Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 30/08/2007 22:43 (GMT+7)

Tìm thấy xác ướp Nữ hoàng Ai Cập

Nữ hoàng Hatshepsut cai trị Ai Cập từ năm 1479 đến năm 1458 trước Công nguyên (TCN). Bà là một phụ nữ có cá tính khác thường, hay ăn mặc như con trai và đeo râu giả. Hatshepsut là người phụ nữ hiếm hoi được tôn sùng là pharaoh, vị vua của Thượng và Hạ Ai Cập, một danh vị mà hai người phụ nữ rất nổi tiếng khác là Hoàng hậu Nefertiti và Nữ hoàng Cleopâtra cũng chưa bao giờ đạt tới. Dưới bàn tay cai trị của bà, đất nước Ai Cập rất thịnh vượng, của cải chất đầy trong kho. Bà đã bỏ ra nhiều tiền bạc để xây dựng hàng trăm công trình kiến trúc vĩ đại khắp Thượng và Hạ Ai Cập, nay vẫn tồn tại. Ngoài ra, bà còn tiến hành những cuộc viễn chinh sang tận bờ sông Euphrates (nay là Iraq) và Nubia (nay là Sudan). Các nhà sử học đánh giá Nữ hoàng Hatshepsut là một nhà cai trị tài ba trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Hầu như tất cả viện bảo tàng trên thế giới đều có những bộ sưu tập tượng của bà với bộ râu giả đặc trưng.

Nữ hoàng Hatshepsut là pharaoh đời thứ V của triều đại thứ XVIII, con gái của pharaoh Thumose I, phu nhân của pharaoh Thumose II (ông này đồng thời cũng là anh em cùng cha khác mẹ của bà. Kiểu hôn nhân trực hệ như vậy rất phổ biến ở Ai Cập cổ). Sau khi phu quân chết, bà đã kế vị và cai trị Ai Cập trong 20 năm, mất khi mới bước sang tuổi trung niên. Sau cái chết của bà, con trai của chồng bà là pharaoh Thumose III đã ra lệnh đục xóa tên tuổi của Hatshepsut ở các bản ghi trên đá để trả thù bà đã cướp ngôi của ông ta. Xác ướp của bà cũng bị mất tích từ đấy, nhiều khả năng bị lẫn lộn trong rất nhiều xác ướp của các vị vua chúa chưa rõ danh tính trong thung lũng của các vị vua tại Luxor.

Để phục vụ cho công tác nghiên cứu, kênh truyền hình Discovery đã thuê một chiếc máy chụp cắt lớp CT của Tập đoàn Siemens và bỏ ra 5 triệu USD để trang bị cho một phòng xét nghiệm ADN đặt tại tầng hầm của Viện Bảo tàng Cairo.

Tiến sĩ Hawass quyết định dùng máy CT để nghiên cứu các xác ướp, sau đó sẽ dùng phương pháp ADN để kiểm định quan hệ họ hàng giữa các mẫu. Lý do ông đưa ra là việc lấy mẫu ADN từ xác ướp là rất khó khăn vì mẫu dễ bị mủn gẫy và dễ bị nhiễm khuẩn khiến kết quả không còn chính xác nữa.

Tiến sĩ Hawass cùng 4 xác ướp đã được nghiên cứu.
Tiến sĩ Hawass cùng 4 xác ướp đã được nghiên cứu.
Sau khi sàng đi lọc lại, nhóm của Tiến sĩ Hawass quyết định nghiên cứu 4 xác phụ nữ. Hai xác ướp đầu tiên được tìm thấy trong lăng mộ KV60. Nhà khảo cổ nổi tiếng Howard Carter đã khai quậtlăng mộ KV60 và tìm thấy 2 xác này vào năm 1903. Một phụ nữ có dáng vóc bé nhỏ nằm trong quan tài đá, trên nắp có khắc chữ nói rằng, bà là nhũ mẫu của Hoàng gia, tên là In. Xác ướp thứ hai là của mộtphụ nữ to béo, nằm trên sàn, ngay bên cạnh quan tài của In, tay trái của bà bắt chéo trên ngực - một dấu hiệu chứng tỏ bà là thành viên Hoàng gia. Lý do mà Tiến sĩ Hawass quyết định nghiên cứu 2 xácnày là vị trí của lăng mộ KV60 nằm ngay ở phía trước KV20 - lăng mộ chung của chính Hatshepsut và cha bà. Còn nữa, theo lịch sử, Hatshepsut có một bà nhũ mẫu tên là Sitre-In. Hai xác ướp còn lại đượctìm thấy ở lăng mộ DB320. Trong lăng mộ này, các nhà khảo cổ thời trước đã tìm thấy một chiếc hòm gỗ có khắc tên và phù hiệu của Hatshepsut, bên trong có chứa phủ tạng của bà, được lấy ra trong quátrình ướp xác. Theo kinh nghiệm của Tiến sĩ Hawass, chiếc hòm luôn đi cùng với xác ướp.

