Phục tráng và phát triển nguồn gen quý giống lúa nếp đặc sản Khẩu Tan Đón tỉnh Lào Cai

Chủ trì hội thảo

Hội thảo “Giải pháp phát triển nông nghiệp bền vững từ mô hình lúa đặc sản cho vùng miền núi phía Bắc” do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) phối hợp với Hội Giống cây trồng Việt Nam và Ủy ban nhân dân xã Dương Quỳ tổ chức. Chủ trì hội thảo có GS.VS.TSKH Trần Đình Long, Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam; ThS Lê Thanh Tùng, Trưởng ban Phổ biến kiến thức Liên hiệp Hội Việt Nam và ông Hà Mạnh Thắng, Phó Chủ tịch UBND xã Dương Quỳ. Hội thảo đã thu hút sự quan tâm và tham dự của đông đảo các nhà khoa học, nhà quản lý, doanh nghiệp và đặc biệt là bà con nông dân tại địa bàn xã.

GS.VS.TSKH Trần Đình Long, Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam phát biểu khai mạc hội thảo

Phát biểu khai mạc hội thảo, GS.VS.TSKH Trần Đình Long, Chủ tịch Hội Giống cây trồng Việt Nam nhấn mạnh ý nghĩa của việc phát triển các giống lúa đặc sản bản địa như một hướng đi quan trọng nhằm xây dựng nền nông nghiệp sinh thái, bền vững và có giá trị gia tăng cao cho vùng miền núi phía Bắc.

Giáo sư cho rằng vùng miền núi phía Bắc có nhiều tiềm năng về đa dạng sinh học, điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng và bản sắc văn hóa để phát triển nông nghiệp, song sản xuất nhỏ lẻ, thiếu liên kết và chậm ứng dụng khoa học, công nghệ là đang là hạn chế gây cản trở quá trình phát triển nông nghiệp ở địa phương. Vì vậy, cần có giải pháp đồng bộ về khoa học kỹ thuật, chính sách và tổ chức sản xuất, nhằm khai thác hiệu quả các nguồn gen quý, phát triển giống đặc sản thành sản phẩm hàng hóa đặc trưng, gắn với du lịch sinh thái và xây dựng thương hiệu vùng miền.

ThS Lê Thanh Tùng, Trưởng ban Phổ biến kiến thức Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu

Đại diện cho Liên hiệp Hội Việt Nam, ThS Lê Thanh Tùng, Trưởng ban Phổ biến kiến thức phát biểu cho biết, Liên hiệp Hội Việt Nam là tổ chức hội quần chúng được Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương có chức năng tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức KH&CN thực hiện các nhiệm vụ quan trọng về tư vấn, phản biện, công nghệ môi trường, hợp tác quốc tế và đặc biệt là hoạt động phổ biến kiến thức khoa học, công nghệ đến đông đảo quần chúng nhân dân.

Liên hiệp Hội Việt Nam luôn coi phổ biến kiến thức khoa học, công nghệ là nhiệm vụ trọng tâm, góp phần truyền bá, nâng cao hiểu biết về khoa học, công nghệ cho người dân, thúc đẩy chuyển giao tiến bộ kỹ thuật, gắn kết giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân để hình thành các mô hình sản xuất hiệu quả.

ThS. Lê Thanh Tùng cũng đánh giá cao sự phối hợp của Hội Giống cây trồng Việt Nam, địa phương trong tổ chức hội thảo. Đồng thời mong muốn các đại biểu tập trung thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm, đề xuất những giải pháp cụ thể, thiết thực nhằm nhân rộng mô hình lúa đặc sản, hướng tới mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững cho vùng miền núi phía Bắc.

Ông Hà Mạnh Thắng, Phó Chủ tịch UBND xã Dương Quỳ phát biểu

Tại hội thảo, ông Hà Mạnh Thắng, Phó Chủ tịch UBND xã Dương Quỳ cho biết, địa phương mới được sáp nhập, có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp với 1345 ha đất trồng trọt. Những năm qua, sản xuất nông nghiệp của xã đạt kết quả tích cực, năng suất, sản lượng tăng, cơ giới hóa từng bước được áp dụng. Xã đang triển khai nhiều mô hình phát triển nông nghiệp bền vững, trong đó có bảo tồn và phát triển giống lúa đặc sản Khẩu Tan Đón. Các dự án được triển khai trên địa bàn xã đã góp phần dần thay đổi tư duy sản xuất của người nông dân trong việc bảo tồn các nguồn gen quý, hạn chế sử dụng phân bón vô cơ trong sản xuất nông nghiệp.

