Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 02/10/2006 22:04 (GMT+7)

Nếu hủy diệt Trái đất thì liệu khoa học có tìm ra cho chúng ta một hành tinh mới để sinh sống không?

Chúng ta hãy xem kế hoạch này đuợc thực hiện như thế nào.

Làm Thế Nào : để phát hiện ra các hành tinh có kích cỡ tương đương trái đất có quỹ đạo quay quanh những ngôi sao rất xa. Các kỹ thuật truyền thống không thể tìm thấy các hành tinh nhỏ và nhiều đá, nhưng với kỹ thuật mới gọi là kỹ thuật " Khuếch đại hấp dẫn" (gravitational micro-lensing). Kỹ thuật này sử dụng sự bẻ cong của ánh sáng để tìm ra các hành tinh giống trái đất, những hành tinh mà có môi trường không tốt như trái đất và cũng khó phát hiện nhưng có thể thay thế trái đất để con người sinh sống.

" Khuếch đại" (lensing) là một hiện tượng tự nhiên, xảy ra khi một hành tinh hoặc một thiên thể di chuyển tự do trong vũ trụ đột nhiên chắn giữa trái đất và một ngôi sao nào đó. (Ngôi sao là những thiên thể tự phát sáng, còn hành tinh là những thiên thể " tối", quay quanh một ngôi sao và được nó chiếu sáng ). Khi ánh sáng đi qua thiên thể, nó bị trường hấp dẫn của thiên thể bẻ cong. Người quan sát trên trái đất đo được góc lệch của ánh sáng. Nếu thiên thể càng lớn thì ánh sáng bị bẻ cong càng mạnh và góc lệch cũng càng lớn. Dựa trên độ lớn của góc lệch này, người ta tính ra khối lượng của thiên thể. Hình ảnh quan sát được gọi là " ảnh giả" (spurious). Theo dõi thời gian xuất hiện ảnh giả và độ mạnh yếu của nó, cùng với khoảng cách giữa ngôi sao và trái đất, người ta tính ra được khoảng cách của thiên thể với ngôi sao " mẹ". Phương pháp này gọi là " khuếch đại hấp dẫn" (gravitational microlensing).

Và với kỹ thuật này, Các nhà thiên văn học đã tìm ra được bốn hành tinh mới. Hành tinh được tìm thấy mới đây nhất nằm trong chòm sao Scorpio là một thiên thể hình cầu cực lạnh, có độ lớn và nặng chỉ bằng 5,5 lần lần trái đất và là hành tinh ngoài hệ mặt trời nhỏ nhất có quỹ đạo quay quanh một ngôi sao bình thường.

Lý Do tìm kiếm : để xem thử rằng liệu chỉ có duy nhất chúng ta trong vũ trụ hay không. Chúng ta có khả năng tìm thấy sự sống trên một hành tinh có nhiều đá hơn là trên một hành tinh khổng lồ đầy chất khí như sao Mộc – và nếu con người cần tìm ra một nơi sinh sống mới trong tương lai thì các hành tinh ngoài hệ mặt trời đầy đá sẽ có thể là điểm đến của chúng ta. Ngoài ra, một số các nhà khoa học cũng đưa ra lý thuyết rằng các hành tinh rắn nhỏ có số lượng nhiều hơn các hành tinh khí khổng lồ (tỷ lệ 10/1 là một ước tính dè dặt) nhưng cho đến bây giờ họ vẫn chưa thể kiểm chứng được giả thuyết đó.

Địa điểm : trên khắp trái đất. Một nhóm các nhà khoa học đặt các kính viễn vọng của họ nhắm vào trung tâm của dải ngân hà, nơi mà khi nhìn qua kính thiên văn, họ có thể trông thấy nhiều ngôi sao ngay tức thì. Và bởi vì các hiện tượng " Khuếch đại hấp dẫn" chỉ xảy ra trong khoảng thời gian từ 10 đến 40 ngày nên các nhóm nghiên cứu ở các châu lục khác nhau đều thu lại dữ liệu khi bình minh đến – thời điểm kết thúc việc quan sát – và sau đó gửi các dữ liệu này cho các đồng nghiệp của họ.

Gồm những ai : hai nhóm các nhà khoa học quốc tế ở Chilê và New Zealand được hỗ trợ bởi hàng trăm các nhà khoa học tự nguyện khác đang tìm kiếm các hiện tượng khuếch đại khắp các vùng rộng lớn trên bầu trời. Và họ báo cho nhau biết các hiện tượng khuếch đại có khả năng xảy ra qua trang Web và e-mail.

