Rong tảo Việt Nam trong sản xuất nhiên liệu sinh học

Trong cuộc chạy đua này hai dòng tảo nước ta được chú ý nhiều nhất là Nannochloris còn gọi là Nannochloropsis sinh sống trong vùng biển mặn và Botryococcus trong môi trường ao hồ nước ngọt, chưa kể nhiều loài khuê tảo và lục tảo khác.

Khối lượng tiêu thụ dầu mỏ thế giới tăng lên rất nhanh, 88% cho nhu cầu nhiên liệu, 12% còn lại làm nguyên liệu sản xuất đồ nhựa, dung môi và phân bón. Lượng dầu tiêu thụ mỗi ngày trong năm 2002 là gần 56 triệu thùng, lên đến 84 triệu thùng trong năm 2005. Kể từ năm 1980 khi lượng dầu khai thác vượt quá khả năng phát hiện bổ sung nguồn dự trữ mới thì người ta đã nghĩ tới một tương lai không dầu mỏ trong vài chục năm sắp tới. Trên thực tế khả năng khai thác ở Mỹ đã giảm sút từ 1971, ở vùng Biển Bắc từ các năm 1990 và trên quy mô toàn cầu được dự báo sau năm 2007 nếu không phát hiện thêm các vùng mỏ mới và không có biện pháp tăng cao hiệu suất thu dầu từ lòng đất.

Cũng từ các năm 1980 đã có cuộc “lội ngược dòng” nhằm đưa nhiên liệu sinh học trở về vai trò căn bản sau khi đã đánh mất vào thời phát triển dầu mỏ trong các năm 1920. Châu Âu có tốc độ phát triển biodiesel nhanh nhất với quy trình sản xuất từ hột cải dầu Brassica napus. Tận dụng ưu thế nhiệt đới, vùng Đông Nam Á nhận được nhiều nguồn đầu tư vào nhiên liệu sinh học; trong đó 3 nước Thái Lan, Malaysia và Indonesia sử dụng các loại dầu cọ, Philippines cũng như Trung Quốc và Ấn Độ chọn loại dầu của cây đậu cọc rào (còn gọi cây dầu mè) Jatropha curcas. Trái lại, các tập đoàn dầu khí không đầu tư sản xuất biodiesel từ cây trồng trên cạn mà nhắm vào các loài rong tảo, đặc biệt vào nhóm tảo phù du - phytoplankton - vốn có cấu trúc tế bào đơn giản, tốc độ sinh sản cực kỳ nhanh và hàm lượng chất béo lại rất lớn. Người ta gọi phong trào đầu tư này bằng câu nói “từ algae đến oilgae”.

 
Ba kỹ thuật chìa khóa cho công nghệ sản xuất dầu tảo nhằm tăng nhanh sản lượng biodiesel và hạ thấp giá thành sản phẩm đủ sức cạnh tranh với nhiên liệu dầu mỏ là nâng cao hàm lượng chất béo từ 15 - 30% trong điều kiện tự nhiên lên 75 - 85% trọng lượng khô của tảo thông qua hoạt động của enzyme chuyển hóa acetyl - CoA carboxylase, thu hoạch hiệu quả tảo phù du trên các mặt nước bằng bơm hút ly tâm và trích ly hiệu suất cao dầu tảo bằng khí carbonic ở áp suất tới hạn. Hiện nay vùng dự án được chú ý nhất là vịnh Thái Lan và vùng nam Biển Đông, nơi có nhiệt độ nóng ấm và giàu chất dinh dưỡng.

Nguồn: Khoa học phổ thông 8/9/2006