Miền Bắc hứng khởi vào vụ xuân bằng phương pháp canh tác mới
Công nghệ về làng
Xã Đa Tốn (Gia Lâm - Hà Nội) là một trong những địa phương được chọn làm nơi thí điểm mô hình gieo sạ trong vụ xuân năm nay. Ông Lê Văn Tán, Chủ nhiệm HTX Đa Tốn bộc bạch: “Khi biết Đa Tốn được chọn thực hiện mô hình gieo sạ hàng, người dân phấn khởi lắm. Có nằm mơ chúng tôi cũng không nghĩ cấy 1 sào (1 sào Bắc Bộ =360m2) ruộng chỉ 5 - 10 phút là xong”. Theo ông Tán, dù là năm thí điểm đầu tiên nhưng Đa Tốn đã mạnh dạn gieo sạ 165ha, chiếm hơn 40% diện tích vụ xuân. Theo quan sát, diện tích lúa gieo sạ từ ngày 14/2 đến nay phát triển khá tốt. “Nếu thành công, vụ sau bà con sẽ gieo sạ 100% diện tích”, ông Tán khẳng định.
Rời Đa Tốn, chúng tôi sang Trâu Quỳ, xã có 100% diện tích lúa xuân được gieo sạ. Anh Nguyễn Văn Nam ở thôn Kiên Thành tâm đắc: “Kỹ thuật gieo sạ lúa thực sự là một cuộc “cách mạng” của nông dân. Bây giờ làm ruộng đã giảm hẳn khâu gieo mạ nên chúng tôi có thể chủ động được lịch thời vụ”. Những năm trước, gia đình anh Nam phải thuê người cấy với giá 100.000 - 150.000 đồng/sào nhưng năm nay, khi áp dụng kỹ thuật gieo sạ, chỉ mất 15.000 đồng/sào. ông Bùi Văn Khang, 46 tuổi cũng ở thôn Kiên Thành, phấn khởi: “Năm nào cũng vậy, cứ đến vụ mùa là tôi lại chạy đôn chạy đáo tìm người cấy. Năm nay áp dụng kỹ thuật mới, tôi đỡ lo hẳn”.
Được biết, đây là vụ đầu tiên Hà Nội đưa kỹ thuật gieo sạ lúa vào ứng dụng rộng rãi. Trước đó, thành phố đã tổ chức 22 lớp tập huấn về kỹ thuật gieo sạ lúa theo hàng bằng công cụ kéo tay cho bà con các huyện Gia Lâm, Đông Anh, Sóc Sơn, Ứng Hoà... Ngành nông nghiệp cũng mua và cấp phát 1.000 giàn sạ bổ sung cho các địa phương thực hiện mở rộng diện tích gieo sạ lúa theo hàng bằng công cụ kéo tay trong vụ xuân 2009 và các vụ tiếp theo. Theo kế hoạch, vụ xuân này Hà Nội sẽ gieo sạ trên 7.000ha.
Ngoài Hà Nội, nhiều địa phương như Hà Nam, Thái Bình, bà con cũng đang bắt đầu làm quen với kỹ thuật mới này. Ngày 10/2, Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư Quốc gia (Bộ Nông nghiệp và PTNT) đã xây dựng mô hình ứng dụng cơ giới hoá trong sản xuất nông nghiệp tại thôn Vị Hạ, xã Trung Lương (Bình Lục - Hà Nam ). ông Nguyễn Tác Tâm, Trưởng thôn Vị Hạ cho biết: “Thực ra chúng tôi bắt đầu gieo sạ cách đây vài năm nhưng không tuân thủ đúng kỹ thuật nên năng suất không cao. Nhờ sự giúp đỡ của các cán bộ Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư Quốc gia mà chúng tôi đã vỡ lẽ được nhiều bài học trong sản xuất lúa”.
Cần nhân rộng mô hình
Theo ông Đỗ Hồng Quân, Trưởng phòng Khuyến công (Trung tâm Khuyến nông - Khuyến ngư Quốc gia), tại miền Bắc gieo sạ là phương pháp mới nên khi áp dụng gặp phải nhiều khó khăn như các địa phương chưa quy hoạch đồng đất, thuỷ lợi thành vùng tập trung; mặt bằng ruộng đồng nhỏ hẹp, việc tuyên truyền chưa sâu rộng... Tuy nhiên, với những cố gắng từ nhiều phía, công cụ này đang dần bộc lộ ưu điểm.
Được biết, năm 2007, lần đầu tiên Trung tâm Khuyến nông Hà Tây cũ (nay là Trung tâm Khuyến nông Hà Nội) đã trình diễn thành công mô hình gieo sạ lúa theo hàng bằng giàn kéo tay với 50ha ở cả vụ xuân và vụ mùa tại nhiều địa phương như HTX Kim Sơn (Sơn Tây), HTX Hạ Bằng (Thạch Thất), HTX Vạn Phúc (Hà Đông), HTX Xuân Phú (Phúc Thọ)...
Qua khảo sát, biện pháp gieo sạ theo hàng có nhiều ưu điểm: rút ngắn thời gian sinh trưởng so với lúa cấy 7 - 10 ngày; với 1 giàn sạ, 2 lao động có thể gieo trên 2ha/ngày, bằng 40 công cấy và nhổ mạ. So với giá thuê nhân công hiện lên đến 75.000 - 80.000 đồng/sào, bà con tiết kiệm được rất nhiều chi phí. Khi lúa phát triển, việc chăm sóc cũng dễ hơn bởi ruộng thông thoáng, ít sâu bệnh so với gieo vãi; năng suất cao hơn 15 - 20%; đồng thời, tiết kiệm được lượng lúa giống (nếu cấy tay, bà con phải dùng 2,5 - 3kg/sào thì gieo sạ bằng giàn kéo tay chỉ hết khoảng 0,8kg/sào). Tuy nhiên, một trong những vấn đề cần lưu tâm khi áp dụng phương pháp này là phải phun thuốc trừ cỏ kịp thời, đúng thời gian, liều lượng.
Có thể nói, công cụ sạ hàng với những tính năng ưu việt như gọn nhẹ, rẻ tiền, thao tác đơn giản đang góp phần thay đổi tập quán sản xuất đã tồn tại hàng ngàn năm của nông dân Đồng bằng sông Hồng, thúc đẩy việc dồn điền đổi thửa để hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung. Chính vì vậy, mô hình gieo sạ rất cần được nhân rộng tới nhiều địa phương.
