Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 05/09/2005 14:11 (GMT+7)

Thông ‘khùng’ và vũ trụ

Thông ví von: “Tuổi trẻ đâu có dài, nó quét qua giống như một cơn lũ. Nhưng sau lũ người ta có thể xây làng mới, còn tuổi trẻ một khi đã qua làm sao xây lại được!”.

Cũng bởi vậy, Thông mong mỏi nhận được từ xã hội một thói quen cảm thông với những tìm tòi mới và mơ "có nhiều thông tin, những qui định cho những người nghiên cứu tự do bằng nhiều cách; cần mở rộng tinh thần khoa học ở khắp mọi nơi… để một người “khùng” thì cũng biết là mình “khùng” chỗ nào".

Ý tưởng lạ đời

Biến âm thanh thành ánh sáng - một ý tưởng lạ đời của Lê Đức Thông, một thanh niên 22 tuổi, ở ấp Tân Lễ B, Châu Pha, Tân Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu. Thông mô tả quá trình đó như thế này: bắn một sóng âm thanh vào một bong bóng khí được giữ yên trong một bình nước trong suốt.

Sóng âm đó được khuếch đại đủ lớn để tạo ra một “vụ nổ” nơi quả bong bóng và năng lượng chuyển thành ánh sáng cùng với một lượng nhiệt cao. Ứng dụng là ở chỗ chế biến chúng thành những dạng năng lượng khác như điện, hoặc ứng dụng hiệu quả của quá trình đó là việc xử lý chất thải công nghiệp, độc hại...

Chuyện khó tin nên Thông bị gọi là khùng. Anh thanh niên - lúc đó là sinh viên năm 1 ĐH Giao thông vận tải TP. Hồ Chí Minh, nay đang học năm 3 - bảo đó chỉ là bước ban đầu trong những ý tưởng về vật lý lượng tử, vũ trụ mà thôi.

Ai nói sao thì nói, chàng học sinh giỏi vật lý của tỉnh này ngày đêm ngồi nhai bánh mì viết công trình của mình để nhờ một ai đó có thể giúp mình thí nghiệm. Thật ra đây là đề tài thứ tư trong số những công trình Thông đã hoàn thành về mặt lý thuyết như “Những quan điểm mới về bản chất từ trường, cơ bản của vật chất trong vũ trụ”, “Cơ chế phát sinh ánh sáng từ âm thanh”, “Nghiên cứu sự bức xạ và qui luật hình thành hố đen trong vũ trụ”....

Con đường đi tìm người giúp đỡ

Thông đến gõ cửa nhà các giáo sư ngành vật lý, từ những số điện thoại tra được qua tổng đài hoặc nhờ người chỉ. Hầu như ở nơi nào cũng vậy, câu đầu tiên Thông được hỏi là: “Anh là ai?”. Sau khi biết đây là một sinh viên, chưa kịp nghe trình bày đề tài, một đáp số giống nhau mà Thông nhận được là: “Anh về học thêm đi”. Trong số đó có một vị tiếp đãi Thông rất ân cần.

Sau khi dành hết một buổi chiều để nghe Thông trình bày, vị này hỏi: “Anh bảo vệ luận án tiến sĩ à?”. “Thưa không, em là một sinh viên” - Thông đáp. “Nếu anh bảo vệ tiến sĩ, tôi sẵn sàng là người hướng dẫn. Còn sinh viên, anh về học tiếp đi” - vị giáo sư thay đổi thái độ.

Thông còn gõ cửa ít nhất ba nhà vật lý nữa và nhận ra mình chỉ đem đến cho họ những ngao ngán về một anh chàng bay bổng đến “khùng”. “Các nhà vật lý đã vậy, làm sao tôi dám nghĩ đến các trung tâm hướng dẫn của sinh viên, thanh niên” - Thông nói.

Nhưng hễ biết được đơn vị, trung tâm nào có dính líu đến vấn đề này là Thông đi, lúc bằng xe đạp, lúc xe gắn máy mượn người quen, lúc xe buýt và cả đi bộ cũng có.

