Luật Bảo vệ môi trường (sửa đổi): Quyền được sống với môi trường trong lành

  - Thưa Thứ trưởng, tại Kỳ họp thứ Bảy, QH XIII đã thông qua Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) sửa đổi có ý nghĩa và tầm quan trọng thế nào đối với công tác BVMT, ứng phó biến đổi khí hậu (BĐKH)?

- Ngày 23.6.2014, Quốc hội đã thông qua Luật BVMT  (sửa đổi). Đây là sự kiện có ý nghĩa quan trọng, thể hiện quyết tâm của Bộ Tài nguyên và Môi trường trong suốt gần 3 năm chuẩn bị. Xét một cách toàn diện, Luật BVMT  (sửa đổi) đã thể chế hóa được chủ trương, đường lối của Đảng qua nhiều thời kỳ, đặc biệt là Nghị quyết số 24 của Trung ương Khóa XI với tiêu đề  Chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường. Mặt khác, Luật BVMT cũng thể hiện tinh thần của Hiến pháp năm 2013 về quyền của mọi người dân được sống trong môi trường trong lành. Luật cũng đã khắc phục được những hạn chế, và những quy định chưa hoàn hảo của Luật BVMT năm 2005 đồng thời bổ sung một số nội dung mới như tăng trưởng xanh, biến đổi khí hậu và an ninh môi trường…

Trên cơ sở kế thừa và phát huy những thành công trong công tác BVMT suốt những năm qua, Luật BVMT sửa đổi được xem là bước tiến quan trọng để nước ta tiếp tục nâng cao hiệu quả trong công tác BVMT giai đoạn mới.

- Xin Thứ trưởng cho biết những điểm mới cơ bản Luật BVMT (sửa đổi)?

- Trên cơ sở kế thừa nội dung của Luật BVMT năm 2005, đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập, Luật BVMT  (sửa đổi) đã có những điểm mới rất quan trọng, góp phần làm sáng tỏ những vấn đề  nóng trong giai đoạn mới.  Thứ nhất, Luật BVMT  (sửa đổi) đã đưa nội dung quy hoạch bảo vệ môi trường vào làm nền cho các quy hoạch khác. Có thể nói quy hoạch bảo vệ môi trường là một phạm vi hẹp hơn quy hoạch môi trường, nhằm phục vụ chất lượng cuộc sống, đồng thời giúp chúng ta có cái nhìn dài hạn hơn để chủ động triển khai BVMT, phát triển kinh tế, an sinh, xã hội, cũng như bảo đảm cho phát triển bền vững.

Thứ hai, Luật BVMT  (sửa đổi) đã làm nổi bật khía cạnh nội dung đánh giá môi trường chiến lược (DMC). Nội dung này đã được thu hẹp hơn các quy hoạch, cũng như giảm bớt các kế hoạch đánh giá tác động môi trường nhằm tạo thuận lợi cho xã hội. Bên cạnh đó, Luật BVMT  (sửa đổi) cũng đã bổ sung nội dung mới đó là kế hoạch BVMT. Mặc dù, Luật BVMT năm 2005 có quy định về cam kết BVMT nhưng trên thực tế, việc thực hiện cam kết này có nhiều khó khăn, thiếu thực thi và mang tính lý thuyết. Chính vì thế, Luật BVMT  (sửa đổi) đã quy định thêm 6 điều mới về kế hoạch BVMT.

Đặc biệt, thêm một số chương mới gắn liền với những vấn đề  nóng mà cử tri và nhân dân quan tâm hiện nay như: có chương riêng quy định về ứng phó với BĐKH; một chương về BVMT biển và hải đảo, nhằm bảo đảm tính thống nhất và toàn diện của Luật BVMT sửa đổi. Ngoài ra, bổ sung các quy định về tăng trưởng xanh, cơ sở, sản phẩm thân thiện với môi trường nhằm hướng tới sự phát triển bền vững; bổ sung quy định nội dung quản lý nhà nước về BVMT; quy định về quyền hạn và nghĩa vụ của các tổ chức xã hội, xã hội - nghề nghiệp và cộng đồng dân cư.

- Vậy, thưa Thứ trưởng, Bộ Tài nguyên và Môi trường có kế hoạch gì để đưa Luật BVMT (sửa đổi) vào cuộc sống?

- Theo quy định, từ ngày 1.1.2015 Luật BVMT  (sửa đổi) sẽ chính thức có hiệu lực thi hành, cùng với đó là các nghị định, thông tư hướng dẫn kèm theo.

Để Luật BVMT  (sửa đổi) đi vào cuộc sống, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã chỉ đạo Tổng cục Môi trường rà soát, xây dựng danh mục các nghị định, thông tư hiện hành và đề xuất chỉnh sửa, bổ sung, xây dựng mới hệ thống các văn bản dưới luật nhằm hướng dẫn thực hiện các quy định của Luật lan tỏa trong toàn xã hội. Ngoài ra, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã yêu cầu Tổng cục Môi trường phối hợp với Bộ Tư pháp, các tỉnh, các cơ quan truyền thông, báo chí tổ chức tuyên truyền phổ biến pháp luật về BVMT đến từng doanh nghiệp, hộ gia đình và xã hội.

- Xin trân trọng cảm ơn Thứ trưởng!

Chí Tuấn  thực hiện