Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ ba, 17/06/2014 18:56 (GMT+7)

Thomas Edison - những sự thật còn chưa biết

  Phát minh của ông nổi tiếng nhất là bóng đèn điện. Ngoài ra còn có máy quay đĩa, nhiều hệ thống điện, máy chiếu phim, máy điện báo, máy ghi âm... 

Nhân kỷ niệm ngày sinh của Thomas Edison (11/2/1847), trang Neatorama đã tổng hợp10 sự thật thú vị về nhà phát minh vĩ đại nhất mọi thời đại này: 

Giáo viên nghĩ rằng Edison bị “loạn trí”   

Thuở thiều thời, Edison từng là một cậu nhóc hiếu kì, nhưng lại là một học sinh kém ở trường, vì đầu óc cậu lúc nào cũng lơ mơ, không tập trung. Cậu út của gia đình có 7 người con, thường được gọi bằng cái tên thân mật là Al, đã từng bị một giáo viên cho là “đầu óc có vấn đề”. 

Khi phát hiện ra điều đó, mẹ của Edison đã nổi giận và lập tức cho ông nghỉ học, chỉ sau 3 tháng chính thức nhập trường. Bà quyết định tự dạy học cho con trai tại nhà. Sau này, khi nhắc đến mẹ, ông nói: “Mẹ tôi đã tạo ra tôi. Bà tuyệt đối tin tưởng, ủng hộ tôi. Và tôi cảm thấy mình phải sống có ý nghĩa vì bà và không được làm bà thất vọng.”  

Mở phòng thí nghiệm đầu tiên vào năm 10 tuổi   

Khi Edison bước sang tuổi thứ 9, mẹ đã đưa cho ông một cuốn sách khoa học cơ bản hướng dẫn cách thực hiện các thí nghiệm hoá học tại nhà. Cậu bé Edison lập tức như bị cuốn sách “bỏ bùa”. Ông thực hiện mọi cuộc thí nghiệm nêu trong sách và chẳng bao lâu sau đã tiêu toàn bộ số tiền tiết kiệm để mua các loại hoá chất.

Khi sang tuổi thứ 10, Edison đã lập phòng thí nghiệm khoa học đầu tiên của mình trong tầng hầm của gia đình, rồi ở lì trong đó cả ngày. Bố cậu đã phải “hối lộ” con trai một xu chỉ để Edison ra khỏi tầng hầm và đi đọc một cuốn sách. Cậu nhận tiền, gom lại để mua thêm các loại hoá chất phục vụ việc thí nghiệm. Và để chắc chắn là không có ai động vào mấy thứ chai lọ của mình trong tầng hầm, cậu dán nhãn ghi “Chất độc” vào tất cả các chai! 

Edison bị điếc và ông thích như vậy! 

Ở độ tuổi 12, Edison bắt đầu mất khả năng thính giác. Chuyện đồn rằng ông đã bị một nhân viên bán vé tàu bạt tai vì làm cháy một toa tàu trong khi thực hiện thí nghiệm. Trong khi đó, Edison nói rằng ông bị thương khi nhân viên nhà ga xách tai ông. Một số khác lại nói rằng ông bị điếc là do một trận sốt phát ban khi còn nhỏ. Tuy nhiên, giải thích hợp lý nhất có lẽ là do gen di truyền, vì cha và một trong các người anh của Edison cũng bị mất năng lực thính giác.   

Cho đến nay, tất cả nguyên nhân vẫn chỉ là giả thuyết, nhưng có một điều chắc chắn là Edison lại thực sự thích bị điếc (nói chính xác thì ông chỉ bị nghễnh ngãng nặng, không hẳn là điếc). Ông nói rằng như vậy khiến ông dễ tập trung vào các thí nghiệm hơn.   

Thêm một thông tin nữa: Đúng là Edison đã có một phòng thí nghiệm nhỏ trong một toa xe cũ. Khi đó, cậu bé Edison 12 tuổi làm nghề bán báo và kẹo trên chuyến tàu hoả Grand Trunk Railroad chạy từ Port Huron đến Detroit ở Mỹ. Ông đã lập một phòng thí nghiệm hoá học và in báo trong một toa hàng, nơi ông xuất bản tờ Grand Trunk Herald - tờ tin tức đầu tiên xuất bản trên tàu hoả.   

Cứu sống một cậu bé   

Trong thời gian làm việc tại Grand Trunk Railroad, cậu thiếu niên Edison 14 tuổi đã cứu sống nhóc Jimmie MacKenzie 3 tuổi khỏi bị tàu hoả đâm. Cha của Jimmie, là một nhân viên của ga J.U. MacKenzie, rất cảm kích và dạy Edison cách sử dụng máy điện tín.   

Sau đó, Edison đã trở thành nhân viên đánh điện tín. Ông đã yêu cầu được làm ca đêm để có thêm thời gian cho các cuộc thí nghiệm. Một ngày, ông vô ý làm đổ bình axit sulphuric khi đang làm thí nghiệm về pin. Axit đã chảy lênh láng khắp sàn toa tàu và nhỏ cả xuống bàn của ông chủ ở bên dưới. Edison lập tức bị đuổi việc vào sáng hôm sau.

Phát minh đầu tiên của Edison là một thất bại   

Năm 1869, khi mới 22 tuổi, Edison đã được cấp bằng sáng chế đầu tiên cho chiếc máy đếm phiếu, phục vụ các cơ quan lập pháp. Mỗi nhân viên của cơ quan lập pháo chỉ việc sử dụng công tắc trên cái máy của Edison để ghi lại “lá phiếu” của mình đối với một dự luật nào đó. Như vậy quá trình bỏ phiếu trưng cầu sẽ nhanh hơn nhiều.   

