Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 05/09/2005 14:11 (GMT+7)

Thông ‘khùng’ và vũ trụ

Thông ví von: “Tuổi trẻ đâu có dài, nó quét qua giống như một cơn lũ. Nhưng sau lũ người ta có thể xây làng mới, còn tuổi trẻ một khi đã qua làm sao xây lại được!”.

Cũng bởi vậy, Thông mong mỏi nhận được từ xã hội một thói quen cảm thông với những tìm tòi mới và mơ "có nhiều thông tin, những qui định cho những người nghiên cứu tự do bằng nhiều cách; cần mở rộng tinh thần khoa học ở khắp mọi nơi… để một người “khùng” thì cũng biết là mình “khùng” chỗ nào".

Ý tưởng lạ đời

Biến âm thanh thành ánh sáng - một ý tưởng lạ đời của Lê Đức Thông, một thanh niên 22 tuổi, ở ấp Tân Lễ B, Châu Pha, Tân Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu. Thông mô tả quá trình đó như thế này: bắn một sóng âm thanh vào một bong bóng khí được giữ yên trong một bình nước trong suốt.

Sóng âm đó được khuếch đại đủ lớn để tạo ra một “vụ nổ” nơi quả bong bóng và năng lượng chuyển thành ánh sáng cùng với một lượng nhiệt cao. Ứng dụng là ở chỗ chế biến chúng thành những dạng năng lượng khác như điện, hoặc ứng dụng hiệu quả của quá trình đó là việc xử lý chất thải công nghiệp, độc hại...

Chuyện khó tin nên Thông bị gọi là khùng. Anh thanh niên - lúc đó là sinh viên năm 1 ĐH Giao thông vận tải TP. Hồ Chí Minh, nay đang học năm 3 - bảo đó chỉ là bước ban đầu trong những ý tưởng về vật lý lượng tử, vũ trụ mà thôi.

Ai nói sao thì nói, chàng học sinh giỏi vật lý của tỉnh này ngày đêm ngồi nhai bánh mì viết công trình của mình để nhờ một ai đó có thể giúp mình thí nghiệm. Thật ra đây là đề tài thứ tư trong số những công trình Thông đã hoàn thành về mặt lý thuyết như “Những quan điểm mới về bản chất từ trường, cơ bản của vật chất trong vũ trụ”, “Cơ chế phát sinh ánh sáng từ âm thanh”, “Nghiên cứu sự bức xạ và qui luật hình thành hố đen trong vũ trụ”....

Con đường đi tìm người giúp đỡ

Thông đến gõ cửa nhà các giáo sư ngành vật lý, từ những số điện thoại tra được qua tổng đài hoặc nhờ người chỉ. Hầu như ở nơi nào cũng vậy, câu đầu tiên Thông được hỏi là: “Anh là ai?”. Sau khi biết đây là một sinh viên, chưa kịp nghe trình bày đề tài, một đáp số giống nhau mà Thông nhận được là: “Anh về học thêm đi”. Trong số đó có một vị tiếp đãi Thông rất ân cần.

Sau khi dành hết một buổi chiều để nghe Thông trình bày, vị này hỏi: “Anh bảo vệ luận án tiến sĩ à?”. “Thưa không, em là một sinh viên” - Thông đáp. “Nếu anh bảo vệ tiến sĩ, tôi sẵn sàng là người hướng dẫn. Còn sinh viên, anh về học tiếp đi” - vị giáo sư thay đổi thái độ.

Thông còn gõ cửa ít nhất ba nhà vật lý nữa và nhận ra mình chỉ đem đến cho họ những ngao ngán về một anh chàng bay bổng đến “khùng”. “Các nhà vật lý đã vậy, làm sao tôi dám nghĩ đến các trung tâm hướng dẫn của sinh viên, thanh niên” - Thông nói.

Nhưng hễ biết được đơn vị, trung tâm nào có dính líu đến vấn đề này là Thông đi, lúc bằng xe đạp, lúc xe gắn máy mượn người quen, lúc xe buýt và cả đi bộ cũng có.

GS.TS Nguyễn Mộng Giao (Viện KH&CN Việt Nam):
Những công trình của Thông thể hiện khát vọng muốn nghiên cứu và tìm tòi. Nhưng do không có thầy hướng dẫn và không có tài liệu tham khảo cần thiết nên các công trình còn nhiều sai sót.
Nhưng sai lầm và thất bại là chuyện bình thường trong khoa học.

Cần khuyến khích những thanh niên có khát vọng sáng tạo và hơn thế nữa cần hướng dẫn họ đi vào khoa học. Cần tạo ra một cơ chế để những người có khát vọng và hoài bão được khuyến khích giúp đỡ, để họ bớt khó khăn trong tìm tòi sáng tạo.

Nên chăng Báo Tuổi Trẻthành lập một câu lạc bộ khoa học, mời những nhà khoa học giỏi thường xuyên gặp gỡ giới trẻ - những bạn như Lê Đức Thông - để lắng nghe, giúp đỡ và khuyến khích họ đi vào khoa học.

