Liên hiệp các hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam
Thứ hai, 06/11/2006 23:38 (GMT+7)

Làm khoa học để “tinh thần như được nắng ấm chiếu vào”

Hơn nữa, khi có những thắc mắc, có nhu cầu cần được sự hướng dẫn của các nhà khoa học Việt Nam (trong nước và hải ngoại), bạn sẽ bắt đầu từ đâu? Vietsciences (http://vietsciences.free.fr; vietsciences.org - có thể là câu trả lời thỏa đáng.

Nhà giáo Võ Thị Diệu Hằng - hiện đang sống tại Pháp - đã lập nên Vietsciences vì nghĩ rằng “Dòng nước có chảy đi xa mấy, cũng sẽ trở về nguồn”.

Năm 2002, trong một lần về thăm quê hương, chị Võ Thị Diệu Hằng nhận thấy Internet đã phát triển rất mạnh tại Việt Nam . Khi trở lại Pháp, chị nghĩ ngay đến việc sử dụng công cụ này để phổ biến kiến thức khoa học nhằm hỗ trợ cho thanh niên, sinh viên Việt Nam trong việc học tập, nghiên cứu. Tuy nhiên, việc thiết lập một cơ sở dữ liệu ban đầu đòi hỏi  rất nhiều công sức, thời gian; cộng thêm việc liên lạc với các nhà khoa học trong và ngoài nước để mời cộng tác bài vở và giúp giải đáp thắc mắc khi bạn đọc có nhu cầu. Vì vậy, mãi đến tháng 02-2004, Vietsciences mới chính thức ra đời.

Đến nay sau hai năm hoạt động, Vietsciences đã phát triển như một tạp chí khoa học phổ thông dưới dạng điện tử với hàng trăm học giả, nhà giáo có uy tín đóng góp nội dung. Tất nhiên, chiếm số lượng lớn và đa dạng về nội dung là các bài viết của chị Diệu Hằng, người sáng lập và điều hành Website này.

Các học giả, giáo sư trong nước có thể kể ra Nguyễn Lân Dũng, Nguyễn Văn Đạo, Nguyễn Văn Hiệu, Trần Văn Khê, Chu Phạm Ngọc Sơn, Hoàng Tụy... Các vị hiện sống, làm việc ở hải ngoại có Lê Văn Cường, Nguyễn Quang Riệu, Trần Văn Thọ, Trịnh Xuân Thuận, Trương Nguyên Trân... Qua diễn đàn của Vietsciences, bạn đọc có thể trao đổi ý kiến hoặc nêu những thắc mắc và sẽ được các học giả, nhà khoa học hỗ trợ nhiệt tình.

Vietsciences là một kho tư liệu khá đồ sộ về  xã hội, văn hóa, lịch sử Việt Nam qua các mục: Lịch sử, văn học và văn hóa Việt Nam; Tiểu sử danh nhân Việt nam và danh nhân thế giới; Danh ngôn và các giai thoại khoa học; Lịch sử các phát kiến, phát minh khoa học; Lý thuyết của các ngành khoa học cơ bản như vật lý, vật lý thiên văn, hóa học, toán, sinh vật… Về các giải thưởng khoa học, các thực nghiệm khoa học…

Với chị Hằng, chăm sóc Vietsciences tốn nhiều nhất không phải là tiền bạc vật chất, mà là thời gian. Chị cho biết, ngoài sự hỗ trợ về kiến thức chuyên môn, chị không nhận bất kỳ khoản tài trợ nào khác.

Những lời tâm huyết

Có lẽ những lời lẽ hơi đường đột trong bức email của tôi bày tỏ mong muốn tìm hiểu về người sáng lập và điều hành Vietsciences đã khiến chị Hằng thận trọng (cũng có thể vì chị quá bận rộn công việc). Phải đợi khá lâu tôi mới nhận được hồi âm của chị.

Thay vì viết ra những lời biểu lộ sự khâm phục, ngợi ca con người và việc làm của chị Hằng, với lòng trân trọng, tôi mạn phép chị trích ra những lời tâm huyết, chân tình của chị để bạn đọc cảm nhận rõ hơn về Vietsciences và về chị.