Tuy nhiên, khi một đối tác thương mại đem phát minh này của Edison đến Washington D.C., đây là những gì Quốc hội nhận xét: “Nếu có phát minh nào trên trái đất mà chúng tôi không muốn thấy ở đây thì chính là nó (chiếc máy đếm phiếu).” Chính sự chậm trễ trong việc thu thập phiếu ủng hộ thông qua một dự luật nào đó tại Quốc hội và các cơ quan lập pháp khác đã tạo cơ hội cho các thành viên cản trở hoặc thuyết phục người khác thay đổi lá phiếu. Chính vì vậy mà chiếc máy đếm phiếu của Edison không bao giờ được sử dụng.   

Từ đó trở đi, Edison quyết định chỉ sáng chế những gì mà thị trường cần.   

Edison cầu hôn … bằng mã moóc!    

Vào Giáng sinh năm 1871, ở độ tuổi 24, Edison đã kết hôn với nữ nhân viên mới 16 tuổi của mình, cô Mary Stilwell, chỉ sau 2 tháng gặp mặt. Mary đã sinh cho ông ba người con, rồi qua đời không lâu sau đó.   

Hai năm sau khi Mary qua đời, Edison gặp và cưới cô Mina Miller, 20 tuổi. Câu chuyện về việc hai người gặp gỡ khá thú vị.   

Edison như tìm thấy thiên đường khi ở bên Mina Miller, và ông quyết định phải làm 3 việc: xây một ngôi nhà mùa  đông ở tiểu bang Florida (Mỹ), cưới Mina, và đưa cô đến khu vườn địa đàng nhiệt đới của ông. 

Khi trở lại New York, Edison, vốn là một người “nghiện” công việc, đã không thể ngừng nghĩ về Mina - tình yêu mới của đời mình. Edison đã dạy Mina cách sử dụng mã moóc để họ có thể trao đổi một cách bí mật, bằng cách gõ nhịp vào tay nhau khi có người xung quanh. Một ngày, Edison đã cầu hôn Mina bằng nhịp gõ mã moóc, và Mina cũng trả lời theo cách này. Họ làm đám cưới năm 1886, khi Edison 39 tuổi.

Xem Thêm

Tin mới

Hương Xuân và tiếng gọi cội nguồn
Giữa nhịp chuyển mình của đất nước và những đổi thay sâu rộng của đời sống xã hội, trong lòng tôi, một người con xa quê khi mùa xuân về lại dấy lên một khoảng lặng rất riêng. Đó là lúc ký ức về làng quê, về nguồn cội trở nên rõ ràng hơn bao giờ hết, như một điểm tựa tinh thần để tự soi chiếu lại mình trước thời vận mới của dân tộc.
Cần Thơ: phát huy vai trò tập hợp trí thức chung tay xây dựng nông thôn mới, lan tỏa “Xuân gắn kết - Tết yêu thương”
Sáng 11/02, tại Ấp Hòa Thành, xã An Lạc Thôn, TP. Cần Thơ, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Cần Thơ chủ trì phối hợp cùng UBND xã An Lạc Thôn, Hội Xây dựng TP. Cần Thơ và Nhóm VK xây cầu nông thôn tổ chức Lễ Khánh thành cầu Ngã Tư Trên (VK284) gắn với Chương trình an sinh xã hội “Xuân gắn kết – Tết yêu thương”.
An Giang: Họp mặt trí thức, văn nghệ sĩ và người làm báo Xuân Bính Ngọ 2026
Ngày 11/02/2026, tại phường Rạch Giá, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy An Giang phối hợp với Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh, Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật tỉnh và Hội Nhà báo tỉnh tổ chức Họp mặt đại biểu trí thức, văn nghệ sĩ, người làm báo tiêu biểu nhân dịp đầu Xuân Bính Ngọ 2026.
Lào Cai: Khai mạc Hội báo Xuân và các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026
Sáng ngày 12/2, tại Bảo tàng tỉnh, Ban Tổ chức những ngày lễ lớn tỉnh Lào Cai long trọng tổ chức Khai mạc Hội báo Xuân cùng các hoạt động trưng bày, triển lãm mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ năm 2026. Đây là hoạt động văn hóa thường niên đầy ý nghĩa, thể hiện niềm tự hào về những thành tựu đổi mới của Đảng bộ và Nhân dân các dân tộc trong tỉnh, khơi dậy khát vọng phát triển quê hương đất nước.
Gia Lai: Ông Cao Văn Bình được bầu giữ chức Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh nhiệm kỳ 2026-2031
Trong hai ngày 5-6/2, tại Trung tâm Hội nghị tỉnh Gia Lai, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Gia Lai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã được tổ chức trọng thể với sự tham dự của TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam cùng lãnh đạo tỉnh Gia Lai, đại diện các sở, ban, ngành, đoàn thể của tỉnh và 130 đại biểu chính thức.
Báo chí và sứ mệnh lan toả, sáng tạo văn hoá
Trong tiến trình đổi mới toàn diện và hội nhập quốc tế sâu rộng, chấn hưng văn hóa dân tộc đã trở thành một nhiệm vụ chiến lược, được Đảng và Nhà nước xác định là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực cho phát triển bền vững đất nước.
Phú Thọ: Lan toả phong trào sáng tạo khoa học kỹ thuật
Những năm gần đây, khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số từng bước trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Tại Phú Thọ, Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng và Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh năm 2025 đã trở thành “chất xúc tác” góp phần lan tỏa phong trào sáng tạo trong xã hội.