Khai trương Trưng bày “Đóng góp của các nhà khoa học Việt Nam trong xây dựng, bảo vệ Tổ quốc”

Đến dự Lễ khai trương có đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; đồng chí Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam; đồng chí Đỗ Chí Nghĩa, Ủy viên thường trực Ủy ban Văn hóa - Xã hội của Quốc hội; đồng chí Bùi Đức Hinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ tỉnh Phú Thọ, các đại diện của Liên hiệp Hội Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ, cùng đông đảo các nhà khoa học tiêu biểu và người quan tâm tham dự.

Các đại biểu cắt băng khai trương Trưng bày

Tại Lễ trưng bày, Giáo sư, Tiến sĩ, Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí, người sáng lập Bảo tàng Di sản các nhà khoa học Việt Nam đã chia sẻ về sứ mệnh của MEDDOM. Bảo tàng ra đời từ năm 2004, là một đơn vị trong hệ sinh thái của MEDLATEC GROUP. Với sứ mệnh gìn giữ và phát huy cao nhất những giá trị về khoa học, đạo đức, ý chí và về bản sắc của các nhà khoa học Việt Nam, Bảo tàng trở thành điểm đến riêng có cho mọi lứa tuổi trong và ngoài nước.

Giáo sư, Tiến sĩ, Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí chia sẻ về quá trình chuẩn bị và hoạt động của Trưng bày

Hiện tại Bảo tàng đang có hơn 1 triệu tài liệu/hiện vật (giấy, khối, phim ảnh, băng đĩa...) của hơn 7.000 nhà khoa học tên tuổi thuộc các chuyên ngành trong cả nước.

Lễ trưng bày là kết quả của hơn 1 năm chuẩn bị công phu, được xây dựng từ kho tư liệu, hiện vật và ký ức quý giá mà Bảo tàng Di sản các nhà khoa học Việt Nam đã kiên trì sưu tầm suốt gần 20 năm qua. Hằng trăm chuyến điền dã, với hàng nghìn giờ phỏng vấn, sưu tầm và xử lý tư liệu đã được các cán bộ Bảo tàng thực hiện.

Nhiều nhà khoa học mà Bảo tàng từng phỏng vấn, ghi lại câu chuyện nay đã không còn nữa, nhưng ký ức, di sản mà họ để lại đã trở thành một phần quan trọng của di sản dân tộc.

TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam phát biểu tại buổi Lễ

Phát biểu tại buổi Lễ, TSKH Phan Xuân Dũng, Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam đã đánh giá cao tâm huyết và sự chuẩn bị kỹ càng của MEDDOM trong suốt thời gian qua, buổi Lễ là sự tôn vinh đối với những đóng góp của các nhà khoa học Việt Nam trong bảo vệ và xây dựng đất nước và là sự kiện quan trọng để chào mừng Kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng 8 và Quốc khánh của nước CHXHCN Việt Nam (2/9/1945-2/9/2025).

Chủ tịch Phan Xuân Dũng đã xúc động chia sẻ “Đội ngũ nhà khoa học, trí thức KH&CN Việt Nam đã đồng hành cùng đất nước và dân tộc theo suốt chiều dài lịch sử; đã góp phần to lớn rất đáng trân trọng và tự hào vào công cuộc giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước; tái thiết đất nước sau thống nhất; đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế.

Ngày nay, đội ngũ nhà khoa học, trí thức KH&CN Việt Nam lại rất vinh dự được cùng đất nước bước vào kỷ nguyên mới của Dân tộc với khát vong lớn lao là rút ngắn thời gian để sánh vai với các cường quốc năm châu. Điều đó đã đặt lên vai đội ngũ trí thức, nhà khoa học, người lao động  KH&CN Việt Nam nhiều cơ hội và thách thức lớn.

Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên vươn mình của Dân tộc. Trí thức, nhà khoa học Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội và thách thức to lớn để phục vụ đất nước trong bối cảnh và xu thế phát triển phải dựa và bằng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS).

Đảng, Nhà nước ta có nhiều chủ trương, giải pháp lớn mang tính đột phá, gần đây có: Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá, phát triển KH&CN, ĐMST và CĐS quốc gia; Nghị quyết số 193/2025/QH15 của Quốc hội: về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá phát triển KH&CN, ĐMST và CĐS quốc gia; Luật KH,CN và đổi mới sáng tạo cùng nhiều văn bản khác đã và đang tiếp tục được ban hành.

Đội ngũ các nhà khoa học, người lao động ngành KH&CN Việt Nam bằng trí tuệ, tâm huyết, lòng yêu nước với tố chất con người Việt Nam và đặc biệt kế tục truyền thống tốt đẹp các nhà khoa học đàn anh đi trước đã sẵn sàng bước vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng và giàu mạnh của dân tộc. Được tôn trọng, tin tưởng, đội ngũ trí thức, nhà khoa học, người lao động KH&CN Việt Nam sẽ hoàn thành sứ mệnh cao cả mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân giao phó”.