GS.TS Nguyễn Mộng Giao (Viện KH&CN Việt Nam):
Những công trình của Thông thể hiện khát vọng muốn nghiên cứu và tìm tòi. Nhưng do không có thầy hướng dẫn và không có tài liệu tham khảo cần thiết nên các công trình còn nhiều sai sót.
Nhưng sai lầm và thất bại là chuyện bình thường trong khoa học.

Cần khuyến khích những thanh niên có khát vọng sáng tạo và hơn thế nữa cần hướng dẫn họ đi vào khoa học. Cần tạo ra một cơ chế để những người có khát vọng và hoài bão được khuyến khích giúp đỡ, để họ bớt khó khăn trong tìm tòi sáng tạo.

Nên chăng Báo Tuổi Trẻthành lập một câu lạc bộ khoa học, mời những nhà khoa học giỏi thường xuyên gặp gỡ giới trẻ - những bạn như Lê Đức Thông - để lắng nghe, giúp đỡ và khuyến khích họ đi vào khoa học.

Nơi nào Thông cũng xin được giới thiệu cho mình một người hướng dẫn hoặc cho mình bảo vệ đề tài. Vẫn lại nghe những câu quen thuộc: “Đề tài này nước mình chưa có. Muốn thì ra nước ngoài”. Hoặc là những chỉ bảo “quay về cuộc sống thực tế”, từ bỏ những “chuyện viển vông”...

Thông đến Sở Khoa học và Công nghệ TP.Hồ Chí Minh xin cho mình được báo cáo đề tài. Nhưng nguyên tắc của sở là phải có người hướng dẫn thì đề tài mới được báo cáo. “Một người nghiên cứu tự do như tôi cần một người hướng dẫn thật khó” - Thông ngậm ngùi. Rồi đột ngột đặt câu hỏi: Phải chăng sinh hoạt khoa học ở Việt Nam chỉ là chuyện của một lớp người?

Thông hỏi cho hai anh “Hai Lúa” mà cũng là cho chính mình. “Chế tạo trực thăng đâu phải là điều mới mẻ. Có mới chăng vì tác giả là những nông dân bình thường nên khó tiếp cận được những thông tin cần biết”.

Hé mở một cánh cửa

Thông hoàn thành phần lý thuyết “Âm thanh từ ánh sáng” và tự đem đến Cục Bản quyền đăng ký bản quyền hồi giữa năm ngoái. “Dù sao đây cũng là một cách giúp tôi vững tin hơn” - Thông bảo thế.

Rồi có một vị giáo sư đón Thông bằng một câu hỏi khác: “Anh cần gì ở chúng tôi?” - chứ không phải: “Anh là ai?”. Sau khi biết ý định cần một người định hướng, hướng dẫn của Thông, vị này cho bạn địa chỉ email của GS.TS Nguyễn Mộng Giao, lúc đó đang ở nước ngoài. “Hãy chờ tôi về” - GS Giao trả lời từ nước ngoài qua email. “Tôi vui lắm! Vì ít nhất tôi cũng sẽ được biết mình sai chỗ nào” - Thông tự tin hơn.

Sau khi về nước, GS Giao bảo với Thông: “Anh có những tính cách khá giống tôi thời trẻ”. Ông giới thiệu sách để Thông tìm đọc và khuyến khích bạn làm từng bước. Ngày 16/2/2004, giáo sư đã đưa Thông nghiên cứu một đề tài mới liên quan đến tầng khí quyển, tính tuổi Trái đất và sao Hỏa.