Nơi nào Thông cũng xin được giới thiệu cho mình một người hướng dẫn hoặc cho mình bảo vệ đề tài. Vẫn lại nghe những câu quen thuộc: “Đề tài này nước mình chưa có. Muốn thì ra nước ngoài”. Hoặc là những chỉ bảo “quay về cuộc sống thực tế”, từ bỏ những “chuyện viển vông”...

Thông đến Sở Khoa học và Công nghệ TP.Hồ Chí Minh xin cho mình được báo cáo đề tài. Nhưng nguyên tắc của sở là phải có người hướng dẫn thì đề tài mới được báo cáo. “Một người nghiên cứu tự do như tôi cần một người hướng dẫn thật khó” - Thông ngậm ngùi. Rồi đột ngột đặt câu hỏi: Phải chăng sinh hoạt khoa học ở Việt Nam chỉ là chuyện của một lớp người?

Thông hỏi cho hai anh “Hai Lúa” mà cũng là cho chính mình. “Chế tạo trực thăng đâu phải là điều mới mẻ. Có mới chăng vì tác giả là những nông dân bình thường nên khó tiếp cận được những thông tin cần biết”.

Hé mở một cánh cửa

Thông hoàn thành phần lý thuyết “Âm thanh từ ánh sáng” và tự đem đến Cục Bản quyền đăng ký bản quyền hồi giữa năm ngoái. “Dù sao đây cũng là một cách giúp tôi vững tin hơn” - Thông bảo thế.

Rồi có một vị giáo sư đón Thông bằng một câu hỏi khác: “Anh cần gì ở chúng tôi?” - chứ không phải: “Anh là ai?”. Sau khi biết ý định cần một người định hướng, hướng dẫn của Thông, vị này cho bạn địa chỉ email của GS.TS Nguyễn Mộng Giao, lúc đó đang ở nước ngoài. “Hãy chờ tôi về” - GS Giao trả lời từ nước ngoài qua email. “Tôi vui lắm! Vì ít nhất tôi cũng sẽ được biết mình sai chỗ nào” - Thông tự tin hơn.

Sau khi về nước, GS Giao bảo với Thông: “Anh có những tính cách khá giống tôi thời trẻ”. Ông giới thiệu sách để Thông tìm đọc và khuyến khích bạn làm từng bước. Ngày 16/2/2004, giáo sư đã đưa Thông nghiên cứu một đề tài mới liên quan đến tầng khí quyển, tính tuổi Trái đất và sao Hỏa.

Nguồn: : www.tuoitre.com.vn   21/2/2004

Xem Thêm

Tin mới

Thanh Hóa: Phản biện đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của Viện Nông nghiệp Thanh Hóa
Sáng ngày 22/5/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội thảo khoa học phản biện “Đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng yêu cầu đổi mới và tự chủ của Viện Nông nghiệp Thanh Hóa giai đoạn 2026 - 2030”.
Hải Phòng: Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức trong thực hiện các đột phá về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo
Sáng 21/5, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp hội) thành phố Hải Phòng phối hợp với Hội Nữ trí thức thành phố tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Phát huy vai trò của đội ngũ trí thức thành phố Hải Phòng trong thực hiện các đột phá về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực theo tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”.
GS.TSKH Phan Xuân Dũng: "Hãy trao dũng khí để trí thức dám nghĩ, dám làm và đưa đất nước vươn mình"
Kỷ niệm Ngày Khoa học và Công nghệ Việt Nam (18/5) năm nay mang ý nghĩa đặc biệt khi đất nước đang bước vào giai đoạn tăng tốc phát triển, hướng tới khát vọng vươn mình trong kỷ nguyên số. Trong dòng chảy ấy, vai trò của đội ngũ trí thức khoa học – công nghệ càng được đặt ở vị trí trung tâm, không chỉ với sứ mệnh nghiên cứu mà còn là lực lượng kiến tạo động lực phát triển mới cho quốc gia.
VICA - Khẳng định vị thế kế toán hành nghề Việt Nam
Trong bức tranh kinh tế năng động của Việt Nam hiện nay, dịch vụ kế toán, kiểm toán đã khẳng định vị thế là một lĩnh vực dịch vụ cao cấp, không thể thiếu đối với sự vận hành minh bạch của thị trường. Đằng sau sự phát triển đó, không thể không nhắc đến vai trò của Chi Hội Kế toán hành nghề Việt Nam (VICA).
Đắk Lắk: Tổng kết và trao giải Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh giai đoạn 2024-2025
Chiều ngày 19/5, tại Khách sạn Công đoàn – phường Tuy Hòa, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk tổ chức Hội nghị tổng kết và trao giải Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh giai đoạn 2024-2025. Tham dự chương trình có đại diện lãnh đạo các sở, ban, ngành, các tổ chức thành viên, các tác giả, nhóm tác giả và đông đảo cá nhân có đề tài, giải pháp tham gia hội thi.
Đoàn Thanh niên VUSTA tổ chức viếng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân dịp kỷ niệm 136 năm ngày sinh của Người
Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), sáng ngày 19/5, Đoàn Thanh niên Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHHVN) đã phối hợp với CLB Liên kết trẻ tổ chức chương trình sinh hoạt chính trị ý nghĩa: viếng Lăng Bác và tham quan Khu di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.