Ngộ độc do ăn nhộng tằm "thủ phạm" có thể là chất bảo quản

Thuốc bảo vệ thực vật?

Con tằm rất dễ bị nhiễm virus, vi khuẩn. Các loại thuốc thường được sử dụng trong chăn nuôi tằm chủ yếu là thuốc kháng sinh. Người dân ở những vùng chăn nuôi tằm thường nhắc đến tên thuốc “hồng mê tố”, “lục mê tố”… Nhiều người coi đây là loại văcxin nên thường chủ động phun thuốc cho tằm vào thời điểm trước mùa bệnh. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Trọng Bình - Trung tâm nghiên cứu dân tằm tơ TW thì trong các bệnh do nhiễm vurus dùng kháng sinh không có hiệu quả. Từ nhiều năm nay, “lục mê tố” - tên thường gọi của loại kháng sinh mang tên Cloramfenicol - đã bị cấm sử dụng do có thể tồn dư kháng sinh trong thực phẩm quá mức cho phép. Cồn “hồng mê tố” là Ethromycin thì được phép sử dụng. Có một thời người ta còn dùng B58 để phòng trừ bệnh do nhặng gây ra ở tằm, nhưng loại thuốc này hiện cũng không được phép sử dụng nữa. Cho đến thời điểm này, vẫn chưa có loại thuốc dùng để thay thế B58, vì vậy cũng không loại trừ việc một số người “lén lút” mua và sử dụng thuốc. Nhưng ông Bình khẳng định, nếu có hiện tượng này, thậm chí là sử dụng quá liều thì lượng tồn dư các loại hoá chất đó (nếu có) trên con nhộng (sau quá trình sinh trưởng và đóng kén của tằm) cũng không thể đủ gây ngộ độc cấp tính cho người sử dụng ngay sau bữa ăn.

Theo PGS. TS Nguyễn Văn Long - Trưởng bộ môn dâu tằm tơ, Trường Đại học Nông nghiệp Hà Nội, hiện nay người ta còn sử dụng một số thuốc khác trong phòng chống bệnh cho tằm. Tuy nhiên, những loại thuốc này cũng không thể là nguyên nhân dẫn đến ngộ độc cho người sử dụng nhộng tằm.

Nhiều khả năng là do chất bảo quản

Hiện nay, mẫu nhộng gây ngộ độc cho hàng trăm người ở Thanh Hoá đã được đưa về Trung tâm kiểm nghiệm vệ sinh an toàn thực phẩm - Viện Dinh dưỡng để xác định chính xác nguyên nhân. Tuy nhiên, theo ông Chu Quốc Lập, Phó cục trưởng Cục Vệ sinh an toàn thực phẩm - Bộ Y tế, có thể là do nhộng được bảo quản không tốt. Các cán bộ của phòng thí nghiệm Trung tâm kiểm nghiệm cũng đang tập trung chủ yếu vào việc phát hiện những hoá chất bảo quản trên mẫu nhộng tằm gửi về. Đây là một vụ ngộ độc hiếm gặp, do người dân mua nhộng của những người bán rong.

Theo ông Lập, có thể loại trừ khả năng do con nhộng đã bị quá hạn sử dụng. Ngoài ra, nhộng còn có thể gây dị ứng vì hàm lượng protein trong đó rất cao. Nhưng tình trạng này chỉ xảy ra ở những người có cơ địa dị ứng chứ không thể xuất hiện cùng lúc ở hàng trăm người như tại Thanh Hoá. Cho đến thời điểm này, những người bị ngộ độc đã dần bình phục và được ra viện.

Trong quá trình tìm hiểu, chúng tôi còn thấy hé lộ một hướng mới trong việc xác định nguyên nhân. Đó là việc con nhộng có thể bị một loại nấm ký sinh ngay từ khi còn ở trong kén. Người ăn phải những con nhộng bị bệnh này có thể bị dị ứng với biểu hiện: nôn mửa, nổi mẩn… Những biểu hiện này không nguy hiểm đến tính mạng con người và sẽ nhanh chóng mất đi vì nấm sẽ bị đào thải trong quá trình tiêu hoá. Ông Nguyễn Trọng Bình cho biết, ngành dâu tằm không có điều kiện đi sâu nghiên cứu vấn đề này vì lợi ích trong việc chăn nuôi tằm chủ yếu dừng lại ở khâu ươm tơ.

Khi liên hệ với Trung tâm kiểm định Vệ sinh an toàn thực phẩm - Viện Dinh dưỡng, chúng tôi được biết ít nhất phải đến ngày 7/4 mới có kết quả cuối cùng. Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin vấn đề này đến bạn đọc.

Nguồn: KH&ĐS, số 28, ngày 7/4/2006