Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ sáu, 04/08/2006 23:44 (GMT+7)

Tìm hiểu bí mật cách chữa bệnh của người Ai Cập cổ đại

Một trong những cổ vật quý nói về nghề y của Ai Cập cổ có cách đây trên 4000 năm được đưa ra trưng bày là một tập bản thảo viết tay trên giấy cói (papyrus) của Viện Hàn lâm Y New York. Đây là cuốn sách y học cổ nhất của nhân loại, còn cổ hơn cả những gì con người biết về nền văn minh La Mã hay Hy Lạp. Tài liệu này đã được một chuyên gia về Ai Cập tên là James H.Breasted dịch ra năm 1920, nhưng lúc đó ít được quan tâm, thậm chí số người được nhìn thấy những trang bản thảo này cũng rất hiếm, được Breasted gọi là “trí tuệ khoa học cổ nhất của nhân loại”

Tập bản thảo nói trên cho thấy trình độ y học của những người Ai Cập cổ xưa là rất cao và điệu nghệ, ví dụ người ta biết rất rõ các mạch máu lưu thông trong cơ thể do tim bơm đi, trong khi đó điều này ở xã hội hiện đại mãi đến thế kỉ thứ 17người ta mới khẳng định chắc chắn, hoặc cách phẫu thuật khâu kín các vết thương hay những tác động tiêu cực trong trường hợp não bị tổn thương và màng não có nhiệm vụ bao bọc não ra sao. Cũng tài liệu này cho thấy, người Ai Cập cũng có kiến thức về sử dụng mật ong rất sớm, đặc biệt là để diệt khuẩn cho các vết thương mở hay nói các loại thuốc giảm đau có trong thiên nhiên giống như aspirin hiện nay.

Ông James Allen, chuyên gia về Ai Cập học ở MMA., người vừa dịch lại bản thảo này cho biết, người Ai Cập còn biết cách đặt lại những chiếc xương gãy trong khi phẫu thuật, cách sử dụng các dược phẩm có sẵn trong thiên nhiên để hạn chế nhiễm khuẩn cho vết thương cho dù thời đó người ta chưa hề biết vi khuẩn là gì. Hoặc một tình tiết khác cho thấy cách dùng các loại dao mổ chế tạo bằng các loại đá sắc, một kiến thức rất có khoa học để chống viêm nhiễm cho dù thời kỳ này người Ai Cập đã biết dùng kim loại.

Hình ảnh quét siêu âm bằng kỹ thuật CAT của xác ướp Nesiamun. Về việc chuẩn bị các xác ướp hay kĩ thuật ướp xáccủa người Ai Cập là siêu hạng, thủ thuật này được thể hiện khá công phu và đây cũng là điều mà người Ai Cập cổ thực hiện khá thành công, có thể trong tiềm thức của họ, thế giới sau cái chết mới là cõi cực lạc. Trong kĩ thuật ướp xác, hai khâu quan trọng được người Ai Cập cổ thực hiện khá thuần thục là bước “ giải phẫu” và “băng bó”, trước khi thực hiện các công việc này và theo các tài liệu còn lưu thì người Ai Cập cổ đã biết rất rõ vết thương đại não có thể làm cho con người mắc các chứng thiểu năng nguy hiểm và khuyên các thầy thuốc dùng ngón tay đưa vào các hộp sọ để tìm hiểu cấu trúc của não và cũng nhờ thủ thuật này mà người ta biết được não gồm 2 múi riêng biệt.

Trở lại thời gian và quá khứ, hồi cuối thế kỷ thứ 19 người ta đã phát hành một cuốn sách tương tự và nghe nói nội dung cũng có nhiều điểm giống như những trang bản thảo nói trên, trong đó có đề cập đến 2 khía cạnh là cách chẩn đoán và trị bệnh của người Ai Cập cổ, gồm cả những điều người ta khuyên chẳng cần can thiệp mà chỉ chờ đợi, cơ thể tự nó có thể lành bệnh, chứng tỏ người Ai cập đã biết được khả năng về miễn dịch, đề kháng của cơ thể con người.

Theo các nhà khảo cổ học thì tập bản thảo nói trên có thể ra đời vào thế kỷ 17 trước Công nguyên, khoảng 9 thế kỷ sau khi các kim tự tháp được xây dựng, trước một thế kỷ mà người ta tin rằng Moses (một nhà hiền triết kiêm luật gia người Do Thái) còn sống và cũng có thể còn nhiều trang sách lẻ về y học của người Ai Cập cổ đại đã được con người tìm thấy và cũng có thể đây chỉ là một “phó bản” của một bản gốc có trước đó vài trăm năm. Nó được viết bằng bằng mực đỏ và đen, sử dụng một loại chữ viết kiểu hình tượng, trong đó tác giả đề cập tới 48 trường hợp y học tuần tự từ đầu cho tới ngực, chân tay, bụng v.v…và đến đây thì bị gián đoạn, rất có khả năng trong bản gốc sẽ có đủ cả và nêu rất tỷ mỷ nhiều cách chữa, kể cả cách chữa bằng châm cứu, hoặc phẫu thuật cắt bỏ các cục khối u dạng ác tính và được coi là một tài liệu y học cổ nhất, giá trị nhất của nhân loại.

Nguồn: Thế giới trong ta số 249 tháng 1/2006, Tr 34, 35

Hình ảnh quét siêu âm bằng kỹ thuật CAT của xác ướp Nesiamun.

