Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 30/08/2007 22:43 (GMT+7)

Tìm thấy xác ướp Nữ hoàng Ai Cập

Nữ hoàng Hatshepsut cai trị Ai Cập từ năm 1479 đến năm 1458 trước Công nguyên (TCN). Bà là một phụ nữ có cá tính khác thường, hay ăn mặc như con trai và đeo râu giả. Hatshepsut là người phụ nữ hiếm hoi được tôn sùng là pharaoh, vị vua của Thượng và Hạ Ai Cập, một danh vị mà hai người phụ nữ rất nổi tiếng khác là Hoàng hậu Nefertiti và Nữ hoàng Cleopâtra cũng chưa bao giờ đạt tới. Dưới bàn tay cai trị của bà, đất nước Ai Cập rất thịnh vượng, của cải chất đầy trong kho. Bà đã bỏ ra nhiều tiền bạc để xây dựng hàng trăm công trình kiến trúc vĩ đại khắp Thượng và Hạ Ai Cập, nay vẫn tồn tại. Ngoài ra, bà còn tiến hành những cuộc viễn chinh sang tận bờ sông Euphrates (nay là Iraq) và Nubia (nay là Sudan). Các nhà sử học đánh giá Nữ hoàng Hatshepsut là một nhà cai trị tài ba trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Hầu như tất cả viện bảo tàng trên thế giới đều có những bộ sưu tập tượng của bà với bộ râu giả đặc trưng.

Nữ hoàng Hatshepsut là pharaoh đời thứ V của triều đại thứ XVIII, con gái của pharaoh Thumose I, phu nhân của pharaoh Thumose II (ông này đồng thời cũng là anh em cùng cha khác mẹ của bà. Kiểu hôn nhân trực hệ như vậy rất phổ biến ở Ai Cập cổ). Sau khi phu quân chết, bà đã kế vị và cai trị Ai Cập trong 20 năm, mất khi mới bước sang tuổi trung niên. Sau cái chết của bà, con trai của chồng bà là pharaoh Thumose III đã ra lệnh đục xóa tên tuổi của Hatshepsut ở các bản ghi trên đá để trả thù bà đã cướp ngôi của ông ta. Xác ướp của bà cũng bị mất tích từ đấy, nhiều khả năng bị lẫn lộn trong rất nhiều xác ướp của các vị vua chúa chưa rõ danh tính trong thung lũng của các vị vua tại Luxor.

Để phục vụ cho công tác nghiên cứu, kênh truyền hình Discovery đã thuê một chiếc máy chụp cắt lớp CT của Tập đoàn Siemens và bỏ ra 5 triệu USD để trang bị cho một phòng xét nghiệm ADN đặt tại tầng hầm của Viện Bảo tàng Cairo.

Tiến sĩ Hawass quyết định dùng máy CT để nghiên cứu các xác ướp, sau đó sẽ dùng phương pháp ADN để kiểm định quan hệ họ hàng giữa các mẫu. Lý do ông đưa ra là việc lấy mẫu ADN từ xác ướp là rất khó khăn vì mẫu dễ bị mủn gẫy và dễ bị nhiễm khuẩn khiến kết quả không còn chính xác nữa.

Tiến sĩ Hawass cùng 4 xác ướp đã được nghiên cứu.
Tiến sĩ Hawass cùng 4 xác ướp đã được nghiên cứu.
Sau khi sàng đi lọc lại, nhóm của Tiến sĩ Hawass quyết định nghiên cứu 4 xác phụ nữ. Hai xác ướp đầu tiên được tìm thấy trong lăng mộ KV60. Nhà khảo cổ nổi tiếng Howard Carter đã khai quậtlăng mộ KV60 và tìm thấy 2 xác này vào năm 1903. Một phụ nữ có dáng vóc bé nhỏ nằm trong quan tài đá, trên nắp có khắc chữ nói rằng, bà là nhũ mẫu của Hoàng gia, tên là In. Xác ướp thứ hai là của mộtphụ nữ to béo, nằm trên sàn, ngay bên cạnh quan tài của In, tay trái của bà bắt chéo trên ngực - một dấu hiệu chứng tỏ bà là thành viên Hoàng gia. Lý do mà Tiến sĩ Hawass quyết định nghiên cứu 2 xácnày là vị trí của lăng mộ KV60 nằm ngay ở phía trước KV20 - lăng mộ chung của chính Hatshepsut và cha bà. Còn nữa, theo lịch sử, Hatshepsut có một bà nhũ mẫu tên là Sitre-In. Hai xác ướp còn lại đượctìm thấy ở lăng mộ DB320. Trong lăng mộ này, các nhà khảo cổ thời trước đã tìm thấy một chiếc hòm gỗ có khắc tên và phù hiệu của Hatshepsut, bên trong có chứa phủ tạng của bà, được lấy ra trong quátrình ướp xác. Theo kinh nghiệm của Tiến sĩ Hawass, chiếc hòm luôn đi cùng với xác ướp.

