Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 05/09/2005 14:11 (GMT+7)

Thông ‘khùng’ và vũ trụ

Thông ví von: “Tuổi trẻ đâu có dài, nó quét qua giống như một cơn lũ. Nhưng sau lũ người ta có thể xây làng mới, còn tuổi trẻ một khi đã qua làm sao xây lại được!”.

Cũng bởi vậy, Thông mong mỏi nhận được từ xã hội một thói quen cảm thông với những tìm tòi mới và mơ "có nhiều thông tin, những qui định cho những người nghiên cứu tự do bằng nhiều cách; cần mở rộng tinh thần khoa học ở khắp mọi nơi… để một người “khùng” thì cũng biết là mình “khùng” chỗ nào".

Ý tưởng lạ đời

Biến âm thanh thành ánh sáng - một ý tưởng lạ đời của Lê Đức Thông, một thanh niên 22 tuổi, ở ấp Tân Lễ B, Châu Pha, Tân Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu. Thông mô tả quá trình đó như thế này: bắn một sóng âm thanh vào một bong bóng khí được giữ yên trong một bình nước trong suốt.

Sóng âm đó được khuếch đại đủ lớn để tạo ra một “vụ nổ” nơi quả bong bóng và năng lượng chuyển thành ánh sáng cùng với một lượng nhiệt cao. Ứng dụng là ở chỗ chế biến chúng thành những dạng năng lượng khác như điện, hoặc ứng dụng hiệu quả của quá trình đó là việc xử lý chất thải công nghiệp, độc hại...

Chuyện khó tin nên Thông bị gọi là khùng. Anh thanh niên - lúc đó là sinh viên năm 1 ĐH Giao thông vận tải TP. Hồ Chí Minh, nay đang học năm 3 - bảo đó chỉ là bước ban đầu trong những ý tưởng về vật lý lượng tử, vũ trụ mà thôi.

Ai nói sao thì nói, chàng học sinh giỏi vật lý của tỉnh này ngày đêm ngồi nhai bánh mì viết công trình của mình để nhờ một ai đó có thể giúp mình thí nghiệm. Thật ra đây là đề tài thứ tư trong số những công trình Thông đã hoàn thành về mặt lý thuyết như “Những quan điểm mới về bản chất từ trường, cơ bản của vật chất trong vũ trụ”, “Cơ chế phát sinh ánh sáng từ âm thanh”, “Nghiên cứu sự bức xạ và qui luật hình thành hố đen trong vũ trụ”....

Con đường đi tìm người giúp đỡ

Thông đến gõ cửa nhà các giáo sư ngành vật lý, từ những số điện thoại tra được qua tổng đài hoặc nhờ người chỉ. Hầu như ở nơi nào cũng vậy, câu đầu tiên Thông được hỏi là: “Anh là ai?”. Sau khi biết đây là một sinh viên, chưa kịp nghe trình bày đề tài, một đáp số giống nhau mà Thông nhận được là: “Anh về học thêm đi”. Trong số đó có một vị tiếp đãi Thông rất ân cần.

Sau khi dành hết một buổi chiều để nghe Thông trình bày, vị này hỏi: “Anh bảo vệ luận án tiến sĩ à?”. “Thưa không, em là một sinh viên” - Thông đáp. “Nếu anh bảo vệ tiến sĩ, tôi sẵn sàng là người hướng dẫn. Còn sinh viên, anh về học tiếp đi” - vị giáo sư thay đổi thái độ.

Thông còn gõ cửa ít nhất ba nhà vật lý nữa và nhận ra mình chỉ đem đến cho họ những ngao ngán về một anh chàng bay bổng đến “khùng”. “Các nhà vật lý đã vậy, làm sao tôi dám nghĩ đến các trung tâm hướng dẫn của sinh viên, thanh niên” - Thông nói.

Nhưng hễ biết được đơn vị, trung tâm nào có dính líu đến vấn đề này là Thông đi, lúc bằng xe đạp, lúc xe gắn máy mượn người quen, lúc xe buýt và cả đi bộ cũng có.

GS.TS Nguyễn Mộng Giao (Viện KH&CN Việt Nam):
Những công trình của Thông thể hiện khát vọng muốn nghiên cứu và tìm tòi. Nhưng do không có thầy hướng dẫn và không có tài liệu tham khảo cần thiết nên các công trình còn nhiều sai sót.
Nhưng sai lầm và thất bại là chuyện bình thường trong khoa học.

Cần khuyến khích những thanh niên có khát vọng sáng tạo và hơn thế nữa cần hướng dẫn họ đi vào khoa học. Cần tạo ra một cơ chế để những người có khát vọng và hoài bão được khuyến khích giúp đỡ, để họ bớt khó khăn trong tìm tòi sáng tạo.

Nên chăng Báo Tuổi Trẻthành lập một câu lạc bộ khoa học, mời những nhà khoa học giỏi thường xuyên gặp gỡ giới trẻ - những bạn như Lê Đức Thông - để lắng nghe, giúp đỡ và khuyến khích họ đi vào khoa học.

Nơi nào Thông cũng xin được giới thiệu cho mình một người hướng dẫn hoặc cho mình bảo vệ đề tài. Vẫn lại nghe những câu quen thuộc: “Đề tài này nước mình chưa có. Muốn thì ra nước ngoài”. Hoặc là những chỉ bảo “quay về cuộc sống thực tế”, từ bỏ những “chuyện viển vông”...

