Trái cây trước ngưỡng cửa hội nhập: Sản xuất trái cây sạch- yêu cầu cấp thiết

Trong khi đó thị trường xuất khẩu rau - quả của chúng ta lại giảm mạnh. Nếu năm 2001, rau quả Việt Nam xuất khẩu sang trên 42 nước và vùng lãnh thổ, thì năm 2004, chỉ còn lại 39 và năm 2005 còn lại 36.

Thị trường ngày càng co cụm lại do nhiều nguyên nhân. Trong đó, chủ yếu vẫn là sản xuất manh mún, chất lượng; quy cách không đồng nhất, số lượng không tập trung, giá cao. Còn một nguyên nhân mà các nước nhập khẩu trái cây luôn đề cập đến là dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong trái cây của Việt Namluôn vượt mức cho phép. Do đó việc sản xuất trái cây sạch, chất lượng cao và giảm giá thành là rất cấp thiết để tăng sức cạnh tranh của trái cây ViệtNamở thị trường nội địa, và phục vụ thị trường xuất khẩu.

Theo TS Võ Mai, Trưởng Ban điều hành sản xuất và tiêu thụ trái cây an toàn khu vực sông Tiền (GAP) cho biết, chất lượng và dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong trái cây là 2 rào cản lớn nhất đối với trái cây xuất khẩu. Vì vậy, ngay từ bây giờ chúng ta phải tổ chức sản xuất trái cây an toàn, không chỉ an toàn cho người tiêu dùng, mà còn an toàn cho người sản xuất và cả môi trường.

Thứ hai là chúng ta phải phòng trừ những loại sâu bệnh, mà hiện nay, điểm nóng nhất là ruồi đục quả. Việt Nam đang phối hợp với một số nước như New Zeland, Australia, Nhật Bản..., nghiên cứu ứng dụng một loạt biện pháp để tiêu diệt trứng ruồi trên trái cây khi xuất khẩu, nhằm tăng tính cạnh tranh của trái cây ở thị trường trong nước và có thể đứng vững trên thị trường thế giới.

Một vấn đề nổi cộm khác là giá thành trái cây của ViệtNamkhác cao so với một số nước trong khu vực. Để xuất khẩu trái cây có hiệu quả, cần áp dụng trên các vườn trồng họ cây có múi quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM). Ngày nay việc ứng dụng quy trình quản lý dịch hại tổng hợp đang được Trung tâm bảo vệ thực vật phíaNamphổ biến rộng rãi cho bà con nhà vườn ở ĐBSCL. IPM là biện pháp cần thiết áp dụng trên vườn cây ăn trái nhằm mục đích bảo vệ thiên địch, cải thiện môi trường, giúp cho sản phẩm an toàn và môi trường sống ngày càng tốt hơn.

Từ buổi tổng kết lớp học ứng dụng IPM trên họ cây có múi đầu tiên tại xã Mỹ Đức Tây, huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang hồi trung tuần tháng 11/2005, đến nay Trung tâm đã tổ chức được 18 lớp ứng dụng IPM, riêng huyện Cái Bè đã tổ chức được 2 lớp, mỗi lớp có 30 học viên nhà vườn, thử nghiệm và ghi nhận hiệu quả các biện pháp đã học vào vườn cây ăn trái của bà con trong 5 tháng.

Từ lâu, thuật ngữ IPM đã rất quen thuộc với bà con nông dân, vì chương trình IPM đã ứng dụng rất thành công trên cây lúa trong thời gian qua, nhưng với nhà vườn thì còn khá mới mẻ. Mục tiêu của IPM là nhằm giảm thiểu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật ở mức thấp nhất, giúp cho nông sản và môi trường được an toàn.

Trong điều kiện sản xuất hiện nay, để bảo vệ được vườn cây không bị sâu bệnh phá hại, bà con thường dùng thuốc bảo vệ thực vật lâu ngày và số lần phun thuốc tăng lên. Do đó, sẽ dẫn đến trường hợp dư lượng thuốc bảo vệ thực vật còn nằm trong sản phẩm khi nhà vườn thu hoạch, khi bán ra thị trường sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ của người tiêu dùng. Việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật bất hợp lý cũng làm nảy sinh một vấn đề là tính kháng của sâu bệnh dần dần tăng lên, quần thể sâu bệnh mới phát triển, buộc phải dùng thuốc bảo vệ thực vật nhiều hơn... Như vậy lại phải đầu tư nhiều vốn cho cây trái, vô tình đẩy giá thành sản phẩm lên cao mà lại không an toàn.

Áp dụng các biện pháp đối phó dịch hại mà không cần dùng đến thuốc bảo vệ thực vật là những điều bổ ích mà bà con nhà vườn ở ĐBSCL được tập huấn và cũng là mục đích của các lớp học IPM trên vườn cây ăn trái hướng tới. Một khi bà con nhà vườn trồng họ cây có múi được hướng dẫn quy trình quản lý dịch hại tổng hợp, giá thành sản phẩm giảm rõ rệt làm tăng tính cạnh tranh của trái cây đồng bằng. Và khi theo lớp học IPM bà con nhà vườn ở ĐBSCL đã chú ý sử dụng phân hữu cơ ngày càng nhiều hơn cho vườn cây, lượng phân hoá học bón vườn cây cũng có thay đổi.

Thông tin từ ngành bảo vệ thực vật cho biết, quy trình IPM trên vườn cây có một số điểm khác nhau giữa mỗi loại cây ăn trái, và các nhà khoa học Việt Nam đang cố gắng xác định điểm cụ thể trên từng loại cây để giúp bà con nhà vườn giảm giá thành sản xuất bằng cách ứng dụng hoàn toàn quy trình quản lý dịch hại tổng hợp trên vườn cây ăn trái.

Nguồn: Thời báo Kinh tế ViệtNam- No.174 [ 2006-08-31 ]