Xem Thêm

Phát triển nhân lực trẻ cho các lĩnh vực công nghệ chiến lược
Bộ Khoa học và Công nghệ được giao nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách phát triển nhân lực trẻ chất lượng cao trong các lĩnh vực công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, hàng không vũ trụ và năng lượng nguyên tử, với thời hạn hoàn thành trong quý IV/2026.
Thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức
Sáng ngày 28/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã phối hợp với Viện Khoa học và Quản lý kinh tế (IESEM) tổ chức hội thảo "Thực trạng và giải pháp thúc đẩy khởi nghiệp đổi mới sáng tạo gắn với tự tự tạo việc làm cho thanh niên trí thức trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp 4.0".
Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.

Tin mới

Góp ý Luật luật An toàn, vệ sinh lao động: Lấy bảo vệ con người và quản trị rủi ro làm trung tâm
Ngày 30/10/2026, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp Hội Khoa học Kỹ thuật An toàn Vệ sinh Lao động Việt Nam (VOSHA) tổ chức Hội thảo "Góp ý dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật An toàn, vệ sinh lao động". Hội thảo do PGS.TS Phạm Ngọc Linh, Phó Chủ tịch VUSTA và GS.TS Lê Vân Trình, Chủ tịch VOSHA đồng chủ trì.
VUSTA công bố các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt
Ngày 30/10/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã trang trọng tổ chức Hội nghị công bố các quyết định quan trọng về công tác cán bộ. Lãnh đạo VUSTA đã trao quyết định nghỉ hưu hưởng chế độ cho 02 cán bộ, chuyên viên, đồng thời trao các quyết định điều động, bổ nhiệm cán bộ chủ chốt nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Liên hiệp Hội Việt Nam hưởng ứng tháng “Vì người nghèo”
Sáng 27/10, tại Hội trường xã Quốc Oai, Khối thi đua các tổ chức thuộc lĩnh vực Khoa học - Kinh tế - Pháp luật - Giáo dục - Đối ngoại thuộc Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, Hội Luật gia thành phố Hà Nội và xã Quốc Oai tổ chức Hội nghị “Nghe dân nói, nói dân nghe” và thực hiện Tháng cao điểm vì người nghèo 2026.
Thủ tướng mong muốn đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng kiến tạo chuỗi giá trị mới
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam mong muốn các đối tác quốc tế không chỉ đầu tư, sản xuất tại Việt Nam mà cùng nghiên cứu, phát triển công nghệ, đổi mới sáng tạo và kiến tạo những chuỗi giá trị mới.
Tạo động lực tăng trưởng xanh từ khoa học, công nghệ
Chính phủ Việt Nam nhiều lần khẳng định quan điểm "không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Trong bối cảnh đó, việc giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa yêu cầu tăng trưởng nhanh và bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu thông qua các giải pháp khoa học, công nghệ đang trở thành yêu cầu cấp thiết hiện nay.
Hội nghị Đoàn Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam lần thứ nhất (khóa IX)
Chiều 28/10, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam tổ chức Hội nghị Đoàn Chủ tịch lần thứ nhất (khóa IX), nhiệm kỳ 2026 - 2031. Hội nghị tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn bản nền tảng quan trọng, đánh giá kết quả hoạt động từ sau Đại hội IX, đồng thời đề ra nhiệm vụ trọng tâm đến cuối năm 2026.
Hội nghị BCH Đảng bộ Liên hiệp Hội Việt Nam tháng 10/2026: Tập trung lãnh đạo, chỉ đạo triển khai các nhiệm vụ trọng tâm
Sáng 28/10, tại Hà Nội, Đảng ủy Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành Đảng bộ nhằm đánh giá kết quả công tác tháng 10, xác định nhiệm vụ trọng tâm tháng 11/2026 và triển khai một số nội dung quan trọng liên quan đến công tác xây dựng Đảng.
GS.VS. Châu Văn Minh: Tăng cường kết nối khoa học, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân
Ngày 25/10/2026, tại Hà Nội, GS.VS. Châu Văn Minh, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Liên hiệp Hội Việt Nam), đã tham dự và phát biểu tại Hội nghị khoa học “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, kết hợp kỷ niệm 8 năm thành lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật.
TECHFEST Việt Nam 2026 đưa sản phẩm công nghệ đến gần người dân
TECHFEST Việt Nam 2026 sẽ diễn ra tại Hà Nội từ ngày 13 đến 15/11, khu vực hồ Hoàn Kiếm và phố đi bộ là trung tâm với mô hình không gian mở, đưa các hoạt động trình diễn công nghệ, triển lãm sản phẩm khởi nghiệp và kết nối đầu tư đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư.
Liên hiệp Hội Thành phố Hồ Chí Minh và 7 giải pháp phát huy vai trò trí thức
Tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Hồ Chí Minh là một hoạt động quan trọng nhằm phát huy trí tuệ, kinh nghiệm và trách nhiệm xã hội của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong quá trình hoạch định chính sách, quy hoạch và triển khai các chương trình, dự án phát triển.
Đề xuất giải pháp tăng cường vai trò kết nối của VUSTA với các Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện
Ngày 23/10, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức hội thảo đề xuất các giải pháp đổi mới cơ chế phối hợp, phát huy tối đa tiềm năng của mạng lưới 92 Hội ngành trong hoạt động tư vấn, phản biện; khẳng định quyết tâm nâng tầm vai trò cầu nối của VUSTA, biến trí tuệ đội ngũ trí thức KH&CN thành những luận cứ khoa học tin cậy phục vụ các quyết sách của Đảng, Nhà nước và MTTQ.