Lần đầu tiên tại Việt Nam: Mổ tim không gây mê

Sợ nhưng yên tâm

Đó là tâm sự của anh Phạm Quang Thành, 32 tuổi, ở Khối 3 Trung Đô, TP Vinh, Nghệ An khi được điều trị bằng kỹ thuật mới này. Theo lời kể của anh Thành, anh có triệu chứng tức ngực, nhói ngực từ hồi đầu năm. Sau đó, anh vào Bệnh viện Việt Nam - Ba Lan ở TP Vinh để khám và được chẩn đoán giãn cơ tim.

Anh được chuyển sang Bệnh viện Việt Đức để điều trị. Sau một thời gian được điều trị nội khoa để chờ đợi vì bệnh nhân ở đây quá đông, anh đã được nhập viện ngày 9/10. Sau khi làm các thủ tục cần thiết, anh được tiến hành phẫu thuật bắc cầu thông động mạch vành vào ngày 23/10. Anh Thành kể lại: “Trước khi mổ, tôi cũng thấy sợ. Nhưng khi bác sĩ giải thích rằng, tôi là người thứ hai được mổ bằng kỹ thuật mới với nhiều ưu điểm: không cần gây mê, không phải cho ngừng tim tạm thời, lại vẫn tỉnh táo trong khi mổ, tiết kiệm chi phí, hạn chế biến chứng… thì tôi yên tâm”. Trước ca mổ của anh Thành 1 tuần, cũng đã có một bệnh nhân được phẫu thuật bằng kỹ thuật này. Cũng giống bệnh nhân trước, anh Thành vẫn tỉnh táo khi mổ, có thể đi lại sớm sau mổ và sẽ ra viện sau đó 5 ngày. Tuy chưa thanh toán viện phí, nhưng anh Thành biết rằng, ngoài những lợi ích về sức khoẻ, anh còn được giảm đáng kể chi phí so với phẫu thuật nối động mạch vành bằng phương pháp cũ. Cụ thể, anh sẽ không phải trả chi phí sử dụng máy tim phổi nhân tạo do ngừng tim (khoảng 8 triệu đồng) và tiền gây mê…

Bệnh nhân được lợi nhiều

Kỹ thuật mổ bắc cầu thông động mạch vành đã được ứng dụng ở Việt Nam từ lâu. Theo đó, bác sĩ sẽ tiến hành trích một cái lỗ rất nhỏ trên thành động mạch chỉ có đường kính khoảng 1,5mm rồi đặt một vật hình ống vào (đầu kia của ống sẽ nối với mạch khác) và khâu lại. Các kỹ thuật trên không thể thực hiện được trên một quả tim đang đập. Vì vậy, để tiến hành phẫu thuật bắc cầu thông động mạch vành, các bác sĩ phải cho tim ngừng hoạt động tạm thời. Và trong thời gian đó, một chiếc máy tim phổi nhân tạo sẽ hoạt động thay thế quả tim với nhiều biến chứng có thể xảy ra. Chiếc máy không thể có hoạt động co bóp sinh lý giống như quả tim. Do đó sóng động mạch do chạy máy là đường thẳng, không lên xuống đều đặn như sinh lý bình thường. Điều này sẽ gây nhiều biến loạn như suy phổi, suy thận, suy gan sau chạy máy. Bên cạnh đó, bệnh nhân còn có thể chịu biến chứng do việc gây mê sâu như xẹp phổi, tràn dịch màng phổi, vỡ phổi do gây mê. Nguy cơ xảy ra những biến chứng trên là rất lớn, nhất là ở những bệnh nhân bị bệnh mạch vành (thường là người già, sức khoẻ yếu, chức năng tim phổi đã giảm). Chúng sẽ trở nên rất nặng nề thậm chí gây tử vong, nếu chức năng tim của người bệnh tồi quá.

Tuy nhiên, có một kỹ thuật mới có thể loại bỏ những nguy cơ trên. BS Dương Đức Hùng, người thực hiên 2 ca mổ trên giải thích, các thao tác trên của kỹ thuật viên vẫn được thực hiện trên quả tim hoạt động bình thường. Người ta dùng một dụng cụ đặc biệt đặt lên vùng mổ để vùng đó ít vận động hơn. Thao tác trên rất khó, nhưng bệnh nhân được lợi rất nhiều. Ngoài ra, những biến chứng của việc gây mê sâu cũng được loại bỏ. Người bệnh được gây tê ngoài màng cứng (tiêm thuốc giảm đau vào tuỷ sống và toàn bộ vùng cơ thể từ vị trí tiêm trở xuống sẽ hoàn toàn không đau nữa) và bệnh nhân vẫn tỉnh táo. Ngoài những ưu điểm trên, bệnh nhân sẽ được hưởng lợi về chi phí, thời gian nằm viện...

Nguồn: KH&ĐS Số 88 Thứ Sáu 3/11/2006