“Mỗi dịp đi hội thảo nước ngoài, anh Nguyễn Lân Dũng gặp điều gì hay thường đưa lên Vietsciences để phổ biến cho sinh viên; anh cho biết các sinh viên rất mừng khi đọc được giáo trình có hình ảnh rõ ràng trên Vietsciences. Anh Võ Hồng Thái đã gởi cho Vietsciences đăng những bài hóa học mà anh biên soạn thật tỉ mỉ, chỉ cách học, viết mấy trăm phản ứng hóa học để giúp các học sinh ôn thi vào đại học.

Mong ước của tôi là nhờ những giáo sư trong mọi ngành soạn giáo trình để đăng lên cho các sinh viên và nghiên cứu sinh tham khảo, nhưng không phải dễ vì giáo trình đại học ở hải ngoại chỉ là photocopy các bài tóm lược được phát cho sinh viên để họ chuẩn bị trước khi đi nghe giảng. Giáo sư chỉ giúp những viên gạch và hồ, sinh viên phải tự xây lấy. Mỗi trường đại học hay trung học đều có thư viện đầy ắp sách chuyên môn, có thể mượn về nhà. Các giáo sư tại chức thì phải vừa dạy vừa nghiên cứu, nên tôi chỉ có thể “ăn hiếp” các giáo sư về hưu một ít thôi vì họ cũng dành thời giờ để viết sách.

Tôi cũng muốn giúp bằng cách scan sách và cho lên mạng, nhưng vấn đề bản quyền ở nước ngoài rất khắt khe. Tôi cũng đã xin dịch những bài thuyết trình của các nhà khoa học đoạt giải Nobel, nhưng bị Nobel Foundation từ chối. Ngoài ra, chúng tôi băn khoăn không biết giúp sinh viên bằng cách nào vì từ ngữ Việt chưa thống nhất, nhất là những ngành mới, nên không một giáo sư ở nước ngoài nào dám viết giáo trình bằng tiếng Việt. Do đó chúng tôi mong đợi Hàn lâm viện Việt Nam soạn thảo và thống nhất tiếng Việt càng sớm càng tốt.

Trước khi đưa lên mạng một bài, tôi đọc kỹ những gì tác giả viết, dò từng chữ bởi nếu tên một nhân vật hay một một địa danh bị đánh máy sai, sẽ gây khó khăn cho học sinh. Do đó theo tôi, những từ khoa học, tên nhân vật, tên địa danh hay tên khoa học nên viết theo tiếng Anh mà không phiên âm ra tiếng Việt, vì học sinh không chỉ giới hạn ở cấp bậc trung học. Tiếp theo, phải tìm kiếm hình ảnh minh họa thích hợp, gọt rũa sao cho rõ mà nhẹ. Tải một bài nặng nề sẽ chậm trong lúc chúng ta ngày càng ít kiên nhẫn, vả chăng không phải ai cũng có khả năng trả tiền Internet vì đối tượng của tôi là sinh viên học sinh ở tại Việt Nam . Tôi như nhà nghèo cố sao biến chế cho có bữa cơm ngon mà ít hao tốn.

Một mình nuôi trang web, như một người mẹ đơn chiếc nuôi con mọn, ngày nào cũng phải chăm sóc kiếm thức ăn ngày càng có chất lượng cho “con” khỏi èo uột. Lại phải canh chừng kẻ dữ tấn công nó, phải học làm thầy thuốc chữa bệnh cho nó cho đến suốt cuộc đời nó. Nó càng lớn, trách nhiệm của tôi càng nặng, có khi tôi cảm thấy mình thấm mệt.

Mỗi lần tôi mời giáo sư bảo trợ hay cộng tác viên, mọi người đều vui vẻ nhận lời sau khi biết mục đích của Vietsciences. Tôi cảm động không phải vì được giúp đỡ mà chính vì cảm nhận được tình cảm của Người Việt đối với đất nước. Dòng nước có chảy đi xa mấy, cũng trở về nguồn. Và đền bù vào những nhọc nhằn không thể tránh được đó, tôi có thêm nhiều bạn mới khắp nơi. Khi nhận những câu khen tặng của độc giả, tôi nghĩ rằng mình đã làm điều có ích nên rất vui.

