Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 02/10/2006 22:04 (GMT+7)

Nếu hủy diệt Trái đất thì liệu khoa học có tìm ra cho chúng ta một hành tinh mới để sinh sống không?

Chúng ta hãy xem kế hoạch này đuợc thực hiện như thế nào.

Làm Thế Nào : để phát hiện ra các hành tinh có kích cỡ tương đương trái đất có quỹ đạo quay quanh những ngôi sao rất xa. Các kỹ thuật truyền thống không thể tìm thấy các hành tinh nhỏ và nhiều đá, nhưng với kỹ thuật mới gọi là kỹ thuật " Khuếch đại hấp dẫn" (gravitational micro-lensing). Kỹ thuật này sử dụng sự bẻ cong của ánh sáng để tìm ra các hành tinh giống trái đất, những hành tinh mà có môi trường không tốt như trái đất và cũng khó phát hiện nhưng có thể thay thế trái đất để con người sinh sống.

" Khuếch đại" (lensing) là một hiện tượng tự nhiên, xảy ra khi một hành tinh hoặc một thiên thể di chuyển tự do trong vũ trụ đột nhiên chắn giữa trái đất và một ngôi sao nào đó. (Ngôi sao là những thiên thể tự phát sáng, còn hành tinh là những thiên thể " tối", quay quanh một ngôi sao và được nó chiếu sáng ). Khi ánh sáng đi qua thiên thể, nó bị trường hấp dẫn của thiên thể bẻ cong. Người quan sát trên trái đất đo được góc lệch của ánh sáng. Nếu thiên thể càng lớn thì ánh sáng bị bẻ cong càng mạnh và góc lệch cũng càng lớn. Dựa trên độ lớn của góc lệch này, người ta tính ra khối lượng của thiên thể. Hình ảnh quan sát được gọi là " ảnh giả" (spurious). Theo dõi thời gian xuất hiện ảnh giả và độ mạnh yếu của nó, cùng với khoảng cách giữa ngôi sao và trái đất, người ta tính ra được khoảng cách của thiên thể với ngôi sao " mẹ". Phương pháp này gọi là " khuếch đại hấp dẫn" (gravitational microlensing).

Và với kỹ thuật này, Các nhà thiên văn học đã tìm ra được bốn hành tinh mới. Hành tinh được tìm thấy mới đây nhất nằm trong chòm sao Scorpio là một thiên thể hình cầu cực lạnh, có độ lớn và nặng chỉ bằng 5,5 lần lần trái đất và là hành tinh ngoài hệ mặt trời nhỏ nhất có quỹ đạo quay quanh một ngôi sao bình thường.

Lý Do tìm kiếm : để xem thử rằng liệu chỉ có duy nhất chúng ta trong vũ trụ hay không. Chúng ta có khả năng tìm thấy sự sống trên một hành tinh có nhiều đá hơn là trên một hành tinh khổng lồ đầy chất khí như sao Mộc – và nếu con người cần tìm ra một nơi sinh sống mới trong tương lai thì các hành tinh ngoài hệ mặt trời đầy đá sẽ có thể là điểm đến của chúng ta. Ngoài ra, một số các nhà khoa học cũng đưa ra lý thuyết rằng các hành tinh rắn nhỏ có số lượng nhiều hơn các hành tinh khí khổng lồ (tỷ lệ 10/1 là một ước tính dè dặt) nhưng cho đến bây giờ họ vẫn chưa thể kiểm chứng được giả thuyết đó.

Địa điểm : trên khắp trái đất. Một nhóm các nhà khoa học đặt các kính viễn vọng của họ nhắm vào trung tâm của dải ngân hà, nơi mà khi nhìn qua kính thiên văn, họ có thể trông thấy nhiều ngôi sao ngay tức thì. Và bởi vì các hiện tượng " Khuếch đại hấp dẫn" chỉ xảy ra trong khoảng thời gian từ 10 đến 40 ngày nên các nhóm nghiên cứu ở các châu lục khác nhau đều thu lại dữ liệu khi bình minh đến – thời điểm kết thúc việc quan sát – và sau đó gửi các dữ liệu này cho các đồng nghiệp của họ.

Gồm những ai : hai nhóm các nhà khoa học quốc tế ở Chilê và New Zealand được hỗ trợ bởi hàng trăm các nhà khoa học tự nguyện khác đang tìm kiếm các hiện tượng khuếch đại khắp các vùng rộng lớn trên bầu trời. Và họ báo cho nhau biết các hiện tượng khuếch đại có khả năng xảy ra qua trang Web và e-mail.

Các câu hỏi.

Đã có bao nhiêu hành tinh đưọc khám phá?

Khoảng 200 hành tinh. Hầu hết số hành tinh này được các nhà thiên văn học phát hiện bằng cách dò tìm các thay đổi ở vận tốc góc trong chuyển động của một ngôi sao, sự thay đổi này là do tác động của lực hấp dẫn của một vật thể khác có quỹ đạo quay quanh ngôi sao đó. Nhưng vì phương pháp này hầu như chỉ tìm thấy các hành tinh khổng lồ có quỹ đạo quay gần với các mặt trời của chúng nên hầu hết các hành tinh mà phương pháp này tìm thấy là các hành tinh " Sao Mộc nóng" (hành tinh " Sao Mộc nóng" là các hành tinh nằm ngoài hệ mặt trời có khối lượng gần hoặc lớn hơn khối lượng của sao Mộc (1.9 × 1027 kg) nhưng không giống trong hệ mặt trời của chúng ta là trong khi Sao Một (Jupiter) có quỹ đạo cách mặt trời 5 AU tức 5 Đơn vị thiên văn (1 AU = 149.598.000 kilomet) thì các hành tinh Sao Mộc nóng có quỹ đạo cách các hành tinh mẹ của chúng khoảng 0,05 AU. Hay nói cách khác hành tinh " Sao Mộc nóng" có quỹ đạo rất gần với ngôi sao của hành tinh “ mẹ”.)

