Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 05/09/2005 14:11 (GMT+7)

Thông ‘khùng’ và vũ trụ

Thông ví von: “Tuổi trẻ đâu có dài, nó quét qua giống như một cơn lũ. Nhưng sau lũ người ta có thể xây làng mới, còn tuổi trẻ một khi đã qua làm sao xây lại được!”.

Cũng bởi vậy, Thông mong mỏi nhận được từ xã hội một thói quen cảm thông với những tìm tòi mới và mơ "có nhiều thông tin, những qui định cho những người nghiên cứu tự do bằng nhiều cách; cần mở rộng tinh thần khoa học ở khắp mọi nơi… để một người “khùng” thì cũng biết là mình “khùng” chỗ nào".

Ý tưởng lạ đời

Biến âm thanh thành ánh sáng - một ý tưởng lạ đời của Lê Đức Thông, một thanh niên 22 tuổi, ở ấp Tân Lễ B, Châu Pha, Tân Thành, Bà Rịa - Vũng Tàu. Thông mô tả quá trình đó như thế này: bắn một sóng âm thanh vào một bong bóng khí được giữ yên trong một bình nước trong suốt.

Sóng âm đó được khuếch đại đủ lớn để tạo ra một “vụ nổ” nơi quả bong bóng và năng lượng chuyển thành ánh sáng cùng với một lượng nhiệt cao. Ứng dụng là ở chỗ chế biến chúng thành những dạng năng lượng khác như điện, hoặc ứng dụng hiệu quả của quá trình đó là việc xử lý chất thải công nghiệp, độc hại...

Chuyện khó tin nên Thông bị gọi là khùng. Anh thanh niên - lúc đó là sinh viên năm 1 ĐH Giao thông vận tải TP. Hồ Chí Minh, nay đang học năm 3 - bảo đó chỉ là bước ban đầu trong những ý tưởng về vật lý lượng tử, vũ trụ mà thôi.

Ai nói sao thì nói, chàng học sinh giỏi vật lý của tỉnh này ngày đêm ngồi nhai bánh mì viết công trình của mình để nhờ một ai đó có thể giúp mình thí nghiệm. Thật ra đây là đề tài thứ tư trong số những công trình Thông đã hoàn thành về mặt lý thuyết như “Những quan điểm mới về bản chất từ trường, cơ bản của vật chất trong vũ trụ”, “Cơ chế phát sinh ánh sáng từ âm thanh”, “Nghiên cứu sự bức xạ và qui luật hình thành hố đen trong vũ trụ”....

Con đường đi tìm người giúp đỡ

Thông đến gõ cửa nhà các giáo sư ngành vật lý, từ những số điện thoại tra được qua tổng đài hoặc nhờ người chỉ. Hầu như ở nơi nào cũng vậy, câu đầu tiên Thông được hỏi là: “Anh là ai?”. Sau khi biết đây là một sinh viên, chưa kịp nghe trình bày đề tài, một đáp số giống nhau mà Thông nhận được là: “Anh về học thêm đi”. Trong số đó có một vị tiếp đãi Thông rất ân cần.

Sau khi dành hết một buổi chiều để nghe Thông trình bày, vị này hỏi: “Anh bảo vệ luận án tiến sĩ à?”. “Thưa không, em là một sinh viên” - Thông đáp. “Nếu anh bảo vệ tiến sĩ, tôi sẵn sàng là người hướng dẫn. Còn sinh viên, anh về học tiếp đi” - vị giáo sư thay đổi thái độ.

Thông còn gõ cửa ít nhất ba nhà vật lý nữa và nhận ra mình chỉ đem đến cho họ những ngao ngán về một anh chàng bay bổng đến “khùng”. “Các nhà vật lý đã vậy, làm sao tôi dám nghĩ đến các trung tâm hướng dẫn của sinh viên, thanh niên” - Thông nói.

Nhưng hễ biết được đơn vị, trung tâm nào có dính líu đến vấn đề này là Thông đi, lúc bằng xe đạp, lúc xe gắn máy mượn người quen, lúc xe buýt và cả đi bộ cũng có.

GS.TS Nguyễn Mộng Giao (Viện KH&CN Việt Nam):
Những công trình của Thông thể hiện khát vọng muốn nghiên cứu và tìm tòi. Nhưng do không có thầy hướng dẫn và không có tài liệu tham khảo cần thiết nên các công trình còn nhiều sai sót.
Nhưng sai lầm và thất bại là chuyện bình thường trong khoa học.

Cần khuyến khích những thanh niên có khát vọng sáng tạo và hơn thế nữa cần hướng dẫn họ đi vào khoa học. Cần tạo ra một cơ chế để những người có khát vọng và hoài bão được khuyến khích giúp đỡ, để họ bớt khó khăn trong tìm tòi sáng tạo.

Nên chăng Báo Tuổi Trẻthành lập một câu lạc bộ khoa học, mời những nhà khoa học giỏi thường xuyên gặp gỡ giới trẻ - những bạn như Lê Đức Thông - để lắng nghe, giúp đỡ và khuyến khích họ đi vào khoa học.

Nơi nào Thông cũng xin được giới thiệu cho mình một người hướng dẫn hoặc cho mình bảo vệ đề tài. Vẫn lại nghe những câu quen thuộc: “Đề tài này nước mình chưa có. Muốn thì ra nước ngoài”. Hoặc là những chỉ bảo “quay về cuộc sống thực tế”, từ bỏ những “chuyện viển vông”...

Thông đến Sở Khoa học và Công nghệ TP.Hồ Chí Minh xin cho mình được báo cáo đề tài. Nhưng nguyên tắc của sở là phải có người hướng dẫn thì đề tài mới được báo cáo. “Một người nghiên cứu tự do như tôi cần một người hướng dẫn thật khó” - Thông ngậm ngùi. Rồi đột ngột đặt câu hỏi: Phải chăng sinh hoạt khoa học ở Việt Nam chỉ là chuyện của một lớp người?

Thông hỏi cho hai anh “Hai Lúa” mà cũng là cho chính mình. “Chế tạo trực thăng đâu phải là điều mới mẻ. Có mới chăng vì tác giả là những nông dân bình thường nên khó tiếp cận được những thông tin cần biết”.

Hé mở một cánh cửa

Thông hoàn thành phần lý thuyết “Âm thanh từ ánh sáng” và tự đem đến Cục Bản quyền đăng ký bản quyền hồi giữa năm ngoái. “Dù sao đây cũng là một cách giúp tôi vững tin hơn” - Thông bảo thế.

Rồi có một vị giáo sư đón Thông bằng một câu hỏi khác: “Anh cần gì ở chúng tôi?” - chứ không phải: “Anh là ai?”. Sau khi biết ý định cần một người định hướng, hướng dẫn của Thông, vị này cho bạn địa chỉ email của GS.TS Nguyễn Mộng Giao, lúc đó đang ở nước ngoài. “Hãy chờ tôi về” - GS Giao trả lời từ nước ngoài qua email. “Tôi vui lắm! Vì ít nhất tôi cũng sẽ được biết mình sai chỗ nào” - Thông tự tin hơn.

Sau khi về nước, GS Giao bảo với Thông: “Anh có những tính cách khá giống tôi thời trẻ”. Ông giới thiệu sách để Thông tìm đọc và khuyến khích bạn làm từng bước. Ngày 16/2/2004, giáo sư đã đưa Thông nghiên cứu một đề tài mới liên quan đến tầng khí quyển, tính tuổi Trái đất và sao Hỏa.

Nguồn: : www.tuoitre.com.vn   21/2/2004

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.