Văn hóa phải luôn soi đường, dẫn dắt và bồi đắp sức mạnh dân tộc

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành văn hóa (28/8/1945-28/8/2025) diễn ra vào sáng 23/8, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, 80 năm qua là một chặng đường đầy gian khổ, hy sinh nhưng rất đỗi vinh quang, thể hiện khát vọng vươn lên của một dân tộc luôn lấy văn hóa làm nền tảng tinh thần, sức mạnh nội sinh, ngọn đuốc soi đường cho mọi thắng lợi.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống ngành văn hóa

Văn hóa - ngọn đuốc soi đường

Tổng Bí thư khẳng định, ngay từ khi Đảng mới ra đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã đặt văn hóa vào vị trí đặc biệt. Đề cương về Văn hóa Việt Nam năm 1943 đã xác lập 3 nguyên tắc lớn: dân tộc, khoa học, đại chúng; khẳng định văn hóa soi đường cho quốc dân đi.

Từ đó đến nay, xuyên suốt các kỳ Đại hội, Nghị quyết, Chỉ thị của Trung ương đều nhấn mạnh văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển.

Hiện nay, Việt Nam đang xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; phát triển công nghiệp văn hóa, xây dựng thị trường văn hóa lành mạnh; đề cao hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị gia đình, hệ giá trị con người Việt Nam; đồng thời phòng chống suy thoái, "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong lĩnh vực tư tưởng, văn hóa.

"Văn hóa phải gắn với đời sống chính trị, kinh tế, xã hội; hiện diện trong từng quyết sách, từng công trình, từng nếp nghĩ, cách làm, trong lối ứng xử và phẩm chất của con người Việt Nam" - Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Phạm Minh Chính cùng nhiều lãnh đạo tham quan trưng bày những thành tựu của ngành văn hóa 80 năm qua

Thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước, Tổng Bí thư gửi lời tri ân sâu sắc đến các thế hệ cán bộ ngành Văn hóa, Thông tin, Thể thao, Du lịch; các văn nghệ sĩ, nhà báo, nhà giáo, nhà nghiên cứu, cán bộ thư viện, bảo tàng, di tích; hướng dẫn viên, doanh nhân du lịch, huấn luyện viên, vận động viên… cùng hàng triệu người làm văn hóa cơ sở trên khắp cả nước.

Tổng Bí thư nhắc lại những đóng góp, hy sinh của các thế hệ "chiến sĩ văn hóa" trong kháng chiến và kiến thiết đất nước: từ những người cầm bút, vẽ tranh cổ động, đến nghệ sĩ, cán bộ thông tin, tuyên truyền đã hóa thân vào nhân dân, dùng văn hóa như vũ khí sắc bén để khơi dậy niềm tin và ý chí quật cường.

Tổng Bí thư Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất cho Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Trong hòa bình, kiến thiết, phát triển và đổi mới, Tổng Bí thư khẳng định văn hóa vẫn là lực lượng xung kích trên mặt trận tư tưởng, tinh thần. Các phong trào "Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa", "Xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh", xây dựng trường học, cơ quan, doanh nghiệp văn hóa… để góp phần thay đổi diện mạo đời sống.

"Bao thế hệ cán bộ di sản dầm mưa dãi nắng gìn giữ mái đình, bức hoành phi, từng viên gạch cổ; bao cán bộ thư viện cần mẫn giữa kho sách; bao nghệ sĩ âm thầm tập luyện sau cánh gà sân khấu; bao phóng viên, nghệ sĩ nhiếp ảnh ghi lại những khoảnh khắc tiêu biểu của hơi thở cuộc sống; bao hướng dẫn viên góp những nụ cười cho thương hiệu quốc gia; bao huấn luyện viên, vận động viên đổ mồ hôi và nước mắt để màu cờ sắc áo Việt Nam tung bay trên đấu trường quốc tế", Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Năm bài học lớn từ thực tiễn cách mạng

Ghi nhận những thành tựu của ngành văn hóa trong 80 năm qua, Tổng Bí thư Tô Lâm rút ra 5 bài học kinh nghiệm quan trọng: Kiên định đường lối đúng đắn, tôn trọng quy luật văn hóa, đặt con người ở trung tâm; bản sắc là gốc, hội nhập là cành - bảo tồn và phát triển phải bổ sung cho nhau; văn hóa muốn nở hoa phải có môi trường lành mạnh, nguồn lực tương xứng; văn hóa chỉ trường tồn khi hòa vào đời sống, hướng đến công chúng, cộng đồng; trong thời đại số, sáng tạo là mạch chủ, đổi mới là phương thức, liên kết là động lực.

Trước bối cảnh thế giới nhiều biến động, cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế sâu rộng, Tổng Bí thư nhấn mạnh: "Văn hóa càng phải đi trước một bước, soi đường, dẫn dắt, bồi đắp bản lĩnh, củng cố niềm tin, hình thành năng lực mềm quốc gia" và đề nghị toàn ngành tập trung thực hiện 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp.

Trong đó cần quán triệt sâu sắc quan điểm của Đảng, đặt văn hóa ngang tầm kinh tế - chính trị - xã hội; xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh từ gia đình, nhà trường, xã hội.

Đồng thời trọng dụng, tôn vinh đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, huấn luyện viên, vận động viên, doanh nhân du lịch; phát triển công nghiệp văn hóa, kinh tế sáng tạo trở thành trụ cột tăng trưởng; bảo tồn, tôn tạo và phát huy di sản gắn với phát triển bền vững.

Cùng với đó là tạo bứt phá cho thể thao quần chúng và thể thao thành tích cao; nâng cao chất lượng, sức cạnh tranh của du lịch Việt Nam; đẩy mạnh ngoại giao văn hóa, quảng bá hình ảnh quốc gia; thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong ngành văn hóa, thể thao, du lịch; kiên quyết đấu tranh làm thất bại âm mưu “diễn biến hòa bình” trên lĩnh vực tư tưởng - văn hóa.

Tổng Bí thư Tô Lâm, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chụp ảnh lưu niệm với nghệ sĩ, các em thiếu nhi

Tổng Bí thư nhấn mạnh: "Truyền thống 80 năm là báu vật tinh thần nhưng chỉ thật sự tỏa sáng khi chúng ta tiếp tục viết tiếp những trang sử mới".

Tổng Bí thư mong muốn trí thức, văn nghệ sĩ, những "kỹ sư tâm hồn" của Nhân dân tiếp tục bền bỉ sáng tạo; ngành thể thao nuôi dưỡng ý chí, khát vọng chiến thắng; ngành du lịch phát triển bền vững, thông minh; đội ngũ cán bộ cơ sở không ngừng gieo những hạt giống văn hóa trong đời sống cộng đồng.

"Với bản lĩnh, tài năng và lòng yêu nghề của đội ngũ những người làm văn hóa, thông tin, thể thao, du lịch; chúng ta sẽ đưa Văn hóa Việt Nam phát triển xứng tầm, để đất nước ta mạnh giàu, dân tộc ta trường tồn, và mỗi người Việt Nam hạnh phúc, tự tin hội nhập, tỏa sáng" - Tổng Bí thư khẳng định.