TTND PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên: Người kiến tạo đổi mới ngành y tế Việt Nam

Hơn nửa thế kỷ gắn bó với ngành y, TTND PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam là một nhà khoa học, người thầy thuốc tận tâm, đồng thời là nhà quản lý giàu bản lĩnh, quyết đoán và trách nhiệm. Trên nhiều cương vị công tác, bà luôn theo đuổi mục tiêu đổi mới vì người bệnh, góp phần xây dựng nền y tế Việt Nam ngày càng phát triển.

TTND. PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên, nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam. Ảnh: Chính phủ.

NGƯỜI "KIẾN TẠO" NHỮNG ĐỔI MỚI VÌ NGƯỜI BỆNH

TTND. PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên nguyên là Thứ trưởng Bộ Y tế, hiện là Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam. Trong suốt quá trình công tác, bà được biết đến là một nhà khoa học, người thầy thuốc và nhà lãnh đạo luôn trách nhiệm, quyết đoán nhưng giản dị, nhân hậu, tận tâm với sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Năm 2004, khi đảm nhiệm cương vị Thứ trưởng Bộ Y tế, bà được phân công phụ trách lĩnh vực khám, chữa bệnh, trong đó có công tác khám chữa bệnh bảo hiểm y tế và tham mưu xây dựng Luật Bảo hiểm y tế. Trăn trở lớn nhất của bà là làm thế nào để ngày càng nhiều người dân tham gia bảo hiểm y tế, đồng thời sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm nhằm bảo đảm quyền lợi cho người bệnh.

Để hiện thực hóa mục tiêu đó, PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên đã chỉ đạo đánh giá thực trạng hệ thống bệnh viện từ trung ương đến địa phương, nghiên cứu mô hình y tế của nhiều quốc gia, từ đó vận dụng phù hợp vào quá trình xây dựng Luật Khám bệnh, chữa bệnh của Việt Nam.

Một trong những dấu ấn nổi bật của bà là cùng các cộng sự quy tụ đội ngũ chuyên gia ở nhiều chuyên khoa xây dựng hệ thống quy trình kỹ thuật chuyên môn, thành lập hội đồng thẩm định trước khi ban hành. Cùng với đó là hoàn thiện danh mục kỹ thuật, danh mục thuốc cho người có bảo hiểm y tế trên cơ sở thống nhất với Bảo hiểm xã hội Việt Nam, góp phần từng bước hoàn thiện chính sách, nâng cao quyền lợi của người bệnh.

Nhận thấy nhiều bệnh viện tuyến dưới còn hạn chế về chuyên môn, bà trực tiếp phối hợp với Cục Quản lý Khám chữa bệnh tham mưu Bộ trưởng xây dựng Đề án Bệnh viện vệ tinh và ban hành Quyết định 1816 về luân chuyển cán bộ từ tuyến trên về hỗ trợ tuyến dưới, chuyển giao kỹ thuật và đào tạo bác sĩ, điều dưỡng theo phương thức "cầm tay chỉ việc". Theo bà, ngành y tế luôn phải cập nhật kiến thức, kỹ thuật mới để không tụt hậu so với các nền y học tiên tiến trên thế giới.

Trong thời gian công tác tại Bộ Y tế, bà cùng các đơn vị chức năng xây dựng, ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật và thông tư quan trọng. Đáng chú ý là Kế hoạch 2151 về đổi mới phong cách, thái độ phục vụ của cán bộ y tế hướng tới sự hài lòng của người bệnh. Kế hoạch được triển khai tại Sở Y tế 63 tỉnh, thành phố, nhận được sự đồng thuận của đội ngũ y, bác sĩ và tạo hiệu ứng tích cực với phương châm "nụ cười bệnh nhân là niềm hạnh phúc của bác sĩ".

TRỌN ĐỜI CỐNG HIẾN CHO NỀN Y HỌC VIỆT NAM

Năm 2016, sau khi nghỉ chế độ, PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam. Trên cương vị mới, bà tiếp tục thúc đẩy các hoạt động nhằm phát huy truyền thống của Tổng hội, nâng cao vai trò của tổ chức trong sự nghiệp chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Dưới sự điều hành của bà, Tổng hội Y học Việt Nam đã tăng cường phối hợp với Bộ Y tế, Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong nhiều hoạt động như sử dụng hiệu quả quỹ bảo hiểm y tế, tăng cường giám sát cơ sở y tế và tuyên truyền, giáo dục sức khỏe cộng đồng.

Tổng hội cũng đẩy mạnh công tác tư vấn, phản biện, góp ý đối với hầu hết các văn bản pháp luật do Bộ Y tế ban hành; đồng thời tổ chức nhiều hội thảo, tập huấn cập nhật kiến thức y khoa, phối hợp với các cơ quan truyền thông phổ biến kiến thức chăm sóc sức khỏe tới người dân.

Nhiều chương trình hợp tác chuyên môn được triển khai như phối hợp với Hội Đột quỵ Thế giới, Hội Phục hồi chức năng Việt Nam tổ chức tập huấn kiến thức y khoa; phối hợp với Hội Người cao tuổi Việt Nam tuyên truyền phòng chống bệnh thường gặp ở người cao tuổi. Tạp chí Y học Việt Nam cũng được quan tâm xây dựng theo hướng chuyên nghiệp hơn, mỗi năm xuất bản 24 số cùng nhiều số chuyên đề.

Trong hợp tác quốc tế, Tổng hội Y học Việt Nam duy trì chương trình học bổng với Quỹ Takeda (Nhật Bản), mỗi năm hỗ trợ sáu bác sĩ Việt Nam sang học tập từ 3-6 tháng tại Nhật Bản. Tổng hội cũng là thành viên của Hội Y học thế giới và Hội Y học các nước Đông Nam Á.

Cuối năm 2023, Tổng hội Y học Việt Nam phối hợp với Bộ Y tế xuất bản thành công Từ điển Bách khoa Y học Việt Nam, công trình được đánh giá cao về giá trị chuyên môn.

Bên cạnh đó, PGS.TS Nguyễn Thị Xuyên hiện là Chủ tịch Quỹ Hỗ trợ bệnh nhân ung thư - Ngày mai tươi sáng, hoạt động trong lĩnh vực nhân đạo, từ thiện nhằm hỗ trợ điều trị bệnh nhân ung thư có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời hỗ trợ nghiên cứu khoa học và công nghệ về ung thư. Quỹ là thành viên chính thức của Hiệp hội Kiểm soát ung thư quốc tế (UICC).

Bài viết nằm trong tuyến bài "Chân dung nhà khoa học" hướng tới chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Liên hiệp Hội Việt Nam, nhiệm kỳ 2026–2031.