Trang Vietsciences chỉ mới hơn hai tuổi. Có khi bất chợt tưởng tượng rằng nhiều năm sau nữa, nếu Vietsciences được nuôi dưỡng bởi nhiều nhà trí thức Việt Nam, và nước Việt Nam mình có được một người lãnh giải Nobel khoa học, là lưng và mắt tôi bớt mỏi, tinh thần như có nắng ấm chiếu vào.

Cám ơn con người đã phát minh ra Internet!”.

Trước năm 1975, chị Diệu Hằng là giảng viên Đại học Vạn Hạnh và dạy môn toán, môn hóa tại một số trường trung học ở Sài Gòn. Năm 1988, chị cùng gia đình sang Pháp, sống ở vùng ngoại ô Paris . Từ vốn kiến thức toán học và thông thạo Anh, Pháp ngữ, chị Hằng nhanh chóng “bén duyên” với máy tính. Ở Pháp, ngoài việc dạy học, chị từng tham gia thiết kế… ô tô, máy bay! Kể cả chuyện lập trình, thiết kế và quản trị trang web… đều do những tháng ngày cặm cụi nghiên cứu không mệt mỏi của chị.

Nguồn:Echip, vnn.vn, 10/10/2006

Xem Thêm

Tin mới

VUSTA tổng kết 15 năm triển khai Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS
Ngày 12/11/2026, tại Quảng Ninh, Ban Quản lý dự án VUSTA - Dự án Quỹ Toàn cầu phòng, chống HIV/AIDS tổ chức tổng kết dự án giai đoạn 2024-2026, đồng thời nhìn lại toàn bộ chặng đường hoạt động giai đoạn 2011-2026. Sự kiện đánh dấu 15 năm VUSTA đóng vai trò là cầu nối chiến lược, gắn kết cộng đồng cùng hệ thống y tế công của Việt Nam trong công tác phòng, chống dịch bệnh.
Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38: Lần đầu tiên trao 02 giải Đặc biệt, ghi nhận 312 đồ án dự thi
Sáng 15/11, tại Hà Nội, Lễ trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 năm 2026 được tổ chức nhằm vinh danh những đồ án xuất sắc thuộc lĩnh vực Kiến trúc - Xây dựng. Mùa giải năm nay ghi nhận số lượng tham dự cao kỷ lục với 312 đồ án đến từ 29 trường đại học trên cả nước. Đặc biệt, lần đầu tiên trong lịch sử 38 năm tổ chức, Giải thưởng trao hai giải Đặc biệt cho những đồ án có chất lượng nổi bật.
Bắc Ninh: Hội thảo Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ
Ngày 12/11, Liên hiệp các Hội Thành phố đã phối hợp Cục Sở hữu trí tuệ- Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Hội thảo “Sử dụng và khai thác công cụ sở hữu trí tuệ thúc đẩy hoạt động nghiên cứu phát triển và đổi mới sáng tạo trong các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn Thành phố Bắc Ninh”.
Đắk Lắk: Phát huy giá trị rừng và biển trong phát triển kinh tế xã hội của tỉnh
Việc hợp nhất tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Phú Yên đã hình thành một không gian phát triển mới, kết nối vùng cao nguyên với duyên hải, kết nối đại ngàn với Biển Đông. Đây không chỉ là sự thay đổi về địa giới hành chính mà còn mở ra cơ hội tổ chức lại không gian phát triển, khai thác và sử dụng hiệu quả hơn các nguồn lực tự nhiên, văn hóa và con người.
Đẩy mạnh giáo dục STEM, tạo nền tảng phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tại An Giang
Ngày 12/11, Liên hiệp Hội Việt Nam phối hợp với Liên hiệp Hội tỉnh An Giang tổ chức Hội thảo “Đẩy mạnh giáo dục STEM để phát triển nhân tài khoa học và công nghệ tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của lãnh đạo Liên hiệp Hội Việt Nam, đại diện Liên hiệp Hội các tỉnh, thành phố, các cơ quan sở ngành đại phương, trường đại học, cán bộ quản lý giáo dục và đông đảo thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh.
Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với hành trình gìn giữ di sản Kinh Bắc
Nhân dịp kỷ niệm Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11), sáng 12/12 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu, Bảo tồn và Phát huy Văn hóa Dân tộc (trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam) đã phối hợp với Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam tổ chức hội thảo khoa học với chủ đề “Nhà văn hóa Lê Hồng Dương với Di sản văn hóa dân tộc”.