Bốn xác ướp được đưa lên máy chụp CT. Tiến sĩ Hawass yêu cầu scan cả những đồ vật của Hatshepsut tìm thấy trong lăng mộ KV20 của bà và chiếc hòm gỗ. Thật bất ngờ! Bên trong, ngoài phủ tạng của Hatshepsut còn có một chiếc răng hàm. Có lẽ nó đã bị rơi ra trong quá trình ướp xác Hatshepsut và những người thợ đã nhặt bỏ vào hòm. Người Ai Cập cổ đại tin rằng các bộ phận của người chết phải ở cùng một chỗ để chuẩn bị tái sinh ở kiếp sau. Chính chiếc răng này đã dẫn dắt các nhà khoa học đi đến thành công. Trong số 4 xác được nghiên cứu, người phụ nữ to béo ở lăng mộ KV60 là chủ nhân của chiếc răng. Giáo sư nha khoa Galal El - Beheri của Đại học Cairo đã kết luận như vậy vì lỗ hổng trên hàm của bà ta trùng khớp với chiếc răng. Vậy bà chính là Nữ hoàng Hatshepsut!

Tiếp tục nghiên cứu, các nhà khoa học đã có thêm những phát kiến thú vị về người phụ nữ danh tiếng lẫy lừng trong thế giới Ai Cập cổ đại này. Bà chết năm 50 tuổi vì rất nhiều chứng bệnh: bệnh béo phì, bệnh ung thư gan, ung thư xương và bệnh tiểu đường.

Lý do xác ướp của Hatshepsut có trong lăng mộ KV60 được các nhà sử học giải thích như sau: sau khi Nữ hoàng Hatshepsut mất, có lẽ pharaoh Thumose III đã sai người đột nhập vào lăng mộ KV20, lấy xác của bà và bỏ vào lăng mộ của bà vú Sitre-In ở gần đó để trả thù.

Nữ hoàng Hatshepsut là một nhân vật có địa vị đặc biệt trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Vì vậy, việc Tiến sĩ Zahi Hawass và các cộng sự tìm ra xác ướp của bà được các nhà khoa học thế giới đánh giá ngang tầm với sự kiện nhà khảo cổ học nổi tiếng Howard Carter tìm ra lăng mộ còn nguyên vẹn của pharaoh Tutankhamun hồi đầu thế kỷ này.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Thanh Hoá: Phát huy nguồn lực trí tuệ của đội ngũ trí thức
Ngày 06/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Trường Đại học Hồng Đức và Viện Nông nghiệp Thanh Hóa tổ chức Diễn đàn khoa học với chủ đề “Giải pháp nâng cao hiệu quả tập hợp và phát huy trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, trí thức, nhà khoa học trình độ cao thuộc các lĩnh vực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Thanh Hóa”.
Bắc Ninh: Hội thảo chuyển đổi số - cơ hội, thách thức và nhu cầu nhân lực
Ngày 05/11, Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Bắc Ninh phối hợp với Trường Cao đẳng Lý Thái Tổ tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Chuyển đổi số và Trí tuệ nhân tạo (AI) trong Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng - Cơ hội, thách thức và nhu cầu nhân lực giai đoạn 2026–2030”.
VUSTA xây dựng đề án vị trí việc làm giai đoạn 2027–2031
Là hội quần chúng được Đảng và Nhà nước giao nhiệm vụ ở Trung ương, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đang tập trung triển khai việc rà soát vị trí việc làm (VTVL), xây dựng phương án biên chế giai đoạn 2027–2031, nhằm hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả tập hợp đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ (KH&CN).
Tập huấn sử dụng hệ thống thông tin điều hành tác nghiệp Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Ngày 5/11, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức Hội nghị Hướng dẫn sử dụng phần mềm trong quản lý và điều hành tác nghiệp văn bản đi và đến. Hội thảo nhằm nâng cao kỹ năng sử dụng, khai thác hiệu quả các chức năng của hệ thống số hóa, góp phần tích cực vào quá trình chuyển đổi số toàn diện trong công tác quản lý, điều hành và xử lý văn bản nghiệp vụ tại Cơ quan VUSTA.
Lào Cai: 52 đề tài xuất sắc sẽ được trao giải Cuộc thi lần thứ 21
Chiều 3/11, Ông Giàng Quốc Hưng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh, Trưởng Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật (Hội thi) và Cuộc thi Sáng tạo thanh, thiếu niên, nhi đồng tỉnh (Cuộc thi), chủ trì cuộc họp thống nhất công tác chuẩn bị tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ 21 và phát động Cuộc thi lần thứ 22.
Cải cách hành chính và chuyển đổi số ở cơ sở cần thực chất hơn
Năm 2026, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, cải cách hành chính và chuyển đổi số đặt ra yêu cầu cao với chính quyền cơ sở. Qua khảo sát tại phường Tuy Hòa, Cư Bao, xã Sơn Hòa, Sông Hinh, Ea Na và Yang Mao, Hội đồng tư vấn Dân chủ – Pháp luật thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Đắk Lắk ghi nhận nỗ lực của địa phương và những vấn đề cần tháo gỡ để nâng cao chất lượng phục vụ.
Tôn vinh tinh hoa đạo học, tiếp nối mạch nguồn hiền tài dân tộc
Từ ngày 5 - 15/11, thành phố Hà Nội tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm 950 năm thành lập Quốc Tử Giám (1076–2026), với nhiều chương trình văn hóa, nghệ thuật, triển lãm, trải nghiệm di sản và hội thảo khoa học. Đây là dịp tôn vinh những giá trị bền vững của nền Quốc học Việt Nam, khơi dậy truyền thống hiếu học, tôn sư trọng đạo và tinh thần trọng dụng hiền tài.