Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 01/04/2008 00:13 (GMT+7)

Ai cũng có thể phòng ngừa ung thư

Mỗi người tự ngừa bệnh

Đừng hút thuốc. Uống rượu ít thôi

Đa số các ung thư vùng miệng (môi, lưỡi, nướu răng...) họng và thanh quản (cơ quan nói) đều do nghiện rượu và nghiện thuốc. Bỏ thuốc làm giảm ba phần tư số người bị ung thư thanh quản. Bỏ thói say bí tỉ và chỉ dùng rượu nhẹ thôi (một chai bia nhỏ mỗi ngày) thì giảm ba phần tư các ung thư miệng, thực quản (dựa trên thống kê quốc tế). Không ít người kêu lên: “Con người ta rồi ai cũng chết, sống sao chi vui sướng thì thôi, sáu bảy mươi tuổi mới bị ung thư lận mà”. Không hút thuốc không chỉ nhằm tránh ung thư phổi đâu. Lợi trước mắt nhiều lắm. Thuốc lá liên hệ rõ ràng ba nguy cơ chính bị các bệnh thường gặp và nặng nhất: Bệnh đường hô hấp, tim mạch và ung thư.Bên cạnh hình ảnh đen tối bao trùm vấn đề hút thuốc có loé một tia hy vọng: ngưng hút thuốc có thể chặn đứng diễn tiến của quá trình bệnh lý và cho phép các chức năng phổi, tim hồi phục gần hoàn toàn.

Còn phải kể đến những người hút thuốc thụ động: Chẳng phải hút thuốc lá có hại cho riêng người hút mà người sống chung cũng chịu ảnh hưởng tai hại. Người không hút có thể chịu trực tiếp tác dụng của thuốc lá: chồng hút, vợ hít, các con ké theo.

Giữ vệ sinh thân thể

Săn sóc thật kỹ răng miệng: Tình trạng nhiễm trùng vùng răng miệng, sâu răng mãn tính được coi là yếu tố thuận lợi cho ung thư vùng này. Ở người nghiện thuốc nghiện rượu, thói quen “ăn nhậu” lại khiến lơ là vấn đề vệ sinh răng miệng. Vệ sinh sinh dục và sinh lý: Nguy cơ ung thư cổ tử cung có liên hệ chủ yếu viêm nhiễm HPV. Các chứng nhiễm trùng do virut và các vi khuẩn khác gây nên các viêm loét cổ tử cung, về sau thành cơ địa thuận lợi cho ung thư.

Nên ăn uống như thế nào để giảm nguy cơ bị ung thư? Chính ăn uống cũng là yếu tố quan trọng gây ra một số bệnh ung thư: Điều thuận lợi là chế độ ăn uống phòng ngừa ung thư không bắt buộc phải thay đổi “tận gốc” nếp sống cũng như phải tốn kém thêm: chỉ cần tránh các thói quen quá đà và sửa đổi một chút cách ăn uống. Không riêng đề phòng ung thư, lời khuyên dinh dưỡng này còn phù hợp lời khuyển để ngừa các bệnh khác nữa: Đái tháo đường, tim mạch, huyết áp cao. Nên theo chế độ dinh dưỡng dựa trên các nét sau: Ăn nhiều các loại trái cây, rau và các thứ có nhiều chất xơ và cho bã “độn ruột”. Bớt thịt, bớt mỡ, bớt chất nhiều calori. Tránh càng nhiều càng hay các loại rượu và một số thức ăn chiên xào quá nóng, các thức ăn chứa các hoá chất độc hại và các thức ăn nhanh (fast foods).

Nên tránh, nhất là đừng “mê tín”: Các thức ăn đóng hộp vì phương thức giữ thức ăn công nghiệp có thể làm tổng hợp chất bitrosamin, có khả năng gây ung thư. Các thức ăn chiên xào (có nhiều hydrocacbon) và nhiều mỡ (theo kiểu nấu của người Hoa). Các thức ăn quá nóng, các thức uống cháy cổ họng.

Phải vận động nhiều, giữ đúng cân và khoả mạnh. Cố gắng vận động vừa phải ít nhất nửa giờ hoặc hơn mỗi ngày. Giữ đúng trọng lượng thân thể hợp lý.

Hướng dẫn về việc rà tìm & phát triển sớm bệnh ung thư

Từ lâu, hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS) và Chương trình phòng chống ung thư của liên hiệp Châu Âu (EU) đã chính thức phổ biến các chỉ dẫn về việc phát hiện sớm các bệnh ung thư. Việc rà tìm và phát hiện sớm ung thư đã giúp cải thiện rõ rệt kết quả điều trị những năm gần đây. Trong hoàn cảnh thực tế của nước ta, xin có một số gợi ý để phát hiện sớm những loại ung thư thường gặp.