Bốn xác ướp được đưa lên máy chụp CT. Tiến sĩ Hawass yêu cầu scan cả những đồ vật của Hatshepsut tìm thấy trong lăng mộ KV20 của bà và chiếc hòm gỗ. Thật bất ngờ! Bên trong, ngoài phủ tạng của Hatshepsut còn có một chiếc răng hàm. Có lẽ nó đã bị rơi ra trong quá trình ướp xác Hatshepsut và những người thợ đã nhặt bỏ vào hòm. Người Ai Cập cổ đại tin rằng các bộ phận của người chết phải ở cùng một chỗ để chuẩn bị tái sinh ở kiếp sau. Chính chiếc răng này đã dẫn dắt các nhà khoa học đi đến thành công. Trong số 4 xác được nghiên cứu, người phụ nữ to béo ở lăng mộ KV60 là chủ nhân của chiếc răng. Giáo sư nha khoa Galal El - Beheri của Đại học Cairo đã kết luận như vậy vì lỗ hổng trên hàm của bà ta trùng khớp với chiếc răng. Vậy bà chính là Nữ hoàng Hatshepsut!

Tiếp tục nghiên cứu, các nhà khoa học đã có thêm những phát kiến thú vị về người phụ nữ danh tiếng lẫy lừng trong thế giới Ai Cập cổ đại này. Bà chết năm 50 tuổi vì rất nhiều chứng bệnh: bệnh béo phì, bệnh ung thư gan, ung thư xương và bệnh tiểu đường.

Lý do xác ướp của Hatshepsut có trong lăng mộ KV60 được các nhà sử học giải thích như sau: sau khi Nữ hoàng Hatshepsut mất, có lẽ pharaoh Thumose III đã sai người đột nhập vào lăng mộ KV20, lấy xác của bà và bỏ vào lăng mộ của bà vú Sitre-In ở gần đó để trả thù.

Nữ hoàng Hatshepsut là một nhân vật có địa vị đặc biệt trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Vì vậy, việc Tiến sĩ Zahi Hawass và các cộng sự tìm ra xác ướp của bà được các nhà khoa học thế giới đánh giá ngang tầm với sự kiện nhà khảo cổ học nổi tiếng Howard Carter tìm ra lăng mộ còn nguyên vẹn của pharaoh Tutankhamun hồi đầu thế kỷ này.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng AI”
Sáng 17/8, tại phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Lào Cai phối hợp với Trung tâm Phát triển Khoa học công nghệ và Chăm sóc sức khỏe cộng đồng và Câu lạc bộ Trí thức trẻ tỉnh Lào Cai tổ chức Hội thảo chuyên đề “Cùng nhau an toàn trên không gian mạng thời đại trí tuệ nhân tạo AI”.
Đắk Lắk: Sức sáng tạo tuổi trẻ đối với hoạt động khoa học công nghệ
Ngay sau Đại hội Liên hiệp Hội tỉnh Đắk Lắk lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2031, hoạt động chuyên môn đầu tiên được triển khai là chấm sơ khảo Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên và nhi đồng lần thứ I năm 2026. Với 170 mô hình tham gia, cuộc thi cho thấy sức sáng tạo phong phú của tuổi trẻ, nhất là ở những lĩnh vực gắn với công nghệ, phát triển kinh tế và ứng phó với biến đổi khí hậu.
Thống nhất các nội dung chuẩn bị Đại hội IX Liên hiệp Hội Việt Nam
Sáng 12-8, tại Hà Nội, Đoàn Chủ tịch và Hội đồng Trung ương Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ 19 và Hội nghị Hội đồng Trung ương lần thứ 13 khóa VIII dưới hình thức trực tiếp và trực tuyến, nhằm tập trung rà soát, thống nhất các nội dung chuẩn bị Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp Hội Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026-2031
Quảng Trị: Tập huấn cập nhật kiến thức chăm sóc người bệnh
Ngày 11/8, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) tỉnh phối hợp với Hội Y học tỉnh tổ chức tập huấn “Cập nhật kiến thức, nâng cao kỹ năng chăm sóc người bệnh”, nhằm cập nhật kiến thức chuyên môn và y khoa mới, nâng cao kỹ năng chăm sóc người bệnh cho đội ngũ điều dưỡng.
Đại hội lần thứ nhất Liên hiệp Hội Việt Nam – Dấu mốc khai sinh mái nhà chung của trí thức khoa học và công nghệ
Ngày 26/3/1983, tại Thủ đô Hà Nội, Đại hội thành lập Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam được tổ chức. Từ dấu mốc lịch sử ấy, một tổ chức chung của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ Việt Nam chính thức hình thành, mở ra hành trình tập hợp, đoàn kết và phát huy trí tuệ của các nhà khoa học vì sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước.