Niềm hy vọng đối với phương pháp điều trị bệnh đái tháo đường mới.

Nhóm nghiên cứu trường đại học Stanford phát hiện ra rằng protein calcineurin là nhân tố chính ảnh hưởng chức năng của tế bào beta, tế bào có trong tuyến tụy có chức năng sản xuất ra insulin. Ở những người bị mắc bệnh đái tháo đường thì tế bào beta này sẽ không hoạt động theo đúng chức năng của nó.

Nghiên cứu trên chuột đã chứng tỏ rằng protein đơn lẻ này đã chỉnh sửa được 10 gen vốn đã "có lỗi" do căn bệnh này.

Nghiên cứu viết trong tạp chí Nature này đã làm dấy lên niềm hy vọng trong việc tìm ra các phương pháp điều trị mới cho căn bệnh tiểu đường, căn bệnh mà hàng triệu người trên thế giới mắc phải.

Trong căn bệnh tiểu đường, các tế bào beta sản xuất quá ít insulin hoặc không sản xuất ra insulin, điều này đã làm cho các tế bào của cơ thể không thể hấp thu được lượng đường sau bữa ăn.

Vì vậy, đường sẽ tích tụ trong máu, làm tổn hại đến các mạch máu, thận và mắt.

Thuốc ức chế miễn dịch như thuốc được những người đang trải qua phẫu thuật cấy ghép sử dụng làm tăng nguy cơ bị bệnh tiểu đường rất lớn và chính điều này đã làm cho nhóm nghiên cứu trường đại học Stanford phải chú ý đến calcineurin.

Đó là vì các thuốc ức chế miễn dịch đã làm ức chế hoạt động của protein calcineurin.

Ngừng sản xuất Protein

Các nhà khoa học trường Standford đang nghiên cứu những con chuột được nuôi trong bụng mẹ sao cho chúng sản xuất ra calcineurin trong tuyến tụy cho đến khi chúng được sinh ra.

Sau khi được sinh ra, tuyến tụy trong mỗi con chuột ngừng sản xuất ra protein này.

Sau 12 tuần tuổi, các con chuột vốn được sinh ra với lượng tế bào beta bình thường đã mắc phải bệnh đái tháo đường ở mức trầm trọng.

Các nhà khoa học phát hiện ra là cắt giảm nguồn cung cấp calcineurin đã làm cho các tế bào beta không gia tăng số lượng khi các con chuột này lớn lên trong khi khối lượng cơ thể lớn lên phải đòi hỏi lượng tế bào beta nhiều hơn để giữ mức đường trong máu ổn định.

Việc cắt giảm calcineurin còn làm giảm lượng insulin được tạo ra bởi các tế bào beta đang có.

Tiến sĩ Jeremy Heit phát biểu: "Nghiên cứu này đã làm chúng tôi và những người khác nghĩ về bệnh tiểu đường theo các cách hoàn toàn mới."

Cho đến bây giờ thì người ta đã tìm ra các gen cá thể hoặc các quá trình có liên quan đến bệnh tiểu đường.

"Và những phát hiện mới này chứng tỏ các cách nghiên cứu về bệnh tiểu đường trước đó có liên quan đến nhau nhờ vào việc nghiên cứu cùng một chất, chất này giống như một máy điều chỉnh thông thường có thể điều chỉnh lượng calcineurin."

Tiếp đó, nhóm nghiên cứu trường đại học Stanford đã vô hiệu hoá calcineurin bằng cách kích hoạt protein " đồng hành" của nó, gọi là NFAT (Protein NAFT đi đôi với các protein khác hoặc là để thúc đẩy các tế bào miễn dịch tấn công hoặc là điều khiển chúng rút về nghỉ ngơi)

Các tế bào beta thiếu calcineurin nhưng lại có các protein NFAT đã hoạt động trở lại bình thường, nhân đôi số lượng khi các con chuột lớn lên và sảnh xuất ra lượng insulin bình thường.

Chữa nhiều bệnh

Các nhà nghiên cứu cho biết, các loại thuốc có khả năng củng cố hoạt động của calcineurin hay NFAT có thể được dùng làm thuốc điều trị mới cho bệnh tiểu đường tuýp 2, căn bệnh tuýp này làm cho các tế bào beta không sản xuất đủ insulin.

Các loại thuốc có khả năng hạn chế lượng calcineurin hay NFAT cũng có thể đuợc dùng để điều trị các căn bệnh mà nếu mắc phải, các tế bào beta sẽ sản xuất ra quá nhiều insulin như là bệnh giảm đường huyết hoặc một số u tuyến tụy khác.

Việc chữa trị các tế bào beta đơn lẻ bằng loại thuốc có khả năng củng cố protein calcineurin sẽ có thể giúp cho các tế bào beta phân chia, sản xuất ra nhiều tế bào hơn nữa, hỗ trợ cho việc phẫu thuật cấy ghép.

Và việc kích hoạt calcineurin có thể giúp các nhà khoa học làm cho các tế bào thân (trong tủy sống) phát triển trở thành các tế bào sản xuất ra insulin.

Tiến sĩ Scott Campbell, phó chủ tịch nghiên cứu của Hiệp Hội Bệnh tiểu đường ở Mỹ , phát biểu: "Nghiên cứu này có tiềm năng trở thành một bước tiến lớn trong y học. Đây là một bước đi đúng hướng và là một buớc tiến lớn quan trọng, nhưng dĩ nhiên chúng ta cần phải áp dụng nó lên cơ thể con người."

Tiến sĩ Angela Wilson, giám đốc nghiên cứu của Tổ Chức Bệnh Đái tháo đường Anh Quốc, phát biểu: "Đây quả là một nghiên cứu thú vị."

Khả năng thành công của các loại thuốc mới trong việc điều trị bệnh tiểu đường type 2 này là một tin tức tốt lành khi mà căn bệnh này đang rất phổ biến và số người có nguy cơ mắc bệnh này ngày càng cao.

"Tuy nhiên, nghiên cứu này còn đang ở giai đoạn ban đầu và các phát hiện chỉ mới được thực hiện trên chuột. Chúng tôi hy vọng nghiên cứu này sẽ áp dụng thành công lên người."

Nguồn: khoahoc.com.vn 28/9/2006