Các câu hỏi.

Đã có bao nhiêu hành tinh đưọc khám phá?

Khoảng 200 hành tinh. Hầu hết số hành tinh này được các nhà thiên văn học phát hiện bằng cách dò tìm các thay đổi ở vận tốc góc trong chuyển động của một ngôi sao, sự thay đổi này là do tác động của lực hấp dẫn của một vật thể khác có quỹ đạo quay quanh ngôi sao đó. Nhưng vì phương pháp này hầu như chỉ tìm thấy các hành tinh khổng lồ có quỹ đạo quay gần với các mặt trời của chúng nên hầu hết các hành tinh mà phương pháp này tìm thấy là các hành tinh " Sao Mộc nóng" (hành tinh " Sao Mộc nóng" là các hành tinh nằm ngoài hệ mặt trời có khối lượng gần hoặc lớn hơn khối lượng của sao Mộc (1.9 × 1027 kg) nhưng không giống trong hệ mặt trời của chúng ta là trong khi Sao Một (Jupiter) có quỹ đạo cách mặt trời 5 AU tức 5 Đơn vị thiên văn (1 AU = 149.598.000 kilomet) thì các hành tinh Sao Mộc nóng có quỹ đạo cách các hành tinh mẹ của chúng khoảng 0,05 AU. Hay nói cách khác hành tinh " Sao Mộc nóng" có quỹ đạo rất gần với ngôi sao của hành tinh “ mẹ”.)

Trong những hành tinh đó, có hành tinh nào giống trái đất không?

Chưa tìm thấy hành tinh nào giống trái đất. Phương pháp khuếch đại đã tìm thấy 4 hành tinh nhỏ và rắn, nhưng chúng quá xa so với mặt trời của chúng và vì vậy chúng rất lạnh và không thể có sự sống. (Hành tinh Scorpio được ước tính có nhiệt độ khoảng –364°F). Nhưng các cuộc tìm kiếm trong tương lai có thể sẽ rơi vào các vùng sinh sống được trong hệ mặt trời. Nếu được thực hiện vào năm 2012, dự án Microlensing Planet Finder do Nasa tiến hành sử dụng một kính thiên văn vũ trụ được thiết kế để thống kê “ dân số” trong dải ngân hà của chúng ta thì chúng ta sẽ có cơ hội tốt hơn khi dò tìm các hành tinh trong các vùng này.

Chúng ta có thấy được hành tinh nhiều đá nào chưa?

Chưa. Chúng quá mờ nên không nhìn thấy được, ngay cả khi sử dụng các khính thiên văn mạnh nhất. 

Nguồn: Popular Science, Sở KH & CN Đồng Nai, khoahoc.com.vn, 21/09/2006

Xem Thêm

Thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý năng lượng - Giải pháp then chốt giảm phát thải nhà kính
Ngày 17/12, tại phường Bà Rịa, thành phố Hồ Chí Minh (TP.HCM), Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Sở Công Thương TP.HCM, Trung tâm Chứng nhận Chất lượng và Phát triển Doanh nghiệp và Công ty Cổ phần Tập đoàn Vira tổ chức Hội thảo khoa học “Giải pháp thúc đẩy ứng dụng AI trong quản lý, sử dụng năng lượng hiệu quả nhằm giảm phát thải khí nhà kính”.
Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách
Trong hai ngày 12-13/11, tại tỉnh Cao Bằng, Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) và Liên hiệp các Hội KH&KT tỉnh Cao Bằng tổ chức Chương trình chia sẻ “Thúc đẩy vai trò của Liên hiệp các Hội KH&KT địa phương trong bảo tồn đa dạng sinh học và thực thi chính sách”.
Thúc đẩy ứng dụng thực tiễn của vật liệu tiên tiến trong sản xuất năng lượng sạch
Ngày 24/10, tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên – Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp với Hội Khoa học Công nghệ Xúc tác và Hấp phụ Việt Nam (VNACA) tổ chức Hội thảo khoa học “Vật liệu tiên tiến ứng dụng trong sản xuất nhiên liệu tái tạo và giảm phát thải khí nhà kính”.
Dựa vào thiên nhiên để phát triển bền vững vùng núi phía Bắc
Đó là chủ đề của hội thảo "Đa dạng sinh học và giải pháp dựa vào thiên nhiên cho phát triển vùng núi phía Bắc" diễn ra trong ngày 21/10, tại Thái Nguyên do Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (Vusta) phối hợp với Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PANNATURE) phối hợp tổ chức.
Muốn công tác quy hoạch hiệu quả, công nghệ phải là cốt lõi
Phát triển đô thị là một quá trình, đô thị hoá là tất yếu khách quan, là một động lực quan trọng cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững. Trong kỷ nguyên vươn mình, quá trình đô thị hoá không thể tách rời quá trình công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước...
Hội thảo quốc tế về máy móc, năng lượng và số hóa lần đầu tiên được tổ chức tại Vĩnh Long
Ngày 20/9, tại Vĩnh Long đã diễn ra Hội thảo quốc tế về Máy móc, năng lượng và số hóa hướng đến phát triển bền vững (IMEDS 2025). Sự kiện do Hội Nghiên cứu Biên tập Công trình Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VASE) - hội thành viên của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) phối hợp cùng Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long (VLUTE) tổ chức.
Ứng dụng công nghệ số toàn diện là nhiệm vụ trọng tâm của VUSTA giai đoạn tới
Ứng dụng công nghệ số toàn diện, xây dựng hệ sinh thái số là bước đi cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và phát huy sức mạnh đội ngũ trí thức của Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA). Qua đó cho thấy, VUSTA không chỉ bắt kịp xu thế công nghệ mà còn chủ động kiến tạo những giá trị mới, khẳng định vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức trong thời đại số.