Tại buổi Lễ khai trương, các đại biểu đã chứng kiến việc ký kết tiếp nhận di sản của các nhà khoa học. Đặc biệt, các đại biểu đã được nghe những câu chuyện xúc động về tinh thần khoa học và cống hiến cho Tổ quốc của các chiến sỹ tham gia trận đánh tại Thành cổ Quảng Trị năm xưa, các chiến sỹ ấy đã trở về với sự diệu kỳ khi vượt qua sự tàn khốc của chiến tranh và đã đem hết trí tuệ của mình nghiên cứu khoa học và cống hiến xây dựng Tổ quốc.

Đại tá, Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Cảnh Toàn và MEDDOM ký kết tiếp nhận tài liệu

Tiến sĩ Đào Chí Thành tặng tài liệu cho Bảo tàng Di sản các nhà khoa học Việt Nam

Sau buổi Lễ, các đại biểu đã tham quan không gian trưng bày. Đây là nơi không chỉ giới thiệu tài liệu, hiện vật mà còn là không gian kể lại những lát cắt lịch sử sống động, thông qua nhiều câu chuyện xúc động như: Giáo sư, Viện sĩ, Anh hùng lao động Trần Đại Nghĩa (Chủ tịch đầu tiên của Liên hiệp Hội Việt Nam), từ Pháp trở về Việt Nam và đặt nền móng cho ngành công nghiệp quốc phòng nước nhà; Giáo sư Từ Giấy đã sáng lập báo Vui sống để phổ biến kiến thức phòng bệnh trong dân chúng và quân đội; Giáo sư Bùi Đại năm lần vào chiến trường, góp phần dập tắt những ổ dịch sốt rét hoành hành chiến trường B ác liệt; Hay Giáo sư Tạ Quang Bửu đã đề xuất phương châm đào tạo trí thức “Ba tốt” và để lại di cảo quý giá trong cuốn sách “Sống”; hay câu chuyện về các nhà khoa học nông nghiệp như Giáo sư Anh hùng lao động Lương Định Của, Giáo sư Bùi Huy Đáp, Giáo sư, Viện sĩ Đào Thế Tuấn, Giáo sư, Viện sĩ Anh hùng lao động Vũ Tuyên Hoàng (Chủ tịch Liên hiệp Hội Việt Nam từ năm 1999 đến tháng 2/2008)... đã giúp Việt Nam từ một quốc gia trải qua nạn đói khủng khiếp năm 1945, trở thành một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới...

Giáo sư, Tiến sĩ, Anh hùng Lao động Nguyễn Anh Trí giới thiệu cho đại biểu tại không gian Trưng bày

Không gian trưng bày đã giới thiệu hơn 150 nhà khoa học tiêu biểu cùng gần 200 tài liệu, hiện vật quý, chia thành 2 chủ đề chính: Bảo vệ Tổ quốc: Ghi nhận đóng góp của các nhà khoa học trong kháng chiến, từ nghiên cứu chế tạo vũ khí, bảo đảm y tế, đến cải tiến kỹ thuật phục vụ chiến trường; và Xây dựng và phát triển đất nước: Tôn vinh những công trình nghiên cứu, sáng chế, giải pháp ứng dụng trong đời sống, sản xuất, góp phần phát triển các lĩnh vực nông nghiệp, y tế, giáo dục, quốc phòng, công nghệ, môi trường…

Thông qua lời kể của các nhà khoa học, nhân chứng lịch sử, hoặc qua những vật chứng gắn bó với cuộc đời họ, trưng bày mang đến cho công chúng những câu chuyện sâu sắc, chân thực và cảm động về các nhà khoa học và hành trình khoa học Việt Nam trong suốt 80 năm xây dựng, bảo vệ và phát triển đất nước. Đây thật sự là một không gian độc đáo không gian kết nối giữa khoa học và văn hóa, mang đến những trải nghiệm đa dạng và ý nghĩa.

Giáo sư Đặng Huy Huỳnh (nay đã 94 tuổi) giới thiệu cho mọi người về những công trình của Giáo sư được trưng bày tại buổi Lễ

Các đại biểu tham quan không gian trưng bày

Đồng chí Phạm Tất Thắng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương tham quan không gian trưng bày

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm trước cửa tòa nhà Quyển sách

Lễ khai trương Trưng bày “Đóng góp của các nhà khoa học Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” là dịp tôn vinh những cống hiến của giới trí thức Việt Nam cho sự phát triển của đất nước. Sự phối hợp tổ chức giữa Bảo tàng Di sản và Liên hiệp Hội Việt Nam thể hiện cam kết chung và trách nhiệm trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản khoa học, đồng thời góp phần lan tỏa những câu chuyện chân thực, những thành tựu đầy cảm hứng của các thế hệ nhà khoa học đến với đông đảo công chúng.

Dự kiến, trưng bày kéo dài 5 năm, hiện vật và nhân vật sẽ được thay đổi định kỳ. Với những tư liệu quý giá được lưu giữ chỉn chu và những câu chuyện xúc động của các nhà khoa học trong hành trình bảo vệ và xây dựng đất nước 80 năm qua, Bảo tàng di sản các nhà khoa học xứng đáng là điểm đến lý thú cho người dân Việt Nam và bạn bè quốc tế trong thời gian tới.