Nguồn: : www.tuoitre.com.vn   21/2/2004

Xem Thêm

Tin mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Trí tuệ tích lũy trong lịch sử phải trở thành năng lực dẫn dắt sự phát triển đất nước
Sáng 17/9, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Ban Chỉ đạo Tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, định hướng lãnh đạo phát triển đất nước trong 100 năm tiếp theo và Tổng kết 40 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Ban Chỉ đạo) họp Phiên thứ hai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì Phiên họp.
Đắk Lắk: Đánh giá kết quả vòng sơ khảo Cuộc thi lần thứ I
Chiều ngày 15/9, tại trụ sở Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Hội đồng Giám khảo Vòng chung khảo Cuộc thi Sáng tạo dành cho thanh thiếu niên, nhi đồng lần thứ I năm 2026 tổ chức họp đánh giá kết quả chấm điểm vòng sơ khảo và thống nhất phương án xếp giải. Cuộc họp được tổ chức theo hình thức kết hợp trực tiếp và trực tuyến, với sự tham dự của các thành viên Hội đồng Giám khảo.
Chủ tịch Bùi Thị Minh Hoài dự Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031
Chiều 14/9, tại Hà Nội, Đại hội đại biểu toàn quốc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam lần thứ VII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã tiến hành phiên trọng thể. Bà Bùi Thị Minh Hoài - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam dự và phát biểu chỉ đạo Đại hội.
Hàng triệu dữ liệu khoa học, công nghệ quốc gia được chia sẻ chung trên một nền tảng
Hệ thống bước đầu hội tụ khối lượng lớn dữ liệu, gồm thông tin về nhiệm vụ khoa học và công nghệ, công bố khoa học, tổ chức khoa học và công nghệ, nhân lực khoa học và công nghệ, thống kê khoa học và công nghệ; cùng hàng triệu dữ liệu được kết nối, chia sẻ từ các hệ thống nghiệp vụ của Bộ như sở hữu trí tuệ, tiêu chuẩn - đo lường - chất lượng...
Lâm Đồng: Tìm giải pháp tổng thể phòng, chống ngập úng đô thị Đà Lạt
Sáng ngày 11/9, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Lâm Đồng, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh phối hợp với Đại học Thủy lợi - Viện Đào tạo và Khoa học ứng dụng Miền Trung tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Giải pháp tổng thể phòng, chống ngập úng đô thị Đà Lạt trong bối cảnh biến đổi khí hậu”.
Vĩnh Long: Trao 110 giải thưởng Sáng tạo Thanh thiếu niên, nhi đồng
Sáng ngày 11/9/2026, tại Hội trường UBND tỉnh Vĩnh Long, Ban Tổ chức Cuộc thi Sáng tạo dành cho Thanh thiếu niên, nhi đồng tỉnh tổ chức Hội nghị Tổng kết, trao giải Cuộc thi lần thứ I (năm học 2025–2026) và chính thức phát động Cuộc thi lần thứ II. Hội nghị do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh (cơ quan Thường trực Ban Tổ chức) phối hợp với các sở, ban, ngành liên quan thực hiện.
Gia Lai: Đẩy mạnh tham vấn chuyên sâu và giám sát liên ngành các hoạt động của PanNature
Nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các tổ chức KH&CN trực thuộc và thúc đẩy phát triển lâm nghiệp bền vững, tỉnh Gia Lai ghi nhận chuỗi hoạt động quan trọng của Trung tâm Con người và Thiên nhiên: Từ Hội thảo tham vấn chuyên gia đa bên ngày 08/09/2026 đến đợt giám sát liên ngành thực địa của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) trong hai ngày 11 và 12/9/2026.
Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố: Phát huy hiệu quả nguồn lực trí tuệ giải quyết các bài toán thực tiễn tại địa phương
Hoạt động của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật các tỉnh, thành phố thời gian qua ngày càng bám sát yêu cầu phát triển và những vấn đề đặt ra từ thực tiễn. Thông qua tư vấn, phản biện chính sách, chuyển giao khoa học công nghệ, phổ biến kiến thức, đội ngũ trí thức đã có nhiều đóng góp thiết thực, góp phần đưa tri thức khoa học vào đời sống, phục vụ phát triển KH-XH tại địa phương.