Tin mới

Thanh Hoá: Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm 2026
Ngày 10/7, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Thanh Hóa (Liên hiệp hội) tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng lần thứ VII, khoá VII, nhiệm kỳ 2024 - 2029; sơ kết 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm 2026.
Lâm Đồng: Kết nối sức mạnh - Khơi thông nguồn lực phát triển năng lượng tái tạo
Chiều ngày 09/7, tại Đà Lạt, Hiệp hội Điện gió và Mặt trời tỉnh Lâm Đồng (Hội thành viên Liên hiệp Hội) tổ chức Hội nghị thường niên năm 2026 nhằm đánh giá kết quả hoạt động năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời đề ra phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm cho 6 tháng cuối năm.
Liên hiệp Hội tỉnh Hà Tĩnh và Quảng Trị tăng cường trao đổi kinh nghiệm
Chiều ngày 09/7, Đoàn công tác Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (LHH) tỉnh Quảng Trị do Tiến sĩ Trần Văn Tuân – Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng đoàn đã có buổi thăm, làm việc và trao đổi kinh nghiệm tại LHH tỉnh Hà Tĩnh. Tiếp và làm việc với đoàn có Tiến sĩ Bùi Khắc Bằng – Chủ tịch LHH tỉnh Hà Tĩnh cùng đại diện các ban chuyên môn.
Đắk Lắk: Liên hiệp hội sơ kết công tác 6 tháng đầu năm
Chiều ngày 09/7, Liên hiệp hội tỉnh Đắk Lắk đã tổ chức Hội nghị Ban Chấp hành (mở rộng) nhằm sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026; đồng thời cho ý kiến đối với các nội dung chuẩn bị Đại hội Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
GS.TSKH Nguyễn Đức Cương: Khoa học là một hành trình dài và không phải lúc nào cũng có kết quả ngay
Sinh năm 1945 tại Huế, ông là nhà khoa học hàng đầu về hàng không - vũ trụ của Việt Nam, đã có hơn nửa thế kỷ cống hiến cho ngành khoa học kỹ thuật hàng không vũ trụ. Không chỉ là người đặt nền móng cho các sản phẩm bay tiết kiệm chi phí cho Việt Nam, ông còn là người thầy tâm huyết, truyền cảm hứng và kiến thức cho nhiều thế hệ, góp phần đưa ngành hàng không Việt Nam đạt được những bước tiến mới.
Đắk Lắk: Ứng dụng AI “nghe” độ chín sầu riêng
TS. Lê Minh Tân và CN. Hoàng Ngọc Trung Nguyên (Trường Đại học Tây Nguyên) đã nghiên cứu thành công giải pháp: “Máy phân loại quả sầu riêng theo độ chín sử dụng AI phân tích âm thanh”. Giải pháp này đã đọat giải Nhì Hội thi Sáng tạo Kỹ thuật tỉnh Đắk Lắk (2024-2025) khu vực phía Tây.