Phát huy sức mạnh trí tuệ và tâm huyết của trí thức KHCN trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị

Ngày 29-4, LHHVN đã tổ chức hội thảo “Vai trò của trí thức khoa học và công nghệ Liên hiệp Hội Việt Nam trong việc thực hiện Nghị quyết số 57 – NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị”. Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng; Tổng Thư ký LHHVN Nguyễn Quyết Chiến đồng chủ trì Hội thảo.

Toàn cảnh Hội thảo

Phát biểu khai mạc Hhội thảo, Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng cho biết, để chỉ đạo việc quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW trong toàn hệ thống, Đảng ủy LHHVN đã ban hành Kế hoạch số 16-KH/ĐU ngày 24-2-2025 về việc triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW với quan điểm phát huy tinh thần trách nhiệm, trí tuệ, nhiệt huyết của trí thức khoa học và công nghệ, các nhà khoa học thuộc LHHVN nhằm đẩy mạnh nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ khoa học công nghệ vào thực tiễn đời sống, sản xuất, tạo bước gia tăng hàm lượng khoa học, đưa khoa học công nghệ, chuyển đổi số thành lực lượng sản xuất quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội đất nước.

Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng phát biểu khai mạc Hội thảo

Theo Chủ tịch LHHVN Phan Xuân Dũng, Hội thảo được tổ chức để các nhà khoa học, lãnh đạo của các hội, các đơn vị trực thuộc LHHVN trao đổi ý kiến nhằm thực hiện tốt Nghị quyết số 57-NQ/TW trong toàn hệ thống và đề ra biện pháp để thúc đẩy ứng dụng tiến bộ khoa học công nghệ vào cuộc sống, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu mà Đảng đã đề ra trong Nghị quyết số 57-NQ/TW... ngày 22/12/2024.

Tại Hội thảo, Nguyên Phó Chủ tịch LHHVN Nghiêm Vũ Khải cho rằng,: trong kỷ nguyên số và AI, trí thức là lực lượng tiên phong trong kiến tạo tri thức mới. Việc phát huy vai trò của trí thức không chỉ đòi hỏi đầu tư về nguồn lực, mà còn cần một sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy chính sách – từ hỗ trợ sang đồng hành, từ định hướng sang khai phóng, từ quản lý sang tạo điều kiện.

Nhà nước cần nhìn nhận đội ngũ trí thức như đối tác chiến lược trong công cuộc phát triển bền vững, đổi mới sáng tạo và xây dựng tương lai quốc gia. Khi trí thức được trao quyền, được tin tưởng và được truyền cảm hứng, họ sẽ trở thành ngọn nguồn của những giá trị bền vững cho đất nước Việt Nam.

Nguyên Phó Chủ tịch LHHVN Nghiêm Vũ Khải phát biểu

Ông Nghiêm Vũ Khải kiến nghị việc sửa đổi Luật KH&CN cần thể chế hóa các chính sách đột phá của Nghị quyết 57 và các chỉ thị, nghị quyết liên quan; tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển KH&CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với sự tham gia của các nhà khoa học uy tín và đại diện doanh nghiệp lớn; quy định chỉ tiêu và lộ trình tăng ngân sách nhà nước cho KHCN và đổi mới sáng tạo theo yêu cầu phát triển đất nước...

Nguyên Phó Chủ tịch LHHVN Phạm Văn Tân phát biểu

Nguyên Phó Chủ tịch LHHVN Phạm Văn Tân bày tỏ, Nghị quyết số 57-NQ/TW ra đời được cộng đồng trí thức khoa học và công nghệ, dư luận xã hội đánh giá cao và kỳ vọng khi Nghị quyết đi vào cuộc sống sẽ làm thay đổi diện mạo về bức tranh kinh tế - xã hội nước nhà. Theo ông Tân, trong bối cảnh mới của LHHVN, ngoài việc cụ thể hóa các nội dung LHHVN thực hiện các nhiệm vụ Đảng, Nhà nước giao liên quan đến việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, cần nhanh chóng nghiên cứu để điều chỉnh mô hình hoạt động của LHHVN phù hợp với tình hình mới nhằm phát huy và khai thác tối đa tiềm năng, sức mạnh sáng tạo của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ phục vụ yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Chủ tịch Liên hiệp Hội Hà Nội Lê Xuân Rao phát biểu

