tiếp tục đổi mới vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức đoàn thể ở cơ sở theo hướng gần dân, hiểu dân và tạo điều kiện để nhân dân thực sự tham gia. Đoàn kết bền vững không thể được tạo dựng bằng sự áp đặt, mà phải được vun đắp trên nền tảng dân chủ, công bằng, minh bạch và tôn trọng. Những tâm tư khác nhau cần được lắng nghe; những khó khăn nhỏ nhất của người dân cần được nhìn nhận nghiêm túc; các chủ trương, chính sách phải được giải thích và tổ chức thực hiện bằng sự chân thành, trách nhiệm. Khi người dân thấy tiếng nói của mình có giá trị và lợi ích chính đáng được quan tâm, niềm tin sẽ lớn lên từ chính những trải nghiệm hằng ngày.

Đặc biệt, tinh thần đại đoàn kết hôm nay cần bao trùm mọi thế hệ, mọi thành phần xã hội, đồng bào ở vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Người trẻ cần được trao cơ hội đóng góp bằng tri thức và sự sáng tạo; người cao tuổi được tôn trọng và phát huy kinh nghiệm; đồng bào các dân tộc được gìn giữ bản sắc; những người yếu thế được nâng đỡ để không ai bị bỏ lại phía sau. Đoàn kết không đơn thuần là có mặt cùng nhau trong một ngày hội, mà còn là có trách nhiệm với nhau trong cả những ngày bình thường.

Có lẽ, điều đẹp đẽ nhất của Ngày hội Đại đoàn kết không nằm ở sự trang trọng của những nghi thức, mà ở khoảnh khắc những con người gặp nhau và nhận ra mình thuộc về cùng một cộng đồng. Từ một lời hỏi thăm, một bàn tay chìa ra, một hoạt động cùng làm, tình người được bồi đắp; từ tình người, niềm tin được hình thành; và từ niềm tin, khát vọng chung có thêm sức mạnh để trở thành hành động. Văn hóa nuôi dưỡng đoàn kết, đoàn kết lại làm giàu đời sống văn hóa. Đó là vòng tròn tốt đẹp cần được gìn giữ và mở rộng.

Đất nước đang đi tới những mục tiêu lớn lao, nhưng con đường phía trước vẫn luôn bắt đầu từ những điều bình dị. Giữ được tình làng nghĩa xóm là giữ được cội nguồn của sức mạnh dân tộc. Và khi mỗi người Việt Nam, dù ở đâu, đều cảm nhận được sự gắn bó, trách nhiệm và niềm tự hào về quê hương, thì tinh thần đại đoàn kết sẽ không chỉ giúp chúng ta vững vàng trước thử thách, mà còn nâng bước Việt Nam đi tới một tương lai phồn vinh, văn minh và hạnh phúc.

Xem Thêm

49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.

Tin mới

49 năm của Voyager 1, một ngày của ánh sáng
Sau hoàng hôn ngày 17/11, NASA mời người dân khắp thế giới hướng đèn lên trời, nháy mã Morse “V-G-R” chào Voyager 1, vật thể nhân tạo đầu tiên đi tới khoảng cách một ngày ánh sáng. Con tàu thăm dò vừa chạm mốc một ngày ánh sáng lúc 5h 16 phút 7 giây sáng 18/11 theo giờ miền Đông nước Mỹ (EST).
Tăng cường năng lực, đổi mới cơ chế tài chính khoa học và công nghệ
Tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế tài chính, thủ tục hành chính và quản trị rủi ro sẽ tạo động lực mạnh mẽ để cộng đồng khoa học và công nghệ cả nước tự tin bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thiết thực vào sự nghiệp đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk – Thành viên tích cực của Mặt trận trong giai đoạn mới
Trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk là tổ chức tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN, làm cầu nối giữa trí thức với Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Trong giai đoạn mới, phát huy vai trò thành viên của Mặt trận, Liên hiệp Hội tăng cường phối hợp, phát huy trí tuệ đội ngũ trí thức, góp phần củng cố khối đại đoàn kết và thúc đẩy tỉnh Đắk Lắk phát triển nhanh, bền vững.
VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.