Thông đến Sở Khoa học và Công nghệ TP.Hồ Chí Minh xin cho mình được báo cáo đề tài. Nhưng nguyên tắc của sở là phải có người hướng dẫn thì đề tài mới được báo cáo. “Một người nghiên cứu tự do như tôi cần một người hướng dẫn thật khó” - Thông ngậm ngùi. Rồi đột ngột đặt câu hỏi: Phải chăng sinh hoạt khoa học ở Việt Nam chỉ là chuyện của một lớp người?

Thông hỏi cho hai anh “Hai Lúa” mà cũng là cho chính mình. “Chế tạo trực thăng đâu phải là điều mới mẻ. Có mới chăng vì tác giả là những nông dân bình thường nên khó tiếp cận được những thông tin cần biết”.

Hé mở một cánh cửa

Thông hoàn thành phần lý thuyết “Âm thanh từ ánh sáng” và tự đem đến Cục Bản quyền đăng ký bản quyền hồi giữa năm ngoái. “Dù sao đây cũng là một cách giúp tôi vững tin hơn” - Thông bảo thế.

Rồi có một vị giáo sư đón Thông bằng một câu hỏi khác: “Anh cần gì ở chúng tôi?” - chứ không phải: “Anh là ai?”. Sau khi biết ý định cần một người định hướng, hướng dẫn của Thông, vị này cho bạn địa chỉ email của GS.TS Nguyễn Mộng Giao, lúc đó đang ở nước ngoài. “Hãy chờ tôi về” - GS Giao trả lời từ nước ngoài qua email. “Tôi vui lắm! Vì ít nhất tôi cũng sẽ được biết mình sai chỗ nào” - Thông tự tin hơn.

Sau khi về nước, GS Giao bảo với Thông: “Anh có những tính cách khá giống tôi thời trẻ”. Ông giới thiệu sách để Thông tìm đọc và khuyến khích bạn làm từng bước. Ngày 16/2/2004, giáo sư đã đưa Thông nghiên cứu một đề tài mới liên quan đến tầng khí quyển, tính tuổi Trái đất và sao Hỏa.

Nguồn: : www.tuoitre.com.vn   21/2/2004

Xem Thêm

Tin mới

Cần Thơ: phát huy vai trò tập hợp trí thức chung tay xây dựng nông thôn mới, lan tỏa “Xuân gắn kết - Tết yêu thương”
Sáng 11/02, tại Ấp Hòa Thành, xã An Lạc Thôn, TP. Cần Thơ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Cần Thơ chủ trì phối hợp cùng UBND xã An Lạc Thôn, Hội Xây dựng TP. Cần Thơ và Nhóm VK xây cầu nông thôn tổ chức Lễ Khánh thành cầu Ngã Tư Trên (VK284) gắn với Chương trình an sinh xã hội “Xuân gắn kết – Tết yêu thương”.
An Giang: Họp mặt trí thức, văn nghệ sĩ và người làm báo Xuân Bính Ngọ 2026
Ngày 11/02/2026, tại phường Rạch Giá, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy An Giang phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh và Hội Nhà báo tỉnh tổ chức Họp mặt đại biểu trí thức, văn nghệ sĩ, người làm báo tiêu biểu nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ 2026.
Lào Cai: Khai mạc Hội báo Xuân và các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026
Sáng ngày 12/2, tại Bảo tàng tỉnh, Ban Tổ chức những ngày lễ lớn tỉnh Lào Cai long trọng tổ chức Khai mạc Hội báo Xuân cùng các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026. Đây là hoạt động văn hóa thường niên đầy ý nghĩa, thể hiện niềm tự hào về những thành tựu đổi mới của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, khơi dậy khát vọng phát triển quê hương đất nước.
Gia Lai: Ông Cao Văn Bình được bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh nhiệm kỳ 2026-2031
Trong hai ngày 5-6/2, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã được tổ chức trọng thể với sự tham dự của TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng lãnh đạo tỉnh Gia Lai, đại diện các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh và 130 đại biểu chính thức.
Báo chí và sứ mệnh lan toả, sáng tạo văn hoá
Trong tiến trình đổi mới toàn diện và hội nhập quốc tế sâu rộng, chấn hưng văn hóa dân tộc đã trở thành một nhiệm vụ chiến lược, được Đảng và Nhà nước xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho phát triển bền vững đất nước.
Phú Thọ: Lan toả phong trào sáng tạo khoa học kỹ thuật
Những năm gần đây, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từng bước trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tại Phú Thọ, Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng và Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh năm 2025 đã trở thành “chất xúc tác” góp phần lan tỏa phong trào sáng tạo trong xã hội.
VUSTA tổ chức gặp mặt cán bộ hưu trí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026
Ngày 4/2, tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã tổ chức buổi gặp mặt cán bộ hưu trí nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026. Đây là hoạt động thường niên của VUSTA nhằm bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với các thế hệ đi trước - những người đã có những cống hiến tâm huyết cho sự lớn mạnh của “ngôi nhà chung của đội ngũ trí thức KH&CN Việt Nam”.