Vị trí

Lời khuyên

Kiểm tra sức khoẻ toàn diện có lưu ý về ung thư

Cần thực hiện cứ khoảng 3 năm một lần ở lứa tuổi 20 - 40 và mỗi năm một lần nếu trên 40 tuổi. Việc kiểm tra ung thư còn tuỳ thuộc tuổi tác và nhằm vào tuyến giáp, miệng, da, các hạch lymphô, tinh hoàn và buồng trứng. Cũng lưu ý luôn các bệnh không ác tính

Ung thư cổ tử cung

Phụ nữ lập gia đình đã có quan hệ tình dục nên đi thử tế bào (xét nghiệm Pap) và khám phụ khoa hàng năm. Nếu đã khám được liên tục 3 lần hoặc nhiều hơn mà có kết quả bình thường thì có thể thử Pap cách khoảng lâu hơn. Nên hỏi bác sĩ. Khám phụ khoa định kỳ hàng năm là việc rất tốt chẳng những có thể phát hiện sớm mà còn phòng ngừa được ung thư cổ tử cung vì sớm trị các bệnh viêm nhiễm liên hệ vi rut HPV, nguyên nhân đáng lưu tâm của loại ung thư này.

Vú

Phụ nữ trong lứa tuổi 20 - 39 nên tự khám vú hàng tháng và được khám lâm sàng (có thể kèm siêu âm) kiểm tra bộ ngực ít nhất 3 năm 1 lần.

Phụ nữ tuổi từ 40 trở lên nên tự khám vú hàng tháng, đi khám lâm sàng (±siêu âm) kiểm tra bộ ngực và nếu có điều kiện chụp nhũ ảnh cứ 1 - 2 năm một lần.

Đại tràng và trực tràng (ruột già và ruột cùng)

Từ 50 tuổi, nam lẫn nữ nếu có điều kiện đều nên làm một trong các khám nghiệm sau:

Thử tìm máu trong phân hàng năm và nội soi đại tràng sigma (ống soi mềm) mỗi 3 năm. Nội soi ruột già mỗi 10 năm.

- Bác sĩ thăm khám trực tràng (ruột cùng) bằng ngón tay khi thấy có triệu chứng như là trĩhoặc khám cùng lúc với nội soi ruột.

- Người nào có nguy cơ vừa hoặc cao (người thân ruột thịt bị ung thư ruột...) nên hỏi bác sĩ bao lâu nên kiểm tra.

Gan

Từ 40 tuổi, có nguy cơ cao (viêm gan siêu vi) nên khám lâm sàng + siêu âm bụng 2 - 3 năm một lần.

Bao tử (dạ dày)

Từ 40 tuổi, có bệnh sử viêm loét bao tử nên được soi nội bao tử (ống mềm) 3 - 5 năm một lần, có thể kèm thêm thử tìm vi khuẩn Helicobacter pylorivà chụp bao tử có cản quang.

Tuyến tiền liệt

Từ tuổi 60, đàn ông nên được thử dấu hiệu sinh học PSA 3 năm một lần và có thể kèm thêm thăm khám trực tràng bằng ngón tay.

Phổi

Đàn ông trên 40 tuổi có nguy cơ cao (nghiện thuốc nặng trên 10 năm) nên chụp phim phổi 1 - 2 năm một lần.

Sau khi báo TSK số 343 phát hành, độc giả đã gọi điện về toà soạn nêu thắc mắc về bảng liệt kê trong phần “Tình hình ung thư trên thế giới” ở trang 20. Toà soạn đã liên hệ vơi GSBS Nguyễn Chấn Hùng, và được giải thích như sau:

Theo thống kê toàn thế giới gần đây nhất (năm 2002):

- Tổng số ca mắc mới ung thư trên toàn thế giới trong năm 2002 là 10.862.000 người, trong đó số ca ung thư phổi là 1.350.000, số ca ung thư vú là 1.150.000, số ca ung thư đại trực tràng là 1.000.000.

- Tổng số người chết vì ung thư trong năm 2002 là 6.724.000; trong đó số người chết do ung thư phổi là 1.180.000 số người chết do dạ dày là 934.000, số người chết do ung thư gan là 580.000.

- Tổng số người mắc bệnh ung thư trên 5 năm còn sống là 24.570.000; trong đó số người bệnh ung thư vú 4.400.000, số người bệnh ung thư đại trực tràng là 2.830.000, số người bệnh ung thư tiền liệt tuyến là 2.360.000.

Nguồn: Thuốc & Sức khoẻ, số 344, 15 - 11 - 2007, tr 22

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

VUSTA xây dựng đề án vị trí việc làm giai đoạn 2027–2031
Là hội quần chúng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đang tập trung triển khai việc rà soát vị trí việc làm (VTVL), xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027–2031, nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN).
Tập huấn sử dụng hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ngày 5/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Hướng dẫn sử dụng phần mềm trong quản lý và điều hành tác nghiệp văn bản đi và đến. Hội thảo nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng, khai thác hiệu quả các chức năng của hệ thống số hóa, góp phần tích cực vào quá trình chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, điều hành và xử lý văn bản nghiệp vụ tại Cơ quan VUSTA.
Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.
Đắk Lắk: Phản biện hồ sơ Dự án nhà máy điện gió, điện mặt trời
Sáng 29/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Hội đồng góp ý, phản biện xã hội và phản biện khoa học đối với hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư Dự án Nhà máy điện gió E&M Đắk Lắk tại xã Ea Knốp và xã Cư Prao; Dự án Nhà máy điện mặt trời Jang Pông 2 tại xã Ea Wer.
Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.