Để phát huy mạnh mẽ vai trò của trí thức khoa học và công nghệ trong thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Chủ tịch Liên hiệp Hội Hà Nội Lê Xuân Rao đề xuất: Đảng, Nhà nước cần tiếp tục tạo cơ chế đặc thù cho hoạt động tư vấn, phản biện xã hội của Liên hiệp Hội các cấp; Bộ, ngành, địa phương tăng cường đặt hàng nghiên cứu, ứng dụng kết quả khoa học từ hệ thống Liên hiệp Hội; LHHVN cần có kế hoạch hành động cụ thể, giao nhiệm vụ rõ ràng cho từng hội thành viên bám sát các mục tiêu của Nghị quyết; phối hợp, cập nhật, hoàn thiện cơ sở dữ liệu về chuyên gia, trí thức Việt Nam ở nước ngoài, tiếp cận, phát huy, kết nối hiệu quả và phát triển mạng lưới chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước tham gia phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Phó Chủ tịch Tổng hội Địa chất Việt Nam Phạm Ngọc Sơn phát biểu

Theo Phó Chủ tịch Tổng hội Địa chất Việt Nam Phạm Ngọc Sơn , các nhà khoa học trong các hội thành viên của LHHVN phần lớn là cán bộ hưu trí, bên cạnh những thế mạnh (có kinh nghiệm, kiến thức chuyên sâu và thực tiễn phong phú; có tính độc lập, tư duy sáng tạo...) nhưng cũng đối mặt với một số thách thức khi tham gia thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW. Đó là khó khăn trong việc cập nhật kiến thức mới, các xu hướng và công nghệ mới; thiếu cơ chế để chủ động tham gia vào việc góp ý, tư vấn, phản biện cũng như chủ trì/tham gia thực hiện các nhiệm vụ, đặc biệt là nhiệm vụ nghiên cứu khoa học theo Nghị quyết số 57-NQ/TW do Bộ, ngành, địa phương và các cơ quan nhà nước khác có liên quan chủ trì thực hiện; các cơ chế thù lao, đãi ngộ cho việc thực hiện các hoạt động tư vấn, phản biện, giảng dạy, tuyên truyền phổ biến kiến thức còn thấp, chưa tương xứng với năng lực thực hiện và chất lượng công việc...

Để LHHVN, các hội thành viên và các nhà khoa học tham gia tích cực, hiệu quả vào việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, ông Sơn đề nghị cần kịp thời sửa đổi, bổ sung hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để thể chế hóa đầy đủ các quan điểm, nhiệm vụ, giải pháp đề ra trong Nghị quyết số 57-NQ/TW; ban hành cơ chế bảo đảm sự tham gia chủ động và có hiệu quả của LHHVN, các hội thành viên và các nhà khoa học trong việc chủ trì/tham gia thực hiện các dự án, đề tài, nhiệm vụ nghiên cứu khoa học do các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan nhà nước khác có liên quan chủ trì thực hiện.

Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quy hoạch và Phát triển Đặng Huy Đông phát biểu

Đồng quan điểm, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quy hoạch và Phát triển Đặng Huy Đông đề xuất thêm, ngoài những cơ chế chính sách đột phá mạnh mẽ đã có trong Nghị quyết 57, cần bổ sung nội dung cơ chế chính sách và chương trình hỗ trợ thương mại hóa các sản phẩm KH&CN, đổi mới sáng tạo đã đạt giải thưởng của LHHVN hoặc đã thử nghiệm thành công và được cơ quan có thẩm quyền công nhận...