Bên cạnh kết quả đạt được, sản xuất nông nghiệp tại địa phương còn tồn tại nhiều hạn chế như sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, thiếu liên kết ảnh hưởng của thiên tai, dịch và hạn chế về cơ giới hóa, khoa học kỹ thuật đang cản trở sự phát triển của ngành nông nghiệp địa phương. Trong thời gian tới, xã Dương Quỳ sẽ tập trung quy hoạch vùng lúa đặc sản; phát triển chuỗi giá trị; tuyên truyền, tập huấn cho nông dân về sản xuất nông nghiệp sạch; ứng dụng khoa học kỹ thuật và thu hút doanh nghiệp đầu tư, hướng tới phát triển nền nông nghiệp bền vững.

TS Hoàng Thị Huệ, Tổng Thư ký Hội Giống cây trồng Việt Nam phát biểu

Cũng tại hội thảo, TS Hoàng Thị Huệ, Tổng Thư ký Hội Giống cây trồng Việt Nam đã trình bày kết quả nghiên cứu phục tráng giống lúa Khẩu Tan Đón theo tiêu chuẩn Việt Nam, cho thấy giống đã được cải thiện rõ rệt về năng suất và chất lượng, giữ trọn hương thơm, độ dẻo và màu sắc đặc trưng.

PGS.TS Lã Tuấn Nghĩa, nguyên Giám đốc Ngân hàng gen cây trồng quốc gia Việt Nam, thành viên Ban Kiểm tra Hội Giống cây trồng Việt Nam phát biểu

Về tìm kiếm các giải pháp kỹ thuật hiệu quả cho mô hình trồng lúa đặc sản Khẩu Tan Đóm tại tỉnh Lào Cai, PGS.TS Lã Tuấn Nghĩa, nguyên Giám đốc Ngân hàng gen cây trồng quốc gia Việt Nam, thành viên Ban Kiểm tra Hội Giống cây trồng Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của các yếu tố như thời vụ, mật độ trồng và lượng phân bón có ảnh hưởng khác nhau đến năng suất của giống lúa, từ đó đề xuất quy trình kỹ thuật canh tác tối ưu cho giống lúa Khẩu Tan Đón.

ThS Phạm Quang Thuyên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Vinaseed - Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam phát biểu

Tham dự hội thảo với vai trò là đại diện doanh nghiệp tiên phong trong ngành giống cây trồng Việt Nam, ThS Phạm Quang Thuyên, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Vinaseed - Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam khẳng định tiềm năng của giống lúa này, đồng thời đề xuất đánh giá lại chất lượng gạo để hướng tới thị trường xuất khẩu, mở rộng diện tích canh tác và tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho người dân. Ông Thuyên cũng bày tỏ doanh nghiệp sẵn sàng đồng hành cùng bà con nông dân và địa phương trong việc cung cấp giống lúa nguyên chủng đảm bảo chất lượng, hướng tới sản xuất bền vững.

Từ phía người nông dân trực tiếp canh tác giống lúa Khẩu Tan Đón, bà con đã tâm huyết chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm từ lúa nếp Khẩu Tan Đón. Một số hộ đã mạnh dạn chế biến cốm, xôi được thị trường ưa chuộng, song quy mô còn nhỏ lẻ, cần thêm hỗ trợ về kỹ thuật, hạ tầng và quảng bá thương hiệu.

Đại biểu phát biểu tại hội thảo

Hội thảo không chỉ mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp vùng cao Lào Cai mà còn là cầu nối giữa nhà khoa học - nhà quản lý - doanh nghiệp - người nông dân, cùng chung tay gìn giữ, phát huy giá trị giống lúa đặc sản, góp phần xây dựng nền nông nghiệp xanh, hữu cơ và bền vững cho miền núi phía Bắc.

Cũng trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu đã đến tham quan mô hình cánh đồng lúa nếp đặc sản Khẩu Tan Đón tại xã Dương Quỳ. Chương trình thực tế này không chỉ mang ý nghĩa đồng hành cùng bà con nông dân mà còn tạo cơ hội để các đại biểu trực tiếp tìm hiểu quy trình canh tác và lắng nghe những câu chuyện chân thực, sinh động về giống lúa quý Khẩu Tan Đón từ chính người trồng lúa.

Các đại biểu đến tham quan mô hình cánh đồng lúa nếp đặc sản Khẩu Tan Đón tại xã Dương Quỳ