Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ năm, 30/08/2007 22:43 (GMT+7)

Tìm thấy xác ướp Nữ hoàng Ai Cập

Nữ hoàng Hatshepsut cai trị Ai Cập từ năm 1479 đến năm 1458 trước Công nguyên (TCN). Bà là một phụ nữ có cá tính khác thường, hay ăn mặc như con trai và đeo râu giả. Hatshepsut là người phụ nữ hiếm hoi được tôn sùng là pharaoh, vị vua của Thượng và Hạ Ai Cập, một danh vị mà hai người phụ nữ rất nổi tiếng khác là Hoàng hậu Nefertiti và Nữ hoàng Cleopâtra cũng chưa bao giờ đạt tới. Dưới bàn tay cai trị của bà, đất nước Ai Cập rất thịnh vượng, của cải chất đầy trong kho. Bà đã bỏ ra nhiều tiền bạc để xây dựng hàng trăm công trình kiến trúc vĩ đại khắp Thượng và Hạ Ai Cập, nay vẫn tồn tại. Ngoài ra, bà còn tiến hành những cuộc viễn chinh sang tận bờ sông Euphrates (nay là Iraq) và Nubia (nay là Sudan). Các nhà sử học đánh giá Nữ hoàng Hatshepsut là một nhà cai trị tài ba trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Hầu như tất cả viện bảo tàng trên thế giới đều có những bộ sưu tập tượng của bà với bộ râu giả đặc trưng.

Nữ hoàng Hatshepsut là pharaoh đời thứ V của triều đại thứ XVIII, con gái của pharaoh Thumose I, phu nhân của pharaoh Thumose II (ông này đồng thời cũng là anh em cùng cha khác mẹ của bà. Kiểu hôn nhân trực hệ như vậy rất phổ biến ở Ai Cập cổ). Sau khi phu quân chết, bà đã kế vị và cai trị Ai Cập trong 20 năm, mất khi mới bước sang tuổi trung niên. Sau cái chết của bà, con trai của chồng bà là pharaoh Thumose III đã ra lệnh đục xóa tên tuổi của Hatshepsut ở các bản ghi trên đá để trả thù bà đã cướp ngôi của ông ta. Xác ướp của bà cũng bị mất tích từ đấy, nhiều khả năng bị lẫn lộn trong rất nhiều xác ướp của các vị vua chúa chưa rõ danh tính trong thung lũng của các vị vua tại Luxor.

Để phục vụ cho công tác nghiên cứu, kênh truyền hình Discovery đã thuê một chiếc máy chụp cắt lớp CT của Tập đoàn Siemens và bỏ ra 5 triệu USD để trang bị cho một phòng xét nghiệm ADN đặt tại tầng hầm của Viện Bảo tàng Cairo.

Tiến sĩ Hawass quyết định dùng máy CT để nghiên cứu các xác ướp, sau đó sẽ dùng phương pháp ADN để kiểm định quan hệ họ hàng giữa các mẫu. Lý do ông đưa ra là việc lấy mẫu ADN từ xác ướp là rất khó khăn vì mẫu dễ bị mủn gẫy và dễ bị nhiễm khuẩn khiến kết quả không còn chính xác nữa.

Tiến sĩ Hawass cùng 4 xác ướp đã được nghiên cứu.
Tiến sĩ Hawass cùng 4 xác ướp đã được nghiên cứu.
Sau khi sàng đi lọc lại, nhóm của Tiến sĩ Hawass quyết định nghiên cứu 4 xác phụ nữ. Hai xác ướp đầu tiên được tìm thấy trong lăng mộ KV60. Nhà khảo cổ nổi tiếng Howard Carter đã khai quậtlăng mộ KV60 và tìm thấy 2 xác này vào năm 1903. Một phụ nữ có dáng vóc bé nhỏ nằm trong quan tài đá, trên nắp có khắc chữ nói rằng, bà là nhũ mẫu của Hoàng gia, tên là In. Xác ướp thứ hai là của mộtphụ nữ to béo, nằm trên sàn, ngay bên cạnh quan tài của In, tay trái của bà bắt chéo trên ngực - một dấu hiệu chứng tỏ bà là thành viên Hoàng gia. Lý do mà Tiến sĩ Hawass quyết định nghiên cứu 2 xácnày là vị trí của lăng mộ KV60 nằm ngay ở phía trước KV20 - lăng mộ chung của chính Hatshepsut và cha bà. Còn nữa, theo lịch sử, Hatshepsut có một bà nhũ mẫu tên là Sitre-In. Hai xác ướp còn lại đượctìm thấy ở lăng mộ DB320. Trong lăng mộ này, các nhà khảo cổ thời trước đã tìm thấy một chiếc hòm gỗ có khắc tên và phù hiệu của Hatshepsut, bên trong có chứa phủ tạng của bà, được lấy ra trong quátrình ướp xác. Theo kinh nghiệm của Tiến sĩ Hawass, chiếc hòm luôn đi cùng với xác ướp.