Trong những hành tinh đó, có hành tinh nào giống trái đất không?

Chưa tìm thấy hành tinh nào giống trái đất. Phương pháp khuếch đại đã tìm thấy 4 hành tinh nhỏ và rắn, nhưng chúng quá xa so với mặt trời của chúng và vì vậy chúng rất lạnh và không thể có sự sống. (Hành tinh Scorpio được ước tính có nhiệt độ khoảng –364°F). Nhưng các cuộc tìm kiếm trong tương lai có thể sẽ rơi vào các vùng sinh sống được trong hệ mặt trời. Nếu được thực hiện vào năm 2012, dự án Microlensing Planet Finder do Nasa tiến hành sử dụng một kính thiên văn vũ trụ được thiết kế để thống kê “ dân số” trong dải ngân hà của chúng ta thì chúng ta sẽ có cơ hội tốt hơn khi dò tìm các hành tinh trong các vùng này.

Chúng ta có thấy được hành tinh nhiều đá nào chưa?

Chưa. Chúng quá mờ nên không nhìn thấy được, ngay cả khi sử dụng các khính thiên văn mạnh nhất. 

Nguồn: Popular Science, Sở KH & CN Đồng Nai, khoahoc.com.vn, 21/09/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Nâng tầm sức mạnh văn hóa vùng Đất Tổ - Động lực quan trọng cho phát triển bền vững
Phát triển văn hóa và con người là nền tảng tinh thần, nguồn lực nội sinh, động lực cho phát triển nhanh bền vững. Quan điểm đó tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị. Nghị quyết nhấn mạnh văn hóa phải thấm sâu vào đời sống xã hội, gắn kết hài hòa với chính trị, kinh tế, môi trường, quốc phòng, an ninh, đối ngoại; thực sự trở thành sức mạnh mềm của quốc gia.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng dự Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I
Ngày 23/4, Đại hội đại biểu Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cà Mau lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 đã thành công tốt đẹp. Chủ tịch VUSTA Phan Xuân Dũng chúc mừng, đánh giá cao những nỗ lực rất lớn của Liên hiệp Hội tỉnh, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy mạnh TVPB, ĐMST&CĐS, lan tỏa tri thức KH&CN, phục vụ trực tiếp đời sống người dân địa phương.
Tuyên Quang: Thúc đẩy năng lực triển khai năng lực hoạt động KHCN, ĐMST và CĐS trong sinh viên
Ngày 21/4, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (KH&KT) tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trường Cao đẳng Tuyên Quang tổ chức Hội thảo tập huấn, phổ biến kiến thức “Thúc đẩy năng lực triển khai hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong sinh viên” bằng hình thức trực tiếp và trực tuyến.
Đổi mới công tác phổ biến kiến thức KH&CN: Từ truyền thông một chiều đến hệ sinh thái tri thức mở
Những năm qua hoạt động phổ biến kiến thức của các tổ chức KH&CN trực thuộc Liên hiệp Hội Việt Nam đã được triển khai rộng rãi, đem lại hiệu quả cao trong thực tiễn. Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, hoạt động này cần được đổi mới theo hướng hiện đại, tương tác và gắn chặt hơn với nhu cầu của xã hội.
Lâm Đồng: Gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026
Chiều ngày 15/4, Tỉnh ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Lâm Đồng tổ chức Hội nghị gặp mặt đại biểu trí thức tiêu biểu năm 2026. Dự và chủ trì Hội nghị có các đồng chí: Y Thanh Hà Niê Kđăm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn ĐBQH tỉnh cùng các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, lãnh đạo các sở, ban, ngành và 150 đại biểu trí thức tiêu biểu của tỉnh.
Chủ tịch Phan Xuân Dũng: Hội Chăn nuôi Việt Nam góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN vào phát triển đất nước
Phát biểu chúc mừng Hội Chăn nuôi Việt Nam nhân Kỷ niệm 35 năm thành lập (19/4/1991 - 19/4/2026), Chủ tịch Phan Xuân Dũng khẳng định, với sự năng động và chuyên nghiệp, Hội Chăn nuôi Việt Nam đã góp phần khẳng định đóng góp của trí thức KH&CN trong sự nghiệp phát triển đất nước. Chủ tịch Phan Xuân Dũng đề nghị các thành viên của Hội giữ lửa đam mê, lấy khoa học công nghệ làm động lực phát triển.
Toàn văn Tuyên bố chung nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa
Toàn văn Tuyên bố chung giữa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa về việc tiếp tục làm sâu sắc quan hệ đối tác hợp tác chiến lược toàn diện, thúc đẩy xây dựng Cộng đồng chia sẻ tương lai Việt Nam – Trung Quốc có ý nghĩa chiến lược ở mức độ cao hơn trong thời kỳ mới.