Bốn xác ướp được đưa lên máy chụp CT. Tiến sĩ Hawass yêu cầu scan cả những đồ vật của Hatshepsut tìm thấy trong lăng mộ KV20 của bà và chiếc hòm gỗ. Thật bất ngờ! Bên trong, ngoài phủ tạng của Hatshepsut còn có một chiếc răng hàm. Có lẽ nó đã bị rơi ra trong quá trình ướp xác Hatshepsut và những người thợ đã nhặt bỏ vào hòm. Người Ai Cập cổ đại tin rằng các bộ phận của người chết phải ở cùng một chỗ để chuẩn bị tái sinh ở kiếp sau. Chính chiếc răng này đã dẫn dắt các nhà khoa học đi đến thành công. Trong số 4 xác được nghiên cứu, người phụ nữ to béo ở lăng mộ KV60 là chủ nhân của chiếc răng. Giáo sư nha khoa Galal El - Beheri của Đại học Cairo đã kết luận như vậy vì lỗ hổng trên hàm của bà ta trùng khớp với chiếc răng. Vậy bà chính là Nữ hoàng Hatshepsut!

Tiếp tục nghiên cứu, các nhà khoa học đã có thêm những phát kiến thú vị về người phụ nữ danh tiếng lẫy lừng trong thế giới Ai Cập cổ đại này. Bà chết năm 50 tuổi vì rất nhiều chứng bệnh: bệnh béo phì, bệnh ung thư gan, ung thư xương và bệnh tiểu đường.

Lý do xác ướp của Hatshepsut có trong lăng mộ KV60 được các nhà sử học giải thích như sau: sau khi Nữ hoàng Hatshepsut mất, có lẽ pharaoh Thumose III đã sai người đột nhập vào lăng mộ KV20, lấy xác của bà và bỏ vào lăng mộ của bà vú Sitre-In ở gần đó để trả thù.

Nữ hoàng Hatshepsut là một nhân vật có địa vị đặc biệt trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Vì vậy, việc Tiến sĩ Zahi Hawass và các cộng sự tìm ra xác ướp của bà được các nhà khoa học thế giới đánh giá ngang tầm với sự kiện nhà khảo cổ học nổi tiếng Howard Carter tìm ra lăng mộ còn nguyên vẹn của pharaoh Tutankhamun hồi đầu thế kỷ này.

Xem Thêm

Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố: Phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ giải quyết các bài toán thực tiễn tại địa phương
Hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh, thành phố thời gian qua ngày càng bám sát yêu cầu phát triển và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Thông qua tư vấn, phản biện chính sách, chuyển giao khoa học công nghệ, phổ biến kiến thức, đội ngũ trí thức đã có nhiều đóng góp thiết thực, góp phần đưa tri thức khoa học vào đời sống, phục vụ phát triển KH-XH tại địa phương.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề xuất mạng lưới “Không gian vì Phát triển và Khả năng chống chịu”
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu 5 nguyên tắc quản trị đa phương với không gian vũ trụ, kêu gọi không đe dọa hoặc sử dụng vũ lực, đặt con người và Trái Đất ở trung tâm, đồng thời sẵn sàng làm điểm kết nối cho Đông Nam Á trong hợp tác quốc tế về không gian vũ trụ.
Bắc Ninh: Tháo gỡ vướng mắc trong tổ chức các hội thi, cuộc thi
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh đã tổ chức Tọa đàm “Nghị quyết số 25/2026/NQ-HĐND – Từ quy định đến thực tiễn tổ chức các hội thi, cuộc thi sáng tạo do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Ninh tham mưu, chủ trì”. Ông Nguyễn Hồng Sơn- Phó Chủ tịch Liên hiệp hội tỉnh chủ trì hội nghị.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga
Theo đặc phái viên TTXVN, tối 9/9 (giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam rời thủ đô Moskva kết thúc tốt đẹp chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga (từ ngày 7-9/9/2026) và tiếp tục thăm chính thức Cộng hòa Pháp, dự Hội nghị Thượng đỉnh Không gian vũ trụ tại Paris từ ngày 9 -12/9/2026.
Tuyên bố chung về củng cố hơn nữa quan hệ đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam- Nga
Nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân và Đoàn Đại biểu cấp cao Việt Nam tới Liên bang Nga từ ngày 7-9/9, hai bên đã ra Tuyên bố chung về việc củng cố hơn nữa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nga trong giai đoạn mới. Ban Biên tập vusta.vn trân trọng giới thiệu toàn văn Tuyên bố chung:
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Liên bang Nga, ngày 9/9/2026, tại Điện Kremlin, sau Lễ đón trọng thị với nghi thức cấp nhà nước, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm đã hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin.
Hải Phòng: Sáp nhập Hội Làm vườn và Hội Kế hoạch hóa gia đình về Liên hiệp hội Thành phố
Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng vừa ban hành Quyết định số 3494/QĐ-UBND ngày 29/8/2026 về việc cho phép sáp nhập Hội Làm vườn thành phố Hải Phòng và Hội Kế hoạch hóa gia đình thành phố Hải Phòng vào Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) thành phố Hải Phòng.
Thanh Hoá: Tập huấn công nghệ số và ứng dụng số trong sản xuất và đời sống
Ngày 08/9, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội tỉnh) đã phối hợp với Hội Tin học Thanh Hóa và Trường Đại học Hồng Đức tổ chức Hội nghị tập huấn với chủ đề “Công nghệ số và ứng dụng số cho công dân xuất sắc và tiêu biểu trong lao động và sản xuất trên